Piacere Fiili: Mi piace mı, Mi piacciono mu? + Mini Test
İtalyancada “sevmek, hoşlanmak” için çoğunlukla piacere fiili kullanılır ve cümle Türkçedeki “hoşuma gidiyor” yapısına benzer kurulur: sevilen şey özne olur, seven kişi zamirle verilir. Sevilen şey tekil ya da bir fiilse Mi piace (mi pyaçe), çoğulsa Mi piacciono (mi pyaççono) denir. Geçmiş zamanda yardımcı fiil essere‘dir ve ortaç sevilen şeye uyar: Mi è piaciuta la pizza.
Piacere’nin mantığı: “hoşuma gidiyor” gibi düşün
Mi piace il caffè cümlesini kelime kelime çevirirsen “kahve bana hoş geliyor” çıkar. Özne il caffè‘dir, fiil ona göre çekimlenir; “ben” ise mi (bana) zamiriyle gösterilir. Türkçedeki “kahve hoşuma gidiyor” cümlesi de aynı mantıkla kurulur, bu yüzden Türkçe konuşanlar bu yapıda çoğu zaman tanıdık bir mantık bulur. Benzetme her cümleye birebir uymasa da başlangıç için iyi bir dayanaktır.
Okunuş notu: piace kelimesinde pi sesi “py” gibi kaynaşır, ce ise “çe” okunur: yaklaşık “pyaçe”. piacciono kelimesindeki çift cc uzatılmış bir “ç” sesidir ve vurgu ilk hecededir: “PYAÇ-çono”. Okunuşlar Türkçe harflerle yaklaşık olarak verilmiştir.
Kime hoş geliyor? Zamir tablosu
Seven kişiyi gösteren zamirler dolaylı tümleç zamirleridir. Vurgu ya da karşılaştırma yapmak istediğinde a edatıyla kurulan vurgulu biçim kullanılır.
| Kişi | Kısa zamir | Vurgulu biçim | Örnek | Türkçe |
|---|---|---|---|---|
| ben | mi | a me | Mi piace il mare. | Denizi severim. |
| sen | ti | a te | Ti piace il gelato? | Dondurma sever misin? |
| o (erkek) | gli | a lui | Gli piace il calcio. | Futbolu sever. |
| o (kadın) | le | a lei | Le piace ballare. | Dans etmeyi sever. |
| siz (nezaket) | Le | a Lei | Le piace la camera? | Odayı beğendiniz mi? |
| biz | ci | a noi | Ci piace viaggiare. | Seyahat etmeyi severiz. |
| siz | vi | a voi | Vi piacciono i film italiani? | İtalyan filmlerini sever misiniz? |
| onlar | gli | a loro | Gli piacciono gli animali. | Hayvanları severler. |
“Onlar” için konuşmada gli yaygındır; daha resmî yazıda a loro ya da fiilden sonra gelen loro da görülür: Piace loro la musica. Bir isimle kurarken de a kullanılır: A Marco piace il calcio. (a marko pyaçe il kalço) – Marco futbolu sever. A mia madre piacciono i fiori. (a mia madre pyaççono i fyori) – Annem çiçekleri sever.
Ses notu: gli Türkçede tam karşılığı olmayan, dilin ortası damağa yaslanarak çıkarılan yumuşak bir “ly” sesidir; okunuşta yaklaşık “li” diye yazılır. calcio içindeki ci “ç” okunur, i ayrıca duyulmaz.
Piace mi, piacciono mu?
Fiil seven kişiye değil, sevilen şeye uyar. Karar verirken şu tabloya bakabilirsin:
| Sevilen şey | Fiil | Örnek | Okunuş (yaklaşık) |
|---|---|---|---|
| Tekil isim | piace | Mi piace questa canzone. | mi pyaçe kuesta kantsone |
| Çoğul isim | piacciono | Mi piacciono le lingue. | mi pyaççono le lingue |
| Mastar (fiil) | piace | Mi piace cucinare. | mi pyaçe kuçinare |
| Birden fazla mastar | genellikle piace | Mi piace leggere e scrivere. | mi pyaçe leccere e skrivere |
Ses notları: leggere içindeki gge uzatılmış bir “ce” sesidir; canzone içindeki z burada yaklaşık “ts” okunur. İsimlerle birlikte genellikle belirli artikel kullanılır: “pizza severim” İtalyancada Mi piace la pizza olur, artikelsiz Mi piace pizza denmez. Artikel seçimi için İtalyanca artikeller yazısına bakabilirsin.
Olumsuz cümle ve kısa tepkiler
Olumsuzlukta non zamirden önce gelir: Non mi piace il tè. (non mi pyaçe il te) – Çayı sevmem. Sohbette “ben de” ya da “ben sevmem” demek için vurgulu biçim kullanılır:
- Mi piace il jazz. – Anche a me! (anke a me) – Caz severim. – Ben de!
- Non mi piace il jazz. – Neanche a me. (neanke a me) – Cazı sevmem. – Ben de sevmem.
- Mi piace il jazz. – A me no. (a me no) – Caz severim. – Ben sevmem.
- Non mi piace il jazz. – A me sì! (a me si) – Cazı sevmem. – Ben severim!
Derecelendirmek için molto ya da tanto (çok), abbastanza (oldukça), per niente (hiç) eklenir: Mi piace molto. – Çok hoşuma gidiyor. Non mi piace per niente. (non mi pyaçe per nyente) – Hiç hoşuma gitmiyor.
