Azerbaycan’da Şirket Kurmak: Türler, Vergi, Adımlar

Son Güncelleme: 4 Şubat 2026

İçindekiler

• Azerbaycan’da Şirket Kurmak: Kısa Cevap ve Büyük Resim
• Hangi Şirket Türü Sizin İçin Daha Uygun?
• Gerekli Belgeler Nelerdir?
• Azerbaycan’da Şirket Nasıl Kurulur? Adım Adım Süreç
• Azerbaycan’da Şirket Kurma: Nasıl Yapılır?
• Kuruluş Maliyetleri ve Zaman Çizelgesi Ne Kadar?
• Vergi, Muhasebe ve Çalışma İzinleri Nasıl Yönetilir?
• Banka Hesabı, Ofis Adresi ve Noter İşlemleri Nasıl Yapılır?
• Sık Yapılan Hatalar ve Pratik İpuçları
• Yabancı Girişimciler İçin Doğru Zaman ve Yol Haritası
• Sonuç
• Sıkça Sorulan Sorular

Azerbaycan pazarına girişte e-kayıt, tek durak (ASAN) hizmetleri ve güçlü bölgesel lojistik ağı kurulum sürecini hızlandırır. Bu rehber, şirket türü seçiminden vergi ve banka süreçlerine, lisanslardan insan kaynağına kadar güncel uygulamaları özetleyerek güvenli ve planlı bir başlangıç yapmanıza yardımcı olur.

Azerbaycan’da Şirket Kurmak: Kısa Cevap ve Büyük Resim

Azerbaycan, enerji, inşaat, lojistik, fintech ve turizm gibi alanlarda büyüyen ve yatırımcılara cazip vergi teşvikleri sunabilen bir pazar. Bakü’nün uluslararası bağlantıları, Alat Serbest Ekonomik Bölgesi ile sanayi parkları ve dijitalleşen devlet işlemleri (ASAN Login/ASAN İmza) şirket kuruluşunu erişilebilir kılıyor. Doğru şirket türünü seçip belgeleri eksiksiz hazırladığınızda, başvurular genellikle kısa sürede sonuçlanıyor.

Bu rehberde; hangi şirket türünün size uygun olduğundan belgeler listesine, adım adım kuruluş prosedüründen maliyet ve zaman planına kadar pratik bir yol haritası bulacaksınız. Lemon Academy olarak, iş kurma hedefinizi; dil, kültür ve networking boyutlarıyla birlikte planlamanıza yardımcı olurken, iş ve eğitim hedeflerinizi aynı potada eritmenizi kolaylaştırıyoruz. Stratejik planlama sürecinde Yurtdışı Eğitim Danışmanlık desteği de, özellikle uzun vadeli yerleşim ve yönetici yetiştirme planları olan ekipler için fark yaratır.

Güncel Not: Ticari tüzel kişilerin elektronik kayıt süreçleri İktisat Bakanlığı’na bağlı Devlet Vergi Servisi’nin e-kayıt altyapısı ve ASAN xidmət merkezleri üzerinden yürütülür. Yabancı kurucular genellikle yerel bir temsilcinin e-imzasıyla başvuru yapar.

Hangi Şirket Türü Sizin İçin Daha Uygun?

Azerbaycan’da yabancı girişimcilerin en sık tercih ettiği yapı “MMC” (Limited Şirket; LLC eşdeğeri). Bunun yanında Anonim Şirket (ASC/JSC), Şube (Branch) ve Temsilcilik Ofisi gibi seçenekler var. Aşağıdaki hızlı karşılaştırma, karar verirken işinizi kolaylaştırır.

Gerekli Belgeler Nelerdir?

Belgeler şirket türüne göre değişse de, standart bir MMC (Limited) kuruluşu için tipik ihtiyaçlar şunlardır:

• Kurucu(lar)ın pasaport kopyaları (noter onaylı, gerektiğinde apostil ve yeminli tercüme).
• Şirket ana sözleşmesi (Articles/Charter) ve kurucular kararı.
• Yerel iletişim bilgileri ve kayıtlı adres (kira kontratı veya sanal ofis hizmeti çoğu durumda kabul edilir).
• Yönetici/müdür atanması için vekaletname (yurt dışından verilecekse noter ve apostil gerekebilir).
• Vergi dairesi ve istatistik kayıtları için formlar (e-kayıt portalı üzerinden dijital doldurulur).
• Faaliyet alanına bağlı lisans/izinler (fintech, eğitim, sağlık gibi regüle sektörlerde).

