İtalyanca Saat Sorma ve Söyleme: Che ore sono? + Mini Test

İtalyancada saati sormak için Che ore sono? (ke ore sono) ya da Che ora è? (ke ora e) denir; ikisi de doğrudur. Cevapta saat çoğul kurulur: Sono le tre (saat üç). Saat bir, öğle ve gece yarısı ise tekildir: È l’una, È mezzogiorno, È mezzanotte. Bir şeyin saatini söylerken a edatı artikelle birleşir: alle otto (saat sekizde), all’una (saat birde).

Saati sormanın yolları

• Che ore sono? (ke ore sono) – Saat kaç?
• Che ora è? (ke ora e) – Saat kaç? Anlam aynıdır.
• Sa che ore sono? (sa ke ore sono) – Saatin kaç olduğunu biliyor musunuz? (kibar, siz)
• Hai l’ora? (ay lora) – Saatin var mı? (samimi, sen)
• A che ora…? (a ke ora) – Saat kaçta…? A che ora parte il treno? (a ke ora parte il treno) – Tren saat kaçta kalkıyor?

Okunuş notu: İtalyancada ch harfleri “k” okunur (che = ke), tek c ise arkasından e ya da i gelince “ç” okunur (dieci = dyeçi). ho, hai gibi kelimelerde h sessizdir. Harflerin tamamı için İtalyanca alfabe ve okunuşu yazısına bakabilirsin.

Tam saatler: sono le… ve è l’una

Sono le tre cümlesindeki le, akılda tutulan ore (saatler) kelimesinin artikelidir; bu yüzden fiil çoğuldur. Saat bir tek olduğu için È l’una denir.

mezzo kelimesindeki zz burada yaklaşık “dz” sesi verir; giorno içindeki gi ise Türkçedeki “c” gibi okunur. Sayıların tamamı için İtalyanca sayılar yazısı işine yarar.

Dakikalar: e, meno, un quarto, mezza

Dakikalar saate e (ve) ile eklenir. Yarımı geçince çoğunlukla bir sonraki saatten meno (eksi) ile geri sayılır; ama dijital saat gibi doğrudan okumak da doğrudur.

“… var” demenin bir yolu daha vardır: Manca un quarto alle quattro. (manka un kuarto alle kuattro) – Dörde çeyrek var. Dakika çoğulsa fiil de çoğul olur: Mancano dieci minuti alle cinque. (mankano dyeçi minuti alle çinkue) – Beşe on dakika var.

A che ora? Bir şeyin saatini söylemek

“Saat kaçta?” sorusuna cevap verirken a edatı artikelle birleşir: alle + saat, saat birde all’una. mezzogiorno ve mezzanotte ile artikel kullanılmaz: a mezzogiorno, a mezzanotte.

• La lezione comincia alle nove. (la letsyone kominça alle nove) – Ders saat dokuzda başlıyor.
• Il negozio apre alle dieci e chiude alle sette e mezza. (il negotsyo apre alle dyeçi e kyude alle sette e medza) – Dükkân onda açılıp yedi buçukta kapanıyor.
• Ci vediamo all’una. (çi vedyamo alluna) – Saat birde görüşürüz.
• Pranzo a mezzogiorno. (prandzo a medzocorno) – Öğlen yemeğimi saat on ikide yerim.
• Arrivo verso le otto. (arrivo verso le otto) – Sekiz sularında gelirim.
• Il film inizia alle nove in punto. (il film initsya alle nove in punto) – Film tam dokuzda başlıyor.
• Lavoro dalle nove alle cinque. (lavoro dalle nove alle çinkue) – Dokuzdan beşe kadar çalışıyorum.
• Torno tra mezz’ora. (torno tra medzora) – Yarım saat sonra dönüyorum.

dalle, alle, tra gibi edatların mantığını İtalyanca edatlar yazısında tablo hâlinde bulabilirsin.

