Son Güncelleme: 25 Aralık 2025

Bireysel Araç İthali: İkinci El Araba Getirirken Gümrükte Karşılaşılan 5 Sorun ve Çözüm Önerileri

Yurt dışında yaşarken ya da eğitim alırken satın aldığınız ikinci el aracınızı Türkiye’ye getirmek cazip görünebilir. Ancak bireysel araç ithali, özellikle ikinci el statüsündeki araçlarda, sıkı mevzuat ve gümrük uygulamaları nedeniyle zorlu bir sürece dönüşebilir. Lemon Academy olarak öğrencilerimizin ve mezunlarımızın yurtdışındaki yaşamları boyunca edindikleri deneyimleri sorunsuzca Türkiye’ye taşımalarını önemsiyoruz. Bu rehberde, gümrükte en sık yaşanan 5 kritik sorunu ve sahada işe yarayan pratik çözüm önerilerini, açık ve adım adım ele alıyoruz.

İçindekiler

• Kimler ikinci el araç getirebilir?
• Gerekli belgeler ve hazırlık
• Sorun 1 – Mevzuat kapsamı ve izin hatası
• Sorun 2 – Evrak eksikliği ve tutarsızlık
• Sorun 3 – Değerleme ve vergilendirme uyuşmazlığı
• Sorun 4 – Teknik uygunluk (TSE/COC) engelleri
• Sorun 5 – Süre aşımı, ardiye ve ceza riskleri
• Hızlı çözüm tablosu
• Sonuç
• Sıkça Sorulan Sorular

Kimler ikinci el araç getirebilir?

Türkiye’de “ikinci el araçların kesin ithali” prensip olarak yasaktır. Buna karşın, mevzuatta belirli istisnalar mevcuttur. Örneğin yerleşim yeri değişikliği kapsamında ev eşyasıyla birlikte araç getirme, diplomatik muafiyet, belirli engelli statüsündeki bireyler için özel düzenlemeler ve geçici ithalat (yabancı plakalı aracı belirli süreyle Türkiye’de kullanma) gibi yollar bulunur. Her bir istisnanın kendi şartları, süreleri ve belge gereksinimleri vardır.

Yurt dışında eğitim almış ve Türkiye’ye kesin dönüş yapacak öğrencilerimizin en çok sorduğu konu “Geçici ithalat” ile “Kesin ithalat” farkıdır. Geçici ithalatta araç yabancı plaka ile belirli bir süre (ör. yurtdışında belirli bir süre bulunmuş olma şartına bağlı olarak) Türkiye’de kullanılabilir, fakat satılamaz. Kesin ithalatta ise vergi ve teknik kriterler söz konusu olur ve ülkemizde tescil edilir. Bu iki path’i karıştırmak, gümrükte en büyük gecikme nedenlerinden biridir.

Eğer yurtdışı planlarınızı Lemon Academy ile şekillendiriyorsanız, yaşam döngünüzün bu kısmını da düşünmenizi öneririz. Eğitim programı, staj veya çalışma izni gibi planlarda doğru zamanda başvurmak, taşıt planınızı da etkiler. Bireysel rehberlik için Yurtdışı Eğitim Danışmanlık hizmetimizden yararlanabilirsiniz.

Gerekli belgeler ve hazırlık

Hangi istisna kapsamına girdiğinize bağlı olarak evrak değişir; ancak genel çerçevede şunlar talep edilir: aracın ruhsatı/terk belgesi (kesin ithalat için), satış faturası/bedel beyanı, navlun ve sigorta poliçeleri (CIF kıymetinin ispatı), kimlik/ikamet belgesi, yerleşim yeri değişikliği kanıtları, gümrük beyannamesi ve uygunluk/COC belgeleri. Evrakların asılları, yeminli tercümeleri ve gerektiğinde apostil onayı kritik önemdedir.

Pratik öneri: Türkiye yolculuğunuzdan en az 6–8 hafta önce belge checklist’i hazırlayın; nakliye firması ve gümrük müşavirinizle aynı dosyayı paylaşıp güncel tutun. Böylece tutarsızlıkları yolda değil, çıkış ülkesinde düzeltirsiniz.

Sorun 1 – Mevzuat kapsamı ve izin hatası

En yaygın problem, aracın ithale uygun olmamasıdır. Birçok kişi, “Yurtdışında benim adıma kayıtlı, neden getiremiyorum?” diye sorar. Sebep, Türkiye’de ikinci el araçların genel ithal yasağı ve istisnaların dar olmasıdır. Araç, istisna kapsamı dışındaysa gümrükte işlem ilerlemez ve ardiye masrafları artar.

Çözüm önerileri:

– Ön inceleme yapın: Hangi istisna kapsamına girdiğinizi resmi mevzuat ve gümrük müşaviri görüşü ile teyit edin.