Şube/Temsilcilik için ayrıca ana şirketin ticaret sicil belgeleri, iyi durum yazısı (certificate of good standing) ve karar defterlerinden ilgili atama kararları istenir. Belgelerinizin güncel ve doğru formatta olduğundan emin olmak için yerel bir hukuk/muhasebe uzmanıyla ilerlemek zaman kazandırır.

Güncel Not: Mevcut pratikte ekonomik faydalanıcı (UBO) bilgisinin beyanı ve nihai sahiplik doğrulaması hem bankalarda hem de ilgili kurumlardaki kayıt süreçlerinde talep edilebilir.

Azerbaycan’da Şirket Nasıl Kurulur? Adım Adım Süreç

1. Şirket türü ve unvanı: Faaliyetinize uygun yapıyı seçin, isim araştırması yaparak benzersizliği doğrulayın.
2. Ana sözleşme ve kurucu kararları: Sözleşmeyi hazırlayın; ortaklar, sermaye payları, yönetim yapısı net olsun.
3. Adres ve iletişim: Kayıtlı ofis adresini gösteren belgeyi temin edin; telefon/e-posta bilgilerini belirleyin.
4. Elektronik başvuru: Devlet Vergi Servisi e-kayıt sistemi (ASAN Login/ASAN İmza) üzerinden başvuruyu yapın; yerel temsilci ile süreç hızlanır.
5. Noter ve apostil işlemleri: Yurt dışından gelen belgeler için gerekli onay ve tercümeleri tamamlayın.
6. Vergi ve istatistik kayıtları: TIN (VÖEN) ve ilgili sicil kayıtlarını alın; e-fatura/e-qaimə altyapısını aktif edin.
7. Banka hesabı açılışı: Kuruluş belgenizle birlikte kurumsal hesap başvurusu yapın; KYC/UBO beyanı gerekebilir.
8. Muhasebe sürecini başlatma: E-beyan sistemlerine kayıt ve muhasebe planınızı kurun.
9. Gerekliyse lisanslar: Sektöre özel izinleri tamamlayın ve operasyona başlayın.

Azerbaycan’da Şirket Kurma: Nasıl Yapılır?

1. Ön Analiz ve İsim Kontrolü: İş modelinizi, vergi etkilerini ve hedef pazarınızı belirleyin; şirket unvanının uygunluğunu ve müsaitliğini kontrol edin.
2. E-İmza/ASAN İmza ve Yetkilendirme: Yerel temsilci belirleyin; e-imza/ASAN İmza ile e-kayıt portalına giriş yetkisini hazırlayın.
3. Belgelerin Hazırlanması: Ana sözleşme, kurucu kararları, adres kanıtı ve gerekliyse vekaletnameyi noter/apostil ve yeminli tercüme ile tamamlayın.
4. E-Kayıt Başvurusu ve VÖEN: Devlet Vergi Servisi üzerinden başvuruyu yapın; tescil sonrası VÖEN alın ve sicil kayıtlarını oluşturun.
5. Banka ve Uyum Süreçleri: Kurumsal hesap açılışı için KYC/UBO bilgilerini ve faaliyet planını bankaya sunun; gerektiğinde yüz yüze görüşmeye hazırlanın.
6. E-Fatura ve Lisanslar: E-fatura/e-qaimə ve e-beyanları aktive edin; KDV ve diğer yükümlülükleri değerlendirin; sektörel lisansları tamamlayın.

Kuruluş Maliyetleri ve Zaman Çizelgesi Ne Kadar?

Resmi harçlar ve noter tercüme ücretleri, belge sayısına ve şirket türüne göre değişir. Genel bir orientasyon için:

• Resmi harç ve kayıt ücretleri: Genellikle düşük-orta seviyede; hızlandırılmış kayıt seçeneği varsa ek ücret doğabilir.
• Noter, tercüme ve apostil: Belge adedine göre artar; yurt dışı işlemleri maliyeti yükseltir.
• Hukuk/muhasebe danışmanlığı: Kurulum paketleri ve ilk yıl uyum desteği için ayrı bir bütçe planlayın.
• Ofis ve banka masrafları: Sanal ofis veya paylaşımlı alanlar ilk aşamada ekonomik çözüm sunar.