Geçmiş zaman ve “isterdim”: mi è piaciuto, mi piacerebbe
piacere passato prossimo’da essere ile çekimlenir; ortaç (piaciuto) sevilen şeyin cinsiyetine ve sayısına uyar.
| Sevilen şey | İtalyanca | Okunuş (yaklaşık) | Türkçe |
|---|---|---|---|
| Eril tekil | Mi è piaciuto il film. | mi e pyaçuto il film | Filmi beğendim. |
| Dişil tekil | Mi è piaciuta la città. | mi e pyaçuta la çitta | Şehri beğendim. |
| Eril çoğul | Mi sono piaciuti i musei. | mi sono pyaçuti i muzey | Müzeleri beğendim. |
| Dişil çoğul | Mi sono piaciute le spiagge. | mi sono pyaçute le spyacce | Plajları beğendim. |
essere alan fiillerin genel kuralını passato prossimo ve imperfetto farkı yazısında bulabilirsin. Kibar bir dilek için şart kipi kullanılır: Mi piacerebbe visitare Firenze. (mi pyaçerebbe vizitare firentse) – Floransa’yı görmek isterdim. Bu yapı vorrei (isterdim) ile yakın anlamdadır; bağlama göre biraz daha yumuşak, hayal kurar gibi bir ton taşıyabilir.
İnsanlardan hoşlanmak: mi piaci, ti piaccio?
Sevilen şey bir kişi olduğunda fiil o kişiye göre çekimlenir. Şimdiki zaman çekimi şöyledir: io piaccio, tu piaci, lui/lei piace, noi piacciamo, voi piacete, loro piacciono.
- Mi piaci. (mi pyaçi) – Senden hoşlanıyorum. (kelimesi kelimesine: “Sen bana hoş geliyorsun.”)
- Ti piaccio? (ti pyaçço) – Benden hoşlanıyor musun?
- Luca mi piace molto. (luka mi pyaçe molto) – Luca’dan çok hoşlanıyorum.
- Non piaccio al mio capo. (non pyaçço al mio kapo) – Patronum benden hoşlanmıyor.
Bir kişi için mi piace çoğunlukla çekim ya da beğeni anlatır. Aileye ve arkadaşlara duyulan sevgi için Ti voglio bene, romantik aşk için Ti amo tercih edilir; ayrıntıları İtalyanca sevgi sözleri yazısında.
Aynı mantıkla çalışan fiiller ve sık hatalar
Bazı sık fiiller de piacere gibi kurulur: Mi manchi. (mi manki) – Seni özlüyorum (sen bana eksiksin). Mi serve una penna. (mi serve una penna) – Bir kaleme ihtiyacım var. Mi interessa la storia. (mi interessa la storya) – Tarih ilgimi çekiyor. Mi dispiace. (mi dispyaçe) – Üzgünüm.
Ayrıca tanışırken duyduğun Piacere! (pyaçere) bir isimdir ve “Memnun oldum” anlamına gelir; fiille karıştırma. Sık hatalar:
- Io piace la pizza ✗ → Mi piace la pizza ✓
- Mi piace i libri ✗ → Mi piacciono i libri ✓
- Mi è piaciuto la città ✗ → Mi è piaciuta la città ✓
- A me mi piace: konuşmada sık duyulur ama yazıda ve sınavlarda genellikle hatalı sayılır; A me piace ya da Mi piace yaz.
Mini test
- Kitapları severim. (i libri)
- Marco yüzmeyi sever. (nuotare)
- Pizzayı beğendin mi? (geçmiş zaman, la pizza)
- Kahveyi sevmem. – Ben de sevmem.
- Roma’yı görmek isterdim.
Cevaplar: 1. Mi piacciono i libri. · 2. A Marco piace nuotare. · 3. Ti è piaciuta la pizza? · 4. Non mi piace il caffè. – Neanche a me. · 5. Mi piacerebbe visitare Roma (ya da vedere Roma).
Diğer temel fiillerin çekimini görmek istersen sık kullanılan İtalyanca fiiller yazısına geçebilirsin; tüm konular İtalyanca öğren sayfasında.
Sık sorulan sorular
“Mi piace” ile “amo” arasındaki fark nedir?
Mi piace genel bir beğeniyi anlatır. Amo eşyalar ve etkinlikler için de kullanılabilir (Amo il mare), ama genellikle daha güçlü ve duygusal bir ifadedir. İnsanlar için Ti amo çoğunlukla romantik aşkı anlatır.
Mastardan önce “mi piacciono” denebilir mi?
Mastarlar tekil kabul edildiği için genellikle piace kullanılır, birden fazla mastar sıralansa bile: Mi piace cantare e ballare.
“Gli piace” hem “ona” hem “onlara” mı demek?
Evet, konuşma dilinde gli hem erkek tekil hem de çoğul “onlar” için kullanılır. Hangisi olduğu bağlamdan anlaşılır; netlik gerekirse a lui ya da a loro eklenir.
“Mi piaci” ne kadar ciddi bir ifade?
Bağlama göre değişir. Çoğunlukla “senden hoşlanıyorum” anlamında, ilgi ya da çekim ifadesidir; “seni seviyorum” kadar güçlü değildir. Bir arkadaşın kıyafetini beğendiğinde ise Mi piace la tua giacca (ceketini beğendim) gibi kişiye değil eşyaya yönelik kurman daha doğal olur.