Sabah, öğleden sonra, akşam ve 24 saat

Konuşmada çoğunlukla 12 saatlik sistem kullanılır ve gerekiyorsa günün bölümü eklenir: di mattina (sabah), del pomeriggio (öğleden sonra), di sera (akşam), di notte (gece). Örnek: Sono le otto di sera. (sono le otto di sera) – Saat akşam sekiz. Ci vediamo alle tre del pomeriggio. (çi vedyamo alle tre del pomericco) – Öğleden sonra üçte görüşürüz.

Tren, uçak, sinema ve resmî programlarda ise genellikle 24 saatlik sistem görürsün. Il treno parte alle 18:40 cümlesi “alle diciotto e quaranta” (alle diçotto e kuaranta) diye okunur. 24 saatlik okumada meno ve un quarto yerine dakikalar çoğunlukla doğrudan söylenir.

Selamlaşma da saate göre değişir: gün içinde çoğunlukla buongiorno, öğleden sonra ya da akşamüstünden itibaren buonasera denir; geçiş saati bölgeye ve kişiye göre değişir. Ayrıntısı İtalyanca selamlaşma yazısında.

Örnek diyalog

• A: Senti, che ore sono? (senti, ke ore sono) – Baksana, saat kaç?
• B: Sono le sei meno dieci. (sono le sey meno dyeçi) – Altıya on var.
• A: Oddio, il film comincia alle sei e un quarto! (oddio, il film kominça alle sey e un kuarto) – Eyvah, film altıyı çeyrek geçe başlıyor!
• B: Tranquillo, il cinema è vicino. Ci mettiamo dieci minuti a piedi. (trankuillo, il çinema e viçino. çi mettyamo dyeçi minuti a pyedi) – Sakin ol, sinema yakın. Yürüyerek on dakikada varırız.
• A: Allora andiamo! A che ora finisce? (allora andyamo! a ke ora finişe) – O zaman gidelim! Saat kaçta bitiyor?
• B: Verso le otto. (verso le otto) – Sekiz sularında.

finisce kelimesindeki sce “şe” diye okunur; sc arkasından e ya da i gelince “ş” sesi verir.

Mini test: saati İtalyanca söyle

1. 7:00
2. 1:15
3. 12:00 (öğle)
4. 9:30
5. 5:50
6. “Ders saat onda başlıyor.”
7. “Saat birde görüşürüz.”

Cevaplar: 1. Sono le sette. · 2. È l’una e un quarto. · 3. È mezzogiorno. · 4. Sono le nove e mezza (ya da e mezzo). · 5. Sono le sei meno dieci (ya da le cinque e cinquanta). · 6. La lezione comincia alle dieci. · 7. Ci vediamo all’una.

Pratik için gün içinde saatine her baktığında saati İtalyanca söyle. Tarih söylemeyi de eklemek istersen İtalyanca aylar yazısına geç; tüm konular İtalyanca öğren sayfasında.

Sık sorulan sorular

“Che ore sono” mu doğru, “Che ora è” mi?

İkisi de doğrudur ve aynı anlama gelir. Hangisinin daha sık duyulduğu bölgeye ve kişiye göre değişir; öğrenci olarak ikisini de tanıman yeterli.

“E mezza” mı, “e mezzo” mu?

İkisi de kabul edilir: Sono le tre e mezza ya da Sono le tre e mezzo. Kendine birini seç ve tutarlı kullan.

Neden “sono le due” deniyor da “è le due” denmiyor?

Çünkü cümlede akılda tutulan kelime le ore (saatler) çoğuldur ve fiil ona uyar. Saat bir tek olduğu için È l’una denir; öğle ve gece yarısı da tekildir.

“Saat kaçta?” nasıl sorulur?

A che ora…? kalıbıyla: A che ora chiude la farmacia? (a ke ora kyude la farmaçia) – Eczane saat kaçta kapanıyor? Cevap alle + saatle verilir: Alle otto.