Zamanlama olarak, belgeler hazırsa bir MMC’nin tescili çoğunlukla kısa sürede (genellikle birkaç iş günü) tamamlanabilir. Banka hesabı açılışı, bankanın uyum süreçlerine bağlı olarak birkaç gün ile 2–3 hafta arasında değişebilir. İlgili sektör lisansları kuruluştan sonra ek süre gerektirebilir.

Güncel Not: Bazı bankalar ve kurumlardaki yoğunluk dönemsel olarak artabilir; randevu ve yüz yüze görüşme talepleri toplam süreyi etkileyebilir.

Vergi, Muhasebe ve Çalışma İzinleri Nasıl Yönetilir?

Azerbaycan’da kurumlar vergisi genel oranı çoğu sektörde yüzde 20 düzeyindedir. KDV standart oranı yüzde 18’dir; belirli ciro eşiklerini aşan veya belirli sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin KDV mükellefiyeti doğar. Bölgesel teşvikler, serbest bölgeler ve sanayi parklarında vergi avantajları uygulanabilir. Temettü, royalty ve hizmet ödemelerinde stopaj söz konusu olabilir; çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları çoğu durumda etkilidir.

Muhasebe tarafında e-beyan ve e-fatura altyapıları yaygın olduğundan, düzenli defter tutma, aylık/çeyreklik beyanlar ve dönem sonu kapanışları disiplin ister. İlk günden bir muhasebe takvimi, nakit akışı projeksiyonu ve vergi risk matrisini kurmanızı öneririz. Çalışan istihdamında ise iş sözleşmeleri, sosyal sigorta kayıtları ve bordrolama yükümlülükleri bulunur.

Yabancı yöneticiler ve çalışanlar için çalışma ve oturma izni süreçleri devreye girer. Görev tanımı, diploma/sertifika denklikleri ve şirketin faaliyet alanına göre izin şartları değişebilir. İş gücünüzü yerelleştirirken dil ve kültür uyumunu da hesaba katın; ekibinizin iletişim becerilerini güçlendirmek için Yurtdışında Dil Eğitimi planlamak işletme performansına doğrudan yansır.

Banka Hesabı, Ofis Adresi ve Noter İşlemleri Nasıl Yapılır?

Banka hesabı: Azerbaycan bankaları KYC (müşterini tanı) gereklilikleri kapsamında nihai faydalanıcı sahibi (UBO) bilgilerini, faaliyet planını ve adres kanıtını isteyebilir. Faaliyetinizin kaynağını, beklenen işlem hacimlerini ve risk politikalarınızı net anlatmaya hazır olun. Gerekli belgeleri eksiksiz ve tutarlı verdiğinizde süreç hızlanır. Çoğu banka yüz yüze görüşme talep edebilir.

Ofis adresi: Tescil için kayıtlı bir adres zorunludur. İlk aşamada sanal ofis hizmeti kabul edilebilir; ancak bazı sektör lisansları için fiziksel alan gerekebilir. Kira sözleşmeniz ve kamu hizmeti faturaları adres teyidi olarak istenebilir.

Noter ve apostil: Türkiye’den alınan vekaletnameler ve kurucu belgeleri genellikle apostilli ve yeminli tercümeli sunulmalıdır. Yerel noter onayları ve gerektiğinde konsolosluk süreçlerini de takvimde hesaba katın.

Sık Yapılan Hatalar ve Pratik İpuçları

Yanlış şirket türü seçimi: İlk heyecanda “en hızlı” sandığınız yapıyı seçmek yerine, vergi etkileri ve büyüme planlarını gözden geçirin. Örneğin, yatırım almayı hedefliyorsanız anonim yapıyı erkenden konuşun.

Adres ve banka uyumsuzluğu: Bankalar kayıtlı adresiniz ve sözleşmelerinizdeki bilgilerde tutarlılık arar. Ad-soyad, unvan, adres formatı ve temsile yetkili kişi bilgilerinin birebir aynı olduğundan emin olun.

Muhasebeyi ertelemek: “Önce kuralım, muhasebeye sonra bakarız” yaklaşımı cezaya davetiye çıkarır. İlk günden beyan takvimi ve e-fatura altyapınızı kurgulayın.

