Son Güncelleme: 28 Aralık 2025

RIBA Standartları ve Türkiye Mezunu Mimarlar İçin Kariyer Yol Haritası

Birleşik Krallık’ta mimarlık kariyeri hedefleyen Türkiye mezunu mimarlar için RIBA standartları kritik bir referans noktasıdır. RIBA’nın eğitim, etik ve profesyonel uygulama çerçevesi; portfolyo hazırlığından ofis deneyimine, kayıt süreçlerinden maaş beklentilerine kadar her aşamayı etkiler. Bu yazıda, RIBA sistemini yalın bir dille açıklıyor, Türkiye’de lisansını tamamlamış mimarlar için en gerçekçi yol haritalarını paylaşıyoruz. Lemon Academy olarak, doğru program seçimi, başvuru stratejisi ve dil hazırlığı gibi adımlarda yanınızdayız.

İçindekiler

• RIBA nedir, ARB ile farkı nedir?
• RIBA Plan of Work: Proje aşamalarına kısa bakış
• Türkiye mezunu mimarlar için RIBA uyumluluk yolları
• RIBA Part 1-2-3: Eğitim ve deneyim nasıl tamamlanır?
• Özet tablo: Part’lar ve adım adım ilerleme
• Portfolyo, İngilizce ve başvuru stratejisi
• İş ve vize boyutu: Unvanlar, sponsorluk ve ağ kurma
• Lemon Academy ile nasıl ilerlenir?
• Sık yapılan hatalar ve pratik ipuçları
• Sonuç
• Sıkça Sorulan Sorular

RIBA nedir, ARB ile farkı nedir?

RIBA, yani Royal Institute of British Architects, mimarlık eğitimi, mesleki gelişim ve profesyonel uygulama için standartlar belirleyen, dünyanın saygın kurumlarından biridir. RIBA üyeliği, etik ve kalite odağını kanıtlayan güçlü bir referans olarak görülür. Ancak Birleşik Krallık’ta “Architect” unvanını yasal olarak kullanabilmek için ARB (Architects Registration Board) kaydı zorunludur. RIBA üyeliği prestij ve ağ sağlar; ARB ise mesleki unvanın yasal dayanağıdır. Sağlam bir kariyer için ideal kombinasyon ARB kaydı ve RIBA üyeliğini birlikte hedeflemektir.

Türkiye’den mezun mimarlar için bu ayrımı bilmek önemlidir. Çünkü bazı süreçler RIBA validasyonunu, bazıları ise ARB kayıt koşullarını ilgilendirir. Başvuracağınız programın RIBA tarafından onaylı olması ve sonuçta ARB kayıt yolunu desteklemesi, zamandan ve maliyetten tasarruf sağlar.

RIBA Plan of Work: Proje aşamalarına kısa bakış

RIBA Plan of Work, konseptten kullanım sürecine kadar proje yaşam döngüsünü standartlaştırır. Aşamalar 0’dan 7’ye kadar uzanır ve strateji, brief, konsept, detay tasarım, teknik tasarım, yapım, teslim ve kullanım süreçlerini kapsar. Bu çerçeve, portfolyonuzu kurarken ve mülakatlarda iş akışınızı anlatırken evrensel bir dil sunar. Türkiye’de edindiğiniz proje deneyimini bu aşamalara eşleştirmeniz, İngiltere’deki ofislerle net ve güçlü bir iletişim kurmanızı sağlar.

Portfolyonuzda, farklı plan of work aşamalarındaki rolünüzü, aldığınız kararları ve sonuçları açık bir biçimde etiketlemek, işe alım süreçlerinde büyük fark yaratır. Özellikle teknik çizim, mevzuat ve detay çözüm düzeyi gibi alanlarda katkınızı aşamalara göre göstermek etkilidir.

Türkiye mezunu mimarlar için RIBA uyumluluk yolları

Türkiye’de lisansını veya yüksek lisansını tamamlamış bir mimar için Birleşik Krallık’ta iki ana rota öne çıkar. Birincisi, RIBA onaylı bir programa yerleşerek eksik Part’ları tamamlamak ve ardından Part 3 ile profesyonel yeterliliğe ulaşmaktır. İkincisi ise ARB’nin “prescribed examination” süreçleriyle Part 1 ve/veya Part 2 eşdeğerliğini kanıtlayıp uygun deneyimle Part 3’e ilerlemektir. Hangi rotanın sizin için doğru olduğu; mevcut diplomanız, portfolyonuz, iş deneyiminiz ve İngilizce seviyenize bağlı olarak değişir.

Birçok Türkiye mezunu, RIBA onaylı MArch veya ilgili bir yüksek lisans programına girerek Part 2 denkliğini hedefler. Ardından, ofis deneyimi eşliğinde Part 3 programı ve sınavıyla ARB kaydına gider. Alternatif olarak, güçlü bir portfolyo ve kapsamlı deneyimi olanlar, ARB’nin belirlediği değerlendirmelere katılıp doğrudan eşdeğerlik sürecine başvurabilir. Lemon Academy olarak her iki yöntemin artı-eksi analizini kişisel profilinize göre yapar, en hızlı ve sürdürülebilir yolu birlikte belirleriz.

RIBA Part 1-2-3: Eğitim ve deneyim nasıl tamamlanır?

RIBA Part 1, temel mimari yetkinlikleri doğrular ve genellikle lisans düzeyine denk gelir. Türkiye’deki lisans eğitiminiz Part 1 için güçlü bir temel olabilir; ancak resmi eşdeğerlik için RIBA onaylı bir program veya ARB değerlendirmesi gerekir. Part 2, lisansüstü düzeyde tasarım derinliği ve teknik gelişimi temsil eder. Part 3 ise profesyonel pratik, mevzuat, sözleşmeler, risk ve etik alanlarını kapsayan nihai yeterlilik aşamasıdır ve ARB kaydının kapısını açar.

Part 3 sürecinde genellikle PEDR benzeri deneyim kayıtları, vaka çalışmaları, sözlü ve yazılı değerlendirmeler bulunur. Bu aşamaya gelmeden önce Birleşik Krallık’ta belirli sürelerle ofis deneyimi biriktirmek yaygındır. Deneyiminizin geniş bir yelpazeye yayılması, özellikle plan of work’un farklı aşamalarını görmeniz, değerlendirmede güçlü görünmenizi sağlar.

Özet tablo: Part’lar ve adım adım ilerleme

Portfolyo, İngilizce ve başvuru stratejisi

Portfolyonuz, Birleşik Krallık standartlarını anladığınızı gösterecek şekilde kurgulanmalıdır. Projeleri RIBA Plan of Work aşamalarına göre gruplayabilir, her projede problemin tanımını, kısıtları, karar gerekçelerinizi ve çıktıları kısa ama net açıklamalarla özetleyebilirsiniz. Teknik detay, malzeme seçimi, performans ve sürdürülebilirlik metriklerini görünür kılmak büyük avantaj sağlar.

İngilizce, hem program başvuruları hem de ofis mülakatları için belirleyicidir. IELTS Academic gibi sınavlar sık istenir. Başvuru öncesinde seviyenizi görmek için İngilizce Seviye Testi Çöz bağlantısından ücretsiz bir değerlendirme alabilir, eksiklerinizi hedefli biçimde kapatabilirsiniz. İletişim gücü, ekip içi işbirliği ve müşteri sunumlarında fark yaratır.

CV’nizde yazılım yetkinliklerini, BIM deneyiminizi, teknik standartları ve şantiye görgünüzü somut örneklerle vurgulayın. Referans mektuplarınızı proje sorumluluğunuzu ve karar etkilerinizi anlatacak şekilde talep edin. Niyet mektubunda ise motivasyonunuzu RIBA standartları, sürdürülebilirlik hedefleri ve uzun vadeli kariyer vizyonunuzla ilişkilendirin.

İş ve vize boyutu: Unvanlar, sponsorluk ve ağ kurma

Birleşik Krallık’ta mezun mimarlar genellikle “Architectural Assistant Part 1/Part 2” rolleriyle başlar. Part 3’ü tamamlayıp ARB kaydını aldıktan sonra “Architect” unvanı kullanılır. İşverenlerin Skilled Worker sponsorluk lisansına sahip olması önemlidir. Büyük ve orta ölçekli RIBA chartered practice’lerde bu olanak daha sık görülür; ancak niş ofisler de yetenekli adaylar için sponsorluk düşünebilir.

İş ararken proje tiplerini, BIM olgunluk seviyesini ve sürdürülebilirlik yaklaşımını araştırmanız faydalıdır. Portfolyo gönderiminde rol açıklamaları ve projede katkı yüzdesi gibi detaylara yer vermek, işe alımcıların sizi doğru konumlandırmasını sağlar. Etkinliklere katılmak, jürilerde yer almak ve stüdyo seminerlerine iştirak etmek profesyonel ağınızı güçlendirir.

Lemon Academy ile nasıl ilerlenir?

Lemon Academy, mimarlık alanında Birleşik Krallık odaklı yol planınızı kişiselleştirir. Eğitim geçmişinizi ve hedeflerinizi analiz eder, RIBA onaylı program alternatiflerini, vize ve zamanlama kısıtlarını dikkate alarak strateji oluşturur. Süreç boyunca program seçimi, portfolyo kurgusu, niyet mektubu geri bildirimi ve mülakat provası gibi destekler sunarız.

Hemen harekete geçmek için Yurtdışı Eğitim Danışmanlık sayfamız üzerinden bize ulaşabilirsiniz. RIBA validasyonlu okullar ve burs imkânları hakkında güncel bilgi paylaşır, başvurularınızı takvimlendiririz. Akademik ilerleme hedefleyenler için ise RIBA onaylı yüksek lisans seçeneklerine göz atmak adına ilgili sayfamızı yukarıdaki tabloda bulabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar ve pratik ipuçları

Birinci hata, RIBA ile ARB’yi aynı kurum sanmaktır. RIBA üyeliği ağ ve kalite vurgusuyken, ARB kaydı yasal unvan için gereklidir. Yol planınızı her iki kurumun kriterlerini dikkate alarak kurun. İkinci hata, portfolyoda görselliğe aşırı yüklenip karar süreçlerini ve teknik çıktıları görünmez kılmaktır. Özellikle Part 2 ve Part 3 aşamalarında karar mantığı ve mevzuat bilgisi belirleyicidir.

Üçüncü hata, deneyimi tek tip projelerde sınırlı tutmaktır. Farklı plan of work aşamalarını tecrübe etmeye çalışın. Dördüncü hata, İngilizce yeterliliği son ana bırakmaktır. Erken dönemde seviyenizi ölçüp hedef puana göre çalışma takvimi oluşturun. Beşinci hata, iş başvurularında aynı portfolyoyu her firmaya göndermektir. Her ofisin odak alanına göre örneklerinizi ve anlatınızı uyarlayın.

Sonuç

RIBA standartları, yalnızca bir yeterlilik listesi değil, aynı zamanda mimari düşünce ve uygulamanın ortak dili. Türkiye’den mezun bir mimar olarak bu dili akıcı konuşabildiğinizde, Birleşik Krallık’ta hem eğitim hem de pratikte güçlü fırsatların kapısı aralanır. Doğru program seçimi, planlı bir deneyim stratejisi, tutarlı portfolyo anlatısı ve sağlam İngilizce iletişim gücü bu yolculuğun temel taşlarıdır.

Lemon Academy, hedeflerinizi gerçeğe dönüştürecek yol haritasını birlikte çizmek için burada. Profilinizi analiz edelim, zaman ve bütçenizi optimize eden bir strateji kuralım ve başvurularınızı başarıyla sonuçlandıralım.

Sıkça Sorulan Sorular

Soru: RIBA üyeliği olmadan Birleşik Krallık’ta “Architect” unvanını kullanabilir miyim?

Cevap: “Architect” unvanı için ARB kaydı yasal zorunluluktur. RIBA üyeliği prestij ve gelişim sağlar; ancak unvanın yasal temeli ARB’ye dayanır.

Soru: Türkiye’deki lisansım RIBA Part 1 sayılır mı?

Cevap: Otomatik sayılmaz. ARB’nin prescribed examination süreci veya RIBA onaylı bir programla resmi eşdeğerlik yoluna gitmek gerekir. Dosya ve portfolyo içeriği belirleyicidir.

Soru: Part 2’yi nasıl tamamlayabilirim?

Cevap: En yaygın yöntem, RIBA onaylı bir MArch ya da eşdeğer yüksek lisans programına kabul almaktır. Program sonunda Part 2 seviyesinde yeterlilik hedeflenir.

Soru: Part 3’e girmek için ne kadar ofis deneyimi gerekir?

Cevap: Kuruma göre değişir; ancak farklı RIBA Plan of Work aşamalarını kapsayan anlamlı bir deneyim birikimi beklenir. Deneyim kayıtları ve vaka çalışmaları sürecin parçasıdır.

Soru: İngiltere’de mimar olarak iş bulmak için hangi yazılımlar önemlidir?

Cevap: Revit tabanlı BIM iş akışları çok yaygındır. Rhino, Grasshopper, AutoCAD, Adobe paketi ve çevresel analiz araçları da sektörde sıkça talep edilir.

Soru: Vize konusunda işveren sponsorluk sağlamak zorunda mı?

Cevap: Birçok uluslararası aday Skilled Worker sponsorluk gerektirir. Bu nedenle sponsorluk lisansı olan firmalara odaklanmak pratik bir yaklaşımdır.

Soru: İngilizce seviyemi nasıl hızlıca kontrol edebilirim?

Cevap: Başvuru öncesi seviye tespiti için İngilizce Seviye Testi Çöz bağlantısından ücretsiz değerlendirme alabilirsiniz.