– Alternatifleri değerlendirin: Geçici ithalatla kullanım, Türkiye’de satın alma veya aracı yurtdışında satma opsiyonlarını kıyaslayın.

– Zamanlama: Yerleşim yeri değişikliği gibi başlıklarda, giriş-çıkış süreleri ve 185 gün kuralı gibi koşullar kritik. Planı tarihlere göre şekillendirin.

Sorun 2 – Evrak eksikliği ve tutarsızlık

Eksik fatura, yanlış tercüme, araç kayıt bilgisi ile beyanın uyuşmaması veya nakliye belgelerindeki tarih-matrah hataları gümrükte “eksiklik yazısı” ile sonuçlanır. Bu da depolama ve demuraj maliyetlerini artırır.

Çözüm önerileri:

– Tek dosya yönetimi: Tüm evrakı tek PDF klasörü olarak isimlendirin; her değişiklikte versiyon numarası kullanın.

– Tercüme ve apostil: Ruhsat, satış sözleşmesi ve de-registrasyon belgelerinin yeminli tercümesini önceden yaptırın.

– Kayıt zinciri: Araç mülkiyet zincirini (önceki sahip bilgisi, satış tarihi) açıkça gösterin. Özellikle kısa süre önce alınmış araçlarda fiyatın piyasa ile tutarlı olduğunu ispat eden ekler (ekspertiz, ilan çıktısı) yardımcı olabilir.

Sorun 3 – Değerleme ve vergilendirme uyuşmazlığı

İthalatta vergi matrahı sadece fatura bedelinden ibaret değildir; navlun ve sigorta dahil CIF kıymet, varsa gümrük vergisi, özel tüketim vergisi (ÖTV) ve katma değer vergisi (KDV) gibi kalemler söz konusudur. Üstelik fatura bedeli düşük görüldüğünde referans fiyat veya kıymet araştırması gündeme gelebilir.

Çözüm önerileri:

– Belgeli ispat: Navlun, sigorta, yükleme limanı ve konteyner bilgilerini resmi belgelerle ispat edin.

– Piyasa tutarlılığı: Faturayı güçlendirmek için bağımsız ekspertiz ve benzer araçların piyasa fiyatlarını ekleyin.

– ÖTV/KDV simülasyonu: Motor hacmi, yaşı ve tipine göre değişen ÖTV baremleri sık güncellenir. Gümrük müşaviriyle güncel oranları kontrol edin; beklenmedik maliyetlere karşı bütçe payı bırakın.

Not: AB menşeli araçlarda gümrük vergisi farklılık gösterebilir; fakat ikinci el özelindeki kısıtlar ve ÖTV/KDV yükü, toplam maliyeti çoğu kez yükseltir.

Sorun 4 – Teknik uygunluk (TSE/COC) engelleri

Kesin ithalat sonrası Türkiye’de tescil için teknik mevzuata uyum gerekir. Araçta AB Tip Onayı (COC) belgesi yoksa, far ayarı, emisyon, hız göstergesi, lastik-jant standardı gibi noktalarda eksikler çıkabilir. TSE randevusunda küçük bir uygunsuzluk dahi süreci uzatabilir.

Çözüm önerileri:

– COC/Tip Onayı kontrolü: Aracı satın almadan önce veya nakliye öncesi COC belgesini doğrulayın.

– Ön muayene: Çıkış ülkesinde yetkili serviste emisyon ve güvenlik ekipmanlarına ön kontrol yaptırın; eksikleri gidermek nakliye sonrası çözümlerden genellikle daha ucuzdur.

– TSE planı: Türkiye’ye geliş tarihini TSE randevusu ile senkronize edin; gerekirse proje firması ile uyum tadilatlarını planlayın.

Sorun 5 – Süre aşımı, ardiye ve ceza riskleri

Gümrük işlemleri uzadığında geçici depolama (antrepo) süreleri aşılabilir. Bu da ardiye ve demuraj masraflarını katlayarak artırır. Ayrıca süreleri kaçırmak idari cezaları tetikleyebilir.

Çözüm önerileri:

– Varıştan önce dosya hazır: Bütün evrakı gemi kalkmadan önce tamamlayın; gümrük müşavirinizle taşıma planını saat bazında netleştirin.

– Kritik eşikler: Geçici depolama maksimum sürelerine dikkat edin; gerekiyorsa “ön beyan” ile zaman kazanın.

– B planı: Uygunsuzluk ihtimali varsa, araç varışında alternatif liman/antrepo ve hızlı ekspertiz hizmeti ayarlayın.

