İtalyanca Sayılar: 1’den Milyona Okunuşlu

İtalyanca sayılar 1’den 10’a uno, due, tre, quattro, cinque, sei, sette, otto, nove, dieci diye gider. 20’den sonrası Türkçedeki gibi birleşerek kurulur ve tek kelime yazılır: ventitré (23), centoquaranta (140). Ezberlemen gereken asıl kısım 11–19 arası ve onlar; geri kalanı birkaç basit kuralla gelir.

0’dan 20’ye

Dikkat: 11–16 arası sayılar -dici ile biter, 17–19 ise dici- ile başlar. Yani yön değişiyor: sedici (16) ama diciassette (17). Bu geçişi kafada oturtmak için 16’dan 17’ye birkaç kez sesli say.

Onlar ve birleşik sayılar

Birleşik sayılar onluk + birlik şeklinde tek kelime yazılır: trentacinque (trentaçinkue – 35), sessantadue (sessantadue – 62), novantanove (novantanove – 99). İki küçük kural var:

• 1 ve 8’de ünlü düşer: uno ve otto ünlüyle başladığı için onluğun son harfi atılır. venti + uno = ventuno (ventuno – 21), venti + otto = ventotto (ventotto – 28), quaranta + otto = quarantotto (kuarantotto – 48).
• 3 aksan alır: birleşik sayının sonunda tre vurgulu olduğu için tré yazılır: ventitré (23), trentatré (33), centotré (103).

Yüzler, binler, milyonlar

Mille tekil, çoğulu mila: mille euro ama tremila euro. Milyon ve milyar ise isim gibi davranır, çoğul olur ve arkasından di gelir: due milioni di persone (due milyoni di persone) – iki milyon kişi. 1.000.000’a kadar her sayı tek kelime yazılır: milleduecentocinquanta (1.250). Uzun görünür ama okurken parçalara ayırırsın: mille-duecento-cinquanta.

Yazımda İtalyanlar da bizim gibi binlik ayırıcı olarak nokta, ondalık için virgül kullanır: 3,5 → tre virgola cinque (tre virgola çinkue).

Sıra sayıları

11’den sonra sayının son ünlüsü atılıp -esimo eklenir: undicesimo (undiçezimo – 11.), ventesimo (ventezimo – 20.), centesimo (çentezimo – 100.). Sıra sayıları sıfat gibi cinsiyete uyar: il primo giorno (ilk gün), la prima volta (la prima volta – ilk kez), al terzo piano (al tertso pyano – üçüncü katta).

Günlük hayatta sayılar

Fiyat: Quanto costa? (kuanto kosta) – Ne kadar? Cevap: Costa dodici euro e cinquanta. (kosta dodiçi euro e çinkuanta) – 12,50 euro. Euro kelimesi çoğulda değişmez: un euro, due euro. Kuruş centesimo, çoğulu centesimi. Restoranda ve dükkânda sayılara en çok ihtiyacın olacak; kalıplar için İtalyanca restoranda sipariş yazısına bak.

Yaş: Ho ventun anni. (o ventun anni) – 21 yaşındayım. Ventuno, isimden önce un gibi kısalır; ventuno anni şeklini de duyarsın. Yaşı nasıl sorup söyleyeceğini İtalyanca kendini tanıtma yazısında ayrıntılı anlattık.

Yıl: Yıllar tek kelime ve artikelle söylenir: il 2026 → il duemilaventisei (il duemilaventisey). “1999’da” demek için nel: Sono nato nel 1999 (sono nato nel millenoveçentonovantanove) – 1999’da doğdum.

Tarih: Ayın ilk günü için sıra sayısı, diğer günler için normal sayı kullanılır: il primo maggio (1 Mayıs) ama il due maggio (2 Mayıs), il quindici agosto (15 Ağustos).

Saat: Che ore sono? (ke ore sono) – Saat kaç? È l’una (e luna) – Saat bir. Sono le cinque e mezza (sono le çinkue e meddza) – Saat beş buçuk. Bir dışındaki saatler çoğul: sono le…

Telefon numarası: Genelde rakam rakam ya da ikişer ikişer söylenir: tre-quattro-sette, ventidue, cinquantotto… Karşındaki tekrar etmeni isterse: Può ripetere più lentamente? (puo ripetere piyu lentamente) – Daha yavaş tekrar eder misiniz?

Basit hesap: Dört işlem de kolay: più (piyu – artı), meno (meno – eksi), per (per – çarpı), diviso (divizo – bölü), fa (fa – eder). Sette più otto fa quindici. (sette piyu otto fa kuindiçi) – Yedi artı sekiz on beş eder. Venti diviso quattro fa cinque. (venti divizo kuattro fa çinkue) – Yirmi bölü dört beş eder. Yüzde için per cento (per çento): il dieci per cento – yüzde on. Kafadan basit işlemleri İtalyanca yapmak, sayıları otomatikleştirmenin en hızlı yollarından biri.

Hızlı ezber için ipuçları

• 11–16 ile 17–19 arasındaki yön değişimini ayrı çalış; hataların çoğu burada olur.
• Market fişlerini, otobüs numaralarını, telefon ekranındaki saati İtalyanca okumayı alışkanlık haline getir.
• Kendi doğum yılını, telefon numaranı ve adresindeki numaraları İtalyanca yazıp sesli söyle; kişisel sayılar daha kalıcı olur.

Sayılar oturduğunda aylar, günler ve diğer temel kelimelerle devam edebilirsin; İtalyanca A1 kelimeler listesi ve İtalyanca öğren sayfası bir sonraki adım için hazır.

Sık sorulan sorular

İtalyancada 21 neden “ventiuno” değil de “ventuno”?

Uno ve otto ünlüyle başladığı için onluğun son ünlüsü düşer: ventuno, ventotto, trentuno, trentotto. Bu, okunuşu akıcı hale getiren bir kural.

“Ventitré” neden aksanlı yazılıyor?

Tek başına tre tek heceli olduğu için aksansız yazılır. Birleşik sayının sonunda vurgu son heceye düştüğü için aksan eklenir: ventitré, trentatré, centotré.

Büyük sayılar boşluklu mu yazılır?

Bir milyona kadar olan sayılar yazıyla tek kelimedir: duemilacinquecento (2.500). Milione ve miliardo ise ayrı yazılır: tre milioni.

“Mille” ile “mila” farkı ne?

Mille “bin”in tekili, mila çoğulu. Bu yüzden 1.000 mille, 2.000 duemila, 5.000 cinquemila.