Right, Correct, Accurate farkı: doğru kullanım rehberi

Son Güncelleme: 28 Şubat 2026

İçindekiler

• Right, Correct ve Accurate Arasındaki Temel Fark Nedir?
• Hangi Bağlamda Hangi Kelimeyi Kullanmalısınız?
• Gündelik Konuşmada ‘right’ mı, ‘correct’ mü?
• Bilimsel ve Teknik Metinlerde ‘accurate’ Ne Zaman Tercih Edilir?
• Sınav ve İş Yazışmalarında Doğru Tercih Nasıl Yapılır?
• Örnek Cümlelerle Kullanım
• Sık Yapılan Hatalar ve Pratik Çözümler
• Hızlı Kontrol Tablosu
• Pratik İpuçları: Akılda Kalıcı Kısaltmalar ve Testler
• Right, Correct, Accurate: Doğru Kelimeyi Nasıl Seçersiniz?
• Sonuç
• Sıkça Sorulan Sorular

Right, correct ve accurate çoğu zaman Türkçe’de “doğru” diye çevrilse de, mesajınızın tonu, resmîlik seviyesi ve doğruluk derecesini farklı biçimde kurar. Bu rehber, güncel kullanım eğilimleri, örnekler, kontrol tabloları ve mini testlerle, bağlama göre en doğal ve profesyonel seçimi hızlıca yapmanıza yardımcı olur.

Right, Correct ve Accurate Arasındaki Temel Fark Nedir?

İngilizce öğrenirken aynı anlama geldiğini düşündüğümüz kelimeler aslında farklı bağlamlarda parlıyor. “Right”, “correct” ve “accurate” tam da böyle üçlüdür. Türkçe’de hepsi “doğru” gibi görünse de nüansları belirgindir: “right” uygunluk ve haklılık duygusuna, “correct” kurala ve hatasızlığa, “accurate” ise ölçülebilir kesinliğe vurgu yapar.

Basit bir çerçeveyle başlayalım: “right” çoğu zaman günlük ve konuşma dilinde “uygun/yerinde” ya da “haklı” anlamında kullanılır (“You were right”). “Correct” resmî ve akademik tonda “hatasız/kurallara uygun” demektir (“The correct answer”). “Accurate” ise veri, ölçüm ve istatistiklerde “tam, net, isabetli” anlamını taşır (“An accurate measurement”).

Yurt dışı eğitimden iş yazışmalarına, sınavlardan akademik metinlere kadar bu farkı bilmek, mesajınızı daha berrak ve profesyonel iletmenizi sağlar. Lemon Academy olarak öğrencilerimizle özellikle yazma ve konuşma pratiğinde bu ayrımı oturtarak iletişimin etkisini artırıyoruz.

Ek bir nüans: “right” isim, sıfat ve zarf olabilir (“human rights”, “the right choice”, “right now”); “correct” sıfat ve fiil olarak görünür (“correct answer”, “to correct a typo”); “accurate” ise yalnızca sıfattır. “Hassas ölçüm” fikrini fiillemek için genellikle “to measure/verify/validate/calibrate” gibi fiiller kullanılır.

Güncel Not: Güncel yazım araçları ve stil kılavuzları, resmî/akademik metinlerde “right information” yerine “correct information”, veri-odaklı içerikte ise “accurate data/figures” kullanımını genellikle daha uygun işaretler. Ancak kurum politikaları ve editoryal tercih değişebilir.

Hangi Bağlamda Hangi Kelimeyi Kullanmalısınız?

Bağlam, kelime seçiminde pusulanızdır. Hızlı bir mantık yürütme:

– Kurala uygunluk ve hatasızlık vurgusu mu yapacaksınız? “correct” seçin.
– Günlük kullanımda “doğru kişi/zaman/yer” gibi uygunluk mu anlatacaksınız? “right” daha doğal.
– Rakam, ölçüm, veri gibi somut doğruluk ve hassasiyet mi istiyorsunuz? “accurate” tam yerinde.

Örnek: “the right candidate” (iş için uygun kişi), “the correct form” (hatasız doldurulmuş form), “an accurate report” (verileri kesin olarak yansıtan rapor). Hepsinde “doğru” çevirisi var; ancak odak noktası değiştiğinde İngilizce kelime de değişir.

Ek ipucu: Eylemin nasıl yapıldığını vurgularken zarf biçimlerini düşünün: “do it correctly” (kurala uygun yap) ve “measure accurately” (hassas ölç). “rightly” resmî ve daha seyrektir; günlük akışta “correctly” veya “accurately” tercih edilir.

Gündelik Konuşmada ‘right’ mı, ‘correct’ mü?

Gündelik konuşmada doğal ve akıcı duyulmak istiyorsanız çoğu durumda “right” avantajlıdır. “You’re right” (Haklısın), “the right time” (uygun zaman), “the right place” (uygun yer) gibi kalıplar kulağa sıcak gelir. “Correct” ise konuşmada daha resmî tınlar; bir öğretmenin veya sınav değerlendiricisinin “That’s correct” demesi gibi.

Yine de “right answer” ifadesi günlük dilde oldukça yaygındır. Fakat akademik veya resmi ortamlarda “correct answer” tercih edilir. Yani bağlam değiştiğinde tercih de değişir. İş görüşmesinde “the correct procedure” daha profesyonelken, arkadaş sohbetinde “the right way to do it” daha doğaldır.

