Fransızca sayılar: 1’den 1000’e, soixante-dix dahil

Fransızcada 1’den 69’a kadar sayılar oldukça düzenlidir: un, deux, trois… vingt (20), trente (30), soixante (60). Sürpriz 70’ten sonra başlar: 70 “soixante-dix” (60+10), 80 “quatre-vingts” (4×20), 90 “quatre-vingt-dix” (4×20+10) diye söylenir. Bu mantığı bir kez kavradığında bütün sayıları kolayca kurarsın; Belçika ve İsviçre’de ise 70 ve 90 için daha basit “septante” ve “nonante” kullanılır.

0’dan 20’ye kadar sayılar

İlk 16 sayı ezberlenir; 17, 18 ve 19 ise “on yedi” mantığıyla kurulur: dix-sept (10+7).

“Un” dişil bir isimden önce “une” olur: un livre (bir kitap), une table (bir masa). Diğer sayılar cinsiyete göre değişmez.

Onlar: 20, 30, 40…

21’den 69’a kadar onlar ve birler kısa çizgiyle birleşir: vingt-deux (vent-dö) – 22, trente-cinq (trant-senk) – 35, quarante-huit (ka-rant-üit) – 48. Yalnızca “1” ile bitenlerde araya “et” (ve) girer: vingt et un (ven-te-ön) – 21, trente et un (tran-te-ön) – 31, soixante et un (sua-san-te-ön) – 61.

70–99: soixante-dix ve quatre-vingts mantığı

Fransızca 70’ten sonra 20’li sayma sistemine geçer. 70’ler “60 + 11, 60 + 12…” diye, 90’lar “80 + 11, 80 + 12…” diye kurulur.

Üç ince nokta: 71’de “et” var (soixante et onze), ama 81 ve 91’de yok (quatre-vingt-un, quatre-vingt-onze). 80 “quatre-vingts” s alır, arkasına sayı gelince s düşer: quatre-vingt-deux. 21–29 arasında vingt’nin t’si okunur (vent-dö), 80’lerde okunmaz (katr-ven-dö).

Belçika ve İsviçre’de daha kolay

Fransızca konuşulan her yerde aynı sistem kullanılmaz. Belçika ve İsviçre’de 70 ve 90 için ayrı kelimeler vardır; İsviçre’nin bazı bölgelerinde 80 için de “huitante” denir. Kanada’da ise Fransa’daki sistem kullanılır.

Fransa’da “septante” dersen anlaşılırsın ama Fransa’da öğreniyorsan ya da Fransa’ya ait bir sınava hazırlanıyorsan standart sistemi öğrenmen gerekir.

Yüzler, binler ve milyonlar

“Cent” çoğulda s alır (deux cents), arkasından sayı gelirse almaz (deux cent cinquante). “Mille” hiç s almaz: trois mille. “Million” ise isim gibi davranır: deux millions d’habitants – iki milyon nüfus. Fransızca yazımda binler boşlukla, ondalıklar virgülle ayrılır: 1 000 ve 2,5 (deux virgule cinq).

Okunuş tuzakları: six, dix, huit, neuf

Bazı sayıların son harfi, arkasından ne geldiğine göre değişir.

• Tek başına: six (sis), dix (dis), huit (üit) – son ses okunur.
• Ünsüzden önce: six livres (si livr) – altı kitap; dix jours (di jur) – on gün. Son ses düşer.
• Ünlüden önce: six amis (si za-mi) – altı arkadaş; dix euros (di zö-ro) – on avro. Son ses “z” olur.
• Neuf: neuf ans (nö van) – dokuz yaş; neuf heures (nö vör) – saat dokuz. Bu iki kalıpta f “v” olur.
• Vingt: vingt euros (ven tö-ro) – yirmi avro; t bağlanır.

Bağlama kurallarının genel mantığını Fransızca alfabe ve okunuş yazısında bulabilirsin.

Günlük hayatta sayılar: fiyat, telefon, yaş

• Ça coûte combien ? (sa kut kom-bi-yen) – Ne kadar?
• Douze euros cinquante. (duz ö-ro sen-kant) – 12,50 avro.
• J’ai trente-quatre ans. (je trant-ka-tran) – 34 yaşındayım.
• Mon numéro, c’est le 06 12 34 56 78. (mon nü-me-ro, se lö ze-ro sis, duz, trant-katr, sen-kant-sis, sua-sant-diz-üit) – Numaram 06 12 34 56 78.
• J’habite au numéro quinze. (ja-bit o nü-me-ro kenz) – 15 numarada oturuyorum.

Fransa’da telefon numaraları ikişer ikişer okunur; bu yüzden 70’li, 80’li ve 90’lı sayıları hızlı söyleyebilmek telefonda çok işe yarar. Fiyat sormayı restoran ortamında pratik etmek için restoranda Fransızca yazısına, sayıları diğer temel kelimelerle birlikte çalışmak için A1 kelimeler listesine göz at. Daha fazlası Fransızca öğren sayfasında.

Sık sorulan sorular

Fransızcada 70 neden “soixante-dix”?

Fransızca, eski bir 20’li sayma alışkanlığını 70’ten sonra korumuştur. Bu yüzden 70 “altmış on”, 80 “dört yirmi”, 90 “dört yirmi on” diye söylenir. Mantığı bir kez oturttuğunda ezberlemeye gerek kalmaz.

Sıra sayıları nasıl yapılır?

Sayının sonuna -ième eklenir: deux → deuxième (dö-zi-yem), trois → troisième (trua-zi-yem). “Birinci” düzensizdir: premier / première. Cinq → cinquième ve neuf → neuvième yazımına dikkat.

Kısa çizgi kullanmak zorunlu mu?

Geleneksel yazımda yüzün altındaki bileşik sayılar kısa çizgiyle yazılır (vingt-deux), “et” içerenler çizgisiz (vingt et un). 1990 yazım düzenlemesi bütün bileşik sayılarda çizgiye izin verir: vingt-et-un, deux-cent-cinquante. İkisi de kabul edilir.

Tarih ve yıl nasıl söylenir?

Yıllar normal sayı gibi okunur: 2026 = deux mille vingt-six. Tarihte sayı günü gösterir, ayın ilk günü hariç: le 15 mars (lö kenz mars) – 15 Mart, ama le 1er mars (lö prö-mi-ye mars) – 1 Mart.