Gustar Fiili: Me Gusta mı, Me Gustan mı? Örnekler ve Test

İspanyolcada gustar, Türkçedeki “sevmek”ten çok “hoşuna gitmek” gibi çalışır: sevilen şey cümlenin öznesidir, seven kişi me, te, le, nos, os, les zamirleriyle gösterilir. Fiil sevilen şeye uyar: tekil isim ya da mastar için me gusta, çoğul isim için me gustan. İstisna gibi görünen nokta şu: birden fazla mastar sayılsa bile fiil tekil kalır: Me gusta leer y cocinar. (Okumayı ve yemek yapmayı severim.)

Gustar nasıl çalışır?

Me gusta el café. (me gus-ta el ka-fe) cümlesini kelime kelime çevirirsen “Kahve bana hoş geliyor” çıkar. Yani özne “ben” değil, “kahve”dir. Türkçe düşünüp “yo gusto el café” demek bu yüzden yanlıştır. Kimin sevdiğini gösteren zamirler şunlar:

a mí‘deki í aksanlıdır (mi = benim, mí = ben/bana). Latin Amerika’da vosotros/os neredeyse kullanılmaz; çoğul “siz” için a ustedes les gusta denir. Okunuşları Latin Amerika telaffuzuyla, yaklaşık olarak verdik; İspanya’nın büyük bölümünde z ve ce/ci peltek söylenir.

Gusta mı, gustan mı?

Karar vermek için yalnızca şu soruyu sor: “Hoşa giden şey tekil mi, çoğul mu?”

• Tekil isim: Me gusta el chocolate. (me gus-ta el cho-ko-la-te) – Çikolatayı severim.
• Çoğul isim: Me gustan los perros. (me gus-tan los pe-rros) – Köpekleri severim.
• Mastar (fiil): Me gusta bailar. (me gus-ta bay-lar) – Dans etmeyi severim.
• Birden fazla mastar: Nos gusta viajar y conocer gente. (nos gus-ta bia-har i ko-no-ser hen-te) – Seyahat etmeyi ve insanlarla tanışmayı severiz.
• İki tekil isim: Me gustan el cine y el teatro. (me gus-tan el si-ne i el te-a-tro) – Sinemayı ve tiyatroyu severim. Burada genellikle çoğul tercih edilir; konuşmada tekil “me gusta el cine y el teatro” da duyulur.

Dikkat edilecek ikinci nokta artikel: genel bir sevgiden söz ederken İspanyolca ismin önüne artikel koyar. “Me gusta café” değil, Me gusta el café; “Me gustan perros” değil, Me gustan los perros. Belirli bir miktar ya da tür söylüyorsan durum değişebilir, ama başlangıçta artikeli koymak seni çoğu hatadan korur.

A mí, a ti, a Ana: vurgu ve netlik

a + kişi kısmı iki işe yarar. Birincisi vurgu: A mí me gusta el té, pero a él le gusta el café. (a mi me gus-ta el te pe-ro a el le gus-ta el ka-fe) – Ben çayı severim ama o kahveyi sever. İkincisi netlik: le hem “ona” hem “size (resmî)” demek olabildiği için kişi adı ya da a usted eklenir.

• A Ana le gusta el té. (a a-na le gus-ta el te) – Ana çayı sever.
• A mis padres les gustan los viajes largos. (a mis pa-dres les gus-tan los bia-hes lar-gos) – Annemle babam uzun yolculukları sever.
• ¿A usted le gusta la comida picante? (a us-ted le gus-ta la ko-mi-da pi-kan-te) – Acılı yemeği sever misiniz?

a + kişi geldiğinde zamir yine de kalır: “A Ana gusta el té” yanlıştır, A Ana le gusta el té doğrudur. Tersi ise serbesttir: zamir tek başına yeterlidir, “a mí” eklemek zorunlu değildir.

Karşılık verirken de aynı yapı sürer. “Ben de” için yo también değil a mí también, “ben de sevmem” için a mí tampoco denir:

• Me gusta el verano. – A mí también. (a mi tam-bien) – Yazı severim. – Ben de.
• No me gusta el frío. – A mí tampoco. (a mi tam-po-ko) – Soğuğu sevmem. – Ben de sevmem.
• No me gusta el fútbol. – A mí sí. (a mi si) – Futbolu sevmem. – Ben severim.

Olumsuz, soru ve derece

Olumsuzlukta no zamirin önüne gelir: No me gustan las películas de terror. (no me gus-tan las pe-li-ku-las de te-rror) – Korku filmlerini sevmem. Soru için tonlama ya da soru işareti yeter: ¿Te gusta el fútbol? (te gus-ta el fut-bol) – Futbolu sever misin?

Encantar zaten güçlü olduğu için yanına genellikle “mucho” eklenmez. Karşılaştırma için: Me gusta más el mar que la montaña. (me gus-ta mas el mar ke la mon-ta-nya) – Denizi dağdan daha çok severim.

Geçmişte de yapı aynıdır, yalnızca zaman değişir. Tek bir deneyim için indefinido, eski bir alışkanlık için imperfecto: Me gustó mucho la película. (me gus-to mu-cho la pe-li-ku-la) – Filmi çok beğendim. De niño me gustaba el invierno. (de ni-nyo me gus-ta-ba el in-bier-no) – Çocukken kışı severdim. İki zamanın farkını indefinido ve imperfecto farkı yazısında anlattık.

Gustar gibi çalışan fiiller

Aynı mantıkla kurulan birçok sık fiil var. Bunları gustar ile birlikte öğrenirsen yapıyı bir kez öğrenip birçok cümlede kullanırsın:

• encantar (bayılmak): Me encantan las playas. (me en-kan-tan las pla-yas) – Plajlara bayılırım.
• interesar (ilgisini çekmek): Me interesa la historia. (me in-te-re-sa la is-to-ria) – Tarih ilgimi çeker.
• doler (ağrımak): Me duele la cabeza. (me due-le la ka-be-sa) – Başım ağrıyor. Me duelen los pies. (me due-len los pies) – Ayaklarım ağrıyor.
• molestar (rahatsız etmek): Me molesta el ruido. (me mo-les-ta el rui-do) – Gürültü beni rahatsız ediyor.
• faltar (eksik olmak): Me falta tiempo. (me fal-ta tiem-po) – Zamanım yetmiyor.
• parecer (gibi gelmek): ¿Qué te parece? (ke te pa-re-se) – Sence nasıl? / Ne dersin?

Restoranda yemek tercihlerini söylerken bu fiillerin çoğunu kullanırsın; hazır kalıplar için restoranda İspanyolca yazısına göz at.

İnsanlar için gustar: dikkatli kullan

Bir insan için gustar kullanmak çoğu zaman fiziksel ya da romantik ilgi anlamı taşır. Me gustas. (me gus-tas) – Senden hoşlanıyorum. Me gusta Juan. de “Juan’dan hoşlanıyorum” gibi anlaşılabilir. Bir arkadaşın ya da iş arkadaşın için “onu seviyorum, iyi biri” demek istiyorsan genellikle caer bien kullanılır: Juan me cae bien. (huan me ka-e bien) – Juan’ı sempatik buluyorum.

Gustar’ı kişiye göre çekince yön değişir: Le gusto a Ana. (le gus-to a a-na) – Ana benden hoşlanıyor. Burada hoşa giden “ben” olduğu için fiil yo çekiminde (gusto). Romantik ifadelerin geri kalanı için İspanyolca aşk ifadeleri yazısına bakabilirsin.

Mini test: 8 boşluk

Boşluğa uygun kelimeyi yaz. Cevaplar aşağıda.

1. A mí me ___ los gatos.
2. ¿A ti te ___ bailar?
3. A mis hermanos ___ gusta el fútbol.
4. A nosotros ___ encantan las playas del sur.
5. A Laura no le ___ las películas de terror.
6. Me ___ cocinar y leer.
7. No me gusta el frío. – A mí ___.
8. Ayer vimos una película y nos ___ mucho. (gustar, geçmiş)

Cevaplar: 1. gustan (los gatos çoğul) · 2. gusta (mastar) · 3. les (a mis hermanos = onlar) · 4. nos · 5. gustan (las películas çoğul) · 6. gusta (birden fazla mastar) · 7. tampoco (olumsuza katılma) · 8. gustó (tek seferlik deneyim, tekil özne “la película”).

Gustar’ın yanında en çok kullanacağın fiiller için sık kullanılan İspanyolca fiiller listesine, tüm konular için İspanyolca öğren sayfasına göz atabilirsin.

Sık sorulan sorular

Me gusta ile te quiero arasındaki fark nedir?

Me gusta bir şeyin hoşuna gittiğini söyler; kişiler için kullanıldığında hoşlanma anlamına gelir. Te quiero sevdiklerine, aileye ve partnere söylenen “seni seviyorum”dur. Te amo ise daha yoğun ve genellikle romantik bir ifadedir; kullanım sıklığı ülkeye göre değişir.

“Yo gusto” hiç kullanılmaz mı?

“Sevmek” anlamında kullanılmaz. Ama “gusto” çekimi, hoşa giden kişi “ben” olduğunda doğrudur: Le gusto a Ana (Ana benden hoşlanıyor). Ayrıca mucho gusto (mu-cho gus-to) “memnun oldum” anlamında bir tanışma kalıbıdır; buradaki gusto isimdir.

Le gusta cümlesinde kimin sevdiğini nasıl anlarım?

Le; o (erkek), o (kadın) ya da resmî “siz” olabilir. Bağlam yetmiyorsa a él, a ella, a usted ya da kişinin adını ekle: A usted le gusta, A Carlos le gusta.

Me encanta mı, me gusta mucho mu?

İkisi de doğrudur. Me encanta daha güçlü ve daha duygusal bir ifadedir (“bayılırım”); me gusta mucho biraz daha ölçülü kalır. Günlük konuşmada ikisi de çok sık duyulur.