Restoranda Fransızca: sipariş vermenin kalıpları

Restoranda Fransızca sipariş vermek için üç kalıp çoğu zaman yeter: “Je voudrais…” (jö vu-dre) – … rica ediyorum, “Je vais prendre…” (jö ve prandr) – … alacağım ve “L’addition, s’il vous plaît” (la-di-si-yon, sil vu ple) – Hesap lütfen. Masaya geçerken “Bonjour, une table pour deux, s’il vous plaît” demen yeterli. Aşağıda menüyü okumaktan alerjini söylemeye, ödeme yapmaya kadar gereken her adımı bulacaksın.

İçeri girerken ve masaya otururken

• Bonjour, une table pour deux, s’il vous plaît. (bon-jur, ün tabl pur dö, sil vu ple) – Merhaba, iki kişilik bir masa lütfen.
• Vous avez réservé ? (vu za-ve re-zer-ve) – Rezervasyonunuz var mı?
• Oui, j’ai réservé au nom de Kaya. (ui, je re-zer-ve o non dö ka-ya) – Evet, Kaya adına rezervasyon yaptım.
• Non, nous n’avons pas réservé. (non, nu na-von pa re-zer-ve) – Hayır, rezervasyonumuz yok.
• On peut s’asseoir en terrasse ? (on pö sa-suar an te-ras) – Dışarıda (terasta) oturabilir miyiz?
• La carte, s’il vous plaît. (la kart, sil vu ple) – Menüyü alabilir miyim lütfen?

İlk cümledeki “Bonjour” ihmal edilmemeli; selamlaşmanın Fransa’daki önemini Fransızca selamlaşma yazısında anlattık.

Menüyü okumak: la carte ve le menu farkı

Burada Türkler için büyük bir tuzak var: Fransızcada yemek listesinin adı “la carte”tır. “Le menu” ise sabit fiyatlı, başlangıç-ana yemek-tatlıdan oluşan set menü demektir. “Le menu, s’il vous plaît” dersen garson set menüyü istediğini düşünebilir.

İkinci tuzak: “entrée” Fransızcada ana yemek değil, başlangıçtır. Amerikan İngilizcesinde aynı kelime ana yemek anlamına geldiği için kafa karışabilir.

Sipariş vermek

• Vous avez choisi ? (vu za-ve şua-zi) – Seçtiniz mi?
• Pas encore, encore une minute, s’il vous plaît. (pa zan-kor, an-kor ün mi-nüt, sil vu ple) – Henüz değil, bir dakika daha lütfen.
• Je voudrais le plat du jour. (jö vu-dre lö pla dü jur) – Günün yemeğini istiyorum.
• Pour moi, une soupe à l’oignon, s’il vous plaît. (pur mua, ün sup a lo-nyon, sil vu ple) – Bana bir soğan çorbası lütfen.
• Je vais prendre le poulet avec des frites. (jö ve prandr lö pu-le a-vek de frit) – Patates kızartmalı tavuğu alacağım.
• Qu’est-ce que vous me conseillez ? (kes kö vu mö kon-se-ye) – Ne tavsiye edersiniz?
• C’est quoi, exactement ? (se kua, eg-zak-tö-man) – Bu tam olarak nedir?

“Je voudrais” (isterdim) “Je veux”dan (istiyorum) çok daha kibardır; restoranda hep “voudrais” kullan. Siparişte “un” ve “une” ile partitif “du, de la” arasındaki farkı Fransızca artikeller yazısında açıkladık.

Et nasıl pişsin?

Biftek ya da bonfile sipariş edersen garson “Quelle cuisson ?” (kel küi-son) – Nasıl pişsin? diye sorar. Fransa’da et genellikle Türkiye’ye göre daha az pişmiş servis edilir; iyi pişmiş istiyorsan açıkça söyle.