Sözleşme ve lisanslar: Regüle sektörlerde ticarete başlamadan lisans koşullarını tamamlamadan iş üstlenmeyin. Müşteri ve tedarikçi sözleşmelerinizde Azerbaycan hukukuna ve tahkim şartlarına dikkat edin.

Dil ve kültür bariyeri: Ekip içi ve müşteri iletişimi için İngilizce/Azerice yetkinliğini güçlendirin. Dilerseniz ekibinizin seviyesini hızlıca görmek için İngilizce Seviye Testi Çöz ve eğitim planınızı buna göre oluşturun.

Yabancı Girişimciler İçin Doğru Zaman ve Yol Haritası

En uygun zaman; müşteri doğrulaması, tedarik zinciri ve finansmanın en azından %60 netleştiği andır. Pazarla temasınız güçlendikçe, hızlandırılmış tescil ve küçük bir çekirdek ekip ile MVP/ilk satış stratejisi iyi çalışır. Sonbahar ve yılın ilk çeyreği, B2B satış ritminin yüksek, bürokratik yoğunluğun ise yönetilebilir olduğu dönemlerdir.

Yol haritası olarak: pazar testleri → şirket türü ve vergi planı → tescil → banka ve muhasebe → lisanslar → işe alım ve eğitim şeklinde kurgulayın. Lemon Academy’nin iş ve eğitim eksenini birleştiren yaklaşımıyla, yöneticiler için iletişim ve sunum becerileri, ekip için ise operasyonel dil pratikleri tasarlayabiliriz. Böylece operasyon kurarken yetenek gelişimini de aynı hatta ilerletmiş olursunuz.

Sonuç

Azerbaycan’da şirket kurmak; doğru şirket türü, eksiksiz belgeler ve planlı bir takvimle oldukça akıcı ilerleyebilen bir süreç. Vergi ve muhasebe disiplinini baştan kurduğunuzda, banka ve lisans adımları da daha öngörülebilir hale gelir. Pazarın dinamizmi, Bakü’nün bölgesel konumu ve dijital devlet servisleri, özellikle KOBİ ve scale-up’lar için güçlü bir zemin sunuyor.

Unutmayın, mevzuat ve uygulamalar zamanla güncellenebilir. Bu nedenle güncel bilgi ve doğru bağlantılarla ilerlemek kritik. Eğitim ve iş hedeflerinizi entegre planlayarak, hem şirketinizi kurabilir hem de ekibinizin uluslararası rekabet gücünü artırabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Azerbaycan’da şirket kurmak için Türkiye’deki belgeleri apostil ettirmek şart mı? Evet, genellikle yurt dışından gelen vekaletname ve resmi belgeler apostilli ve yeminli tercümeli talep edilir. Belge türüne ve kuruma göre konsolosluk onayı da gerekebilir.

MMC (Limited) kurmak ne kadar sürer? Belgeler hazırsa tescil çoğu durumda birkaç iş gününde tamamlanır. Banka hesabı ve sektörel lisanslar bankaya ve kuruma göre ek süre gerektirebilir.

Yabancı ortak zorunlu sermaye yatırmak zorunda mı? Asgari sermaye eşiği uygulamada düşüktür; ancak sözleşmede beyan ettiğiniz sermayeyi taahhüt etmeniz ve bankacılık/muhasebe açısından tutarlı hareket etmeniz gerekir.

KDV mükellefiyeti ne zaman doğar? Ciro eşiklerine ve faaliyet alanına bağlıdır. Belirli bir tutarı aşan ciroda KDV kaydı zorunlu hale gelebilir; iş modelinize göre baştan planlama yapılmalıdır.

Şube mi, yerel MMC mi daha avantajlı? Kısa proje bazlı işlerde şube pratik olabilir; ancak operasyonel esneklik, yerelleşme ve yatırım alma gibi hedeflerde MMC çoğu zaman daha esnektir. Vergi ve uyum etkilerini uzmanla değerlendirin.

Sanal ofis adresi kabul ediliyor mu? Tescil için çoğunlukla kabul edilir; ancak bazı lisanslar ve banka süreçleri fiziksel ofis görmek isteyebilir. Sektöre göre değişir.

Çalışma izni ve oturma izni süreçleri zor mu? Doğru pozisyon tanımı ve eksiksiz dosya ile süreç yönetilebilir. Zamanlamayı şirket tescili ve sözleşmelerle paralel planlamak önemlidir.