Hızlı çözüm tablosu

Planlarken dikkat: eğitim, sigorta ve lojistik üçgeni

Yurt dışında eğitim-çalışma planları olan öğrenciler için araç konusu genellikle taşınmanın en karmaşık parçası. Program takvimi ile taşıma/tescil takvimini eşleştirmek, riskleri ciddi biçimde azaltır. Örneğin yurtdışındaki dil eğitiminize başlamadan önce aracı satmak, çoğu durumda Türkiye’ye getirmekten daha düşük maliyetli olabilir. Alternatif senaryoları değerlendirirken Yurtdışında Dil Eğitimi takviminizi ve olası ülke değişimlerini mutlaka hesaba katın.

Ayrıca, uluslararası taşınma süreçlerinde sağlık güvencesi ve seyahat sigortası yalnızca kişisel riskleri değil, evrak işlerindeki gecikmeleri de yönetmenize yardımcı olur. Poliçeler, plan değişikliklerinde ek maliyetleri hafifletebilir. Konuyu merak ediyorsanız Yurtdışı Eğitimde Sağlık Sigortası içeriğimiz kapsamlı bir başlangıç sunar.

Son olarak, gümrük ve tescil süreçlerinde teknik İngilizceye hâkim olmak (özellikle COC ve sigorta dokümanlarının detayları) büyük avantajdır. Dil seviyenizi hızlıca görmek için İngilizce Seviye Testi Çöz adımıyla başlayabilir, belgeleri daha rahat yönetebilirsiniz.

Sonuç

İkinci el araçların bireysel ithali, Türkiye’de çok sınırlı istisnalar dışında mümkün değildir ve gümrükte beş temel başlıkta sorun üretir: izin/mevzuat kapsamı, evrak yönetimi, kıymet ve vergilendirme, teknik uygunluk ve süre/ardiye baskısı. Erken planlama, doğru istisna seçimi, belge bütünlüğü ve gerçekçi maliyet simülasyonu ile risklerin çoğu yönetilebilir.

Lemon Academy olarak yurt dışı eğitim yolculuğunuzun her aşamasında yanınızdayız. Eğitim ve yaşam planınızı doğru yapılandırdığınızda, taşıt gibi büyük kalemlerde hatalı adımların önüne geçmek çok daha kolaydır. Kişisel durumunuza özel yol haritası için Yurtdışı Eğitim Danışmanlık ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İkinci el aracımı kesin ithalatla Türkiye’ye getirebilir miyim? Genelde hayır. Türkiye’de ikinci el araçların kesin ithali kural olarak yasaktır. Sadece belirli istisnalar (yerleşim yeri değişikliği, diplomatik, özel düzenlemeler) kapsamında mümkün olabilir.

Geçici ithalatla aracımı Türkiye’de ne kadar süre kullanabilirim? Süre, yurtdışında bulunma ve yerleşiklik durumunuza göre değişir. Yabancı plakalı araçların Türkiye’de kullanımı belirli gün/süre limitlerine ve şartlara tabidir; satış veya devri mümkün değildir.

Hangi belgeler en çok sorun çıkarıyor? Ruhsat ve mülkiyet zinciri, fatura-bedel tutarlılığı, navlun/sigorta kanıtları, COC/Tip Onayı ve tercüme-apostil eksiklikleri en sık karşılaşılan sorunlardır.

Vergiler nasıl hesaplanıyor? Matrah; fatura bedeli, navlun ve sigorta (CIF), varsa gümrük vergisi ve diğer giderleri içerir. ÖTV motor hacmi ve sınıfa göre, KDV ise ÖTV dahil matrah üzerinden hesaplanır. Oranlar değişebildiği için güncel mevzuatı kontrol etmek gerekir.

Aracı getirmek mi, yurtdışında satmak mı daha mantıklı? Çoğu senaryoda, kısıtlar ve vergi/uygunluk maliyetleri nedeniyle yurtdışında satmak daha rasyoneldir. Kesin dönüş ve istisna kapsamına net uyum varsa, detaylı maliyet hesabı yaparak karar verin.

COC belgesi yoksa ne olur? TSE’de teknik uygunsuzluk çıkma ihtimali artar ve süreç uzar. Muadil test ve tadilatlar mümkün olsa da maliyeti yükseltebilir.

Gecikmeleri nasıl minimize ederim? Varıştan önce evrakı tamamlayın, gümrük müşaviriyle plan yapın, TSE randevusunu önceden alın ve alternatif senaryolar için B planı hazırlayın.

Öğrenciyim; dönüşte araç getirmeyi planlıyorum. Nereden başlamalıyım? Eğitim takviminize göre istisna uygunluğunu kontrol edin, belge checklist’i hazırlayın, maliyet-süre simülasyonu yapın. Kişisel planlama desteği için Yurtdışı Eğitim Danışmanlık ekibimizle temasa geçebilirsiniz.