Alerji, diyet ve özel istekler

• Je suis allergique aux noix. (jö süi za-ler-jik o nua) – Cevize alerjim var.
• Je suis végétarien / végétarienne. (jö süi ve-je-ta-ri-yen / ve-je-ta-ri-yen) – Vejetaryenim.
• Il y a du porc dedans ? (i-li-ya dü por dö-dan) – İçinde domuz eti var mı?
• Je ne mange pas de porc. (jö nö manj pa dö por) – Domuz eti yemiyorum.
• Sans oignons, s’il vous plaît. (san zo-nyon, sil vu ple) – Soğansız lütfen.
• C’est épicé ? (se te-pi-se) – Acı mı?

Domuz ürünleri menüde farklı isimlerle geçebilir: le jambon (lö jan-bon) – jambon, les lardons (le lar-don) – domuz pastırması küpleri, le saucisson (lö so-si-son) – kuru salam. Emin değilsen sormak her zaman en iyisi.

Hesap ve ödeme

• L’addition, s’il vous plaît. (la-di-si-yon, sil vu ple) – Hesap lütfen.
• On peut payer par carte ? (on pö pe-ye par kart) – Kartla ödeyebilir miyiz?
• On peut payer séparément ? (on pö pe-ye se-pa-re-man) – Ayrı ayrı ödeyebilir miyiz?
• Le service est compris ? (lö ser-vis e kom-pri) – Servis ücreti dahil mi?
• C’était délicieux, merci ! (se-te de-li-si-yö, mer-si) – Çok lezzetliydi, teşekkürler!

Fransa’da hesaba servis ücreti genelde zaten dahil edilir (“service compris”); bahşiş bırakmak zorunlu değil, memnun kaldıysan küçük bir miktar bırakmak nezaket sayılır. Garson masaya hesabı kendiliğinden getirmeyebilir; acele ettirmek kabalık sayıldığı için hesabı senin istemen beklenir. Fiyatları anlamak için Fransızca sayılar yazısına göz atmak işini kolaylaştırır.

Baştan sona örnek diyalog

• Serveur : Bonsoir, vous avez choisi ? (bon-suar, vu za-ve şua-zi) – Garson: İyi akşamlar, seçtiniz mi?
• Client : Oui. En entrée, une salade de chèvre chaud. (ui. an nan-tre, ün sa-lad dö şevr şo) – Müşteri: Evet. Başlangıç olarak sıcak keçi peynirli salata.
• Ensuite, je vais prendre le steak frites, à point. (an-süit, jö ve prandr lö stek frit, a puen) – Sonra orta pişmiş biftek-patates alacağım.
• Serveur : Et comme boisson ? (e kom bua-son) – Peki içecek olarak?
• Client : Une carafe d’eau, s’il vous plaît. (ün ka-raf do, sil vu ple) – Bir sürahi su lütfen.
• Serveur : Très bien. Je vous apporte ça tout de suite. (tre bi-yen. jö vu za-port sa tut süit) – Çok güzel. Hemen getiriyorum.

Daha fazla günlük kalıp için Fransızca öğren sayfasına göz atabilirsin.

Sık sorulan sorular

Fransa’da restoranda musluk suyu istemek ayıp mı?

Hayır, tam tersine yaygın. “Une carafe d’eau, s’il vous plaît” dediğinde çoğu restoran masaya bir sürahi musluk suyu getirir. Şişe su istiyorsan “une bouteille d’eau” (ün bu-tey do) demelisin.

Garsonu nasıl çağırırım?

Göz teması kurup hafifçe elini kaldırman ve “S’il vous plaît !” ya da “Excusez-moi !” demen yeterli. “Garçon !” diye seslenmek eski moda ve kaba kaçar.

“Un café” sipariş edince ne gelir?

Fransa’da “un café” küçük bir espresso demektir. Sütlü istiyorsan “un café crème” (ön ka-fe krem), daha uzun bir kahve için “un café allongé” (ön ka-fe a-lon-je) iste.

Paket yaptırmak için ne derim?

“Est-ce que je peux emporter le reste ?” (es kö jö pö an-por-te lö rest) – Kalanını götürebilir miyim? Fast food tarzı yerlerde ise “sur place ou à emporter ?” (sür plas u a an-por-te) – Burada mı, paket mi? diye sorulur.