Konuşma içi teyitlerde “Right?” kısa takip sorusu olarak kullanılır; “Correct?” daha resmi ve mesafelidir. “set things right” (durumu düzeltmek) kalıbı gündelikte doğalken, bir hatayı iş üzerinde gidermek için “to correct an error” tercih edilir.

Bilimsel ve Teknik Metinlerde ‘accurate’ Ne Zaman Tercih Edilir?

“Accurate” ölçümlenebilir, sayılabilir ve test edilebilir kesinliği vurgular. Bilimsel makaleler, mühendislik raporları, finansal analizler ve veri bilimi yazıları için idealdir. “Accurate data”, “an accurate model”, “highly accurate results” gibi kullanımlar, bilginin sadece doğru değil, aynı zamanda hata payı düşük ve güvenilir olduğunu ima eder.

“Correct” burada bile kullanılabilir ama aynı gücü vermez. Örneğin “correct data” kulağa “düzeltilmiş” veya “hatalı olmayan” veri gibi gelirken, “accurate data” istatistiksel kesinlik ve hassasiyet çağrıştırır. Bu fark raporlarınızın profesyonel algısında belirleyici olabilir.

Ek dikkat: “accuracy” (doğruluk) ile “precision” (hassasiyet/tekrarlanabilirlik) kavramları karıştırılmamalıdır. Bir model çok tutarlı (precise) ama sistematik sapma nedeniyle az doğru (inaccurate) olabilir. Teknik yazımda gereken durumda “accurate and precise” ifadesi birlikte kullanılabilir.

Güncel Not: Mevcut pratikte veri paylaşımlarında kaynak, ölçüm yöntemi ve sapma/belirsizlik (ör. confidence interval) bilgisi eklemek “accurate” iddiasını destekleyen tamamlayıcı unsur kabul edilir; yalnızca “accurate” demek genellikle yeterli sayılmaz.

Sınav ve İş Yazışmalarında Doğru Tercih Nasıl Yapılır?

Sınav dilinde (özellikle çoktan seçmeli testlerde) ve resmî yazışmalarda “correct” genellikle daha uygun tercihtir: “Select the correct option.” Bir formu doldururken veya prosedür anlatırken de “correct” tercih edilir: “Please provide the correct details.”

İş yazışmalarında “right” tercihi ise süreç ve uygunluk bağlamında öne çıkar: “the right strategy”, “the right partner”, “the right time to launch”. Bu, kararın bağlama uygunluğunu vurgular. Ancak bir hatayı düzeltirken “correct” kullanmanız beklenir: “We have provided the correct figures below.”

Eğer uluslararası bir başvuru sürecindeyseniz, üslup seçimini hassas yapmak gerekir. Lemon Academy’deki Yurtdışı Eğitim Danışmanlık ekibimiz, başvuru mektuplarınız ve niyet yazılarınızda bu nüansları doğru kurguya yerleştirmenize yardımcı olur.

Güncel Not: Son dönemde pek çok kurumun başvuru yönergelerinde soru kökleri “correct/incorrect” ikiliğine yaslanır; formlar ve portallar “Provide correct/complete information” dilini benimser. “Right information” ifadesi resmî şablonlarda genellikle önerilmez, ancak şirket stil rehberine göre değişebilir.

Örnek Cümlelerle Kullanım

right: uygunluk, haklılık, günlük doğallık

– You were right about the schedule; the meeting was postponed.
– Is this the right bus to the city center?
– Let’s do it the right way from the start.
– Turn right at the next traffic light. (yön anlamı)
– She’s the right fit for this role.

correct: hatasızlık ve kurala uygunluk

– Your answer is correct; well done.
– Please enter the correct password to proceed.
– This is the correct procedure for submitting the application.
– The teacher marked the correct options in green.
– We need the correct format for publication.

accurate: ölçülebilir kesinlik ve hassasiyet

– We need accurate measurements to complete the design.
– The forecast was remarkably accurate this week.
– Ensure the report contains accurate and up-to-date data.
– This scale is not accurate; it shows different results each time.
– The model delivers accurate predictions within a narrow margin of error.

Sık Yapılan Hatalar ve Pratik Çözümler

Hata: Her “doğru”yu “right” ile ifade etmek.
Çözüm: Hatasızlık vurgusu varsa “correct”, ölçü hassasiyeti varsa “accurate” kullanın.

Hata: Teknik raporda “correct results” yazmak.
Çözüm: “accurate results” daha doğru ve profesyonel bir izlenim verir.

Hata: Resmî yazışmada “the right information” demek.
Çözüm: “the correct information” tercih edin; resmî ve net.

Hata: Gündelik yön tarifinde “accurate” kullanmak.
Çözüm: Bu bağlamda “right” (sağ) ya da “right place/time” doğaldır.

Hata: “accurate” ile “precise”ı eşanlamlı sanmak.
Çözüm: “accurate” doğruluğu, “precise” tekrarlanabilirliği anlatır; gerektiğinde birlikte kullanın.

Hızlı Kontrol Tablosu

Pratik İpuçları: Akılda Kalıcı Kısaltmalar ve Testler

Hızlı hatırlatma için üçlü bir kısaltma kullanın: R-C-A.

– R (Right) = Relevant/Reasonable: Bağlama uygun mu? Uygunsa “right”.
– C (Correct) = Conforms: Kurala/formata uyuyor mu? Uygunsa “correct”.
– A (Accurate) = Approximation is low: Hata payı düşük mü? Uygunsa “accurate”.

Kendi metninizi yazarken şu mini testi uygulayın: “Cümlem ölçü/istatistik içeriyor mu?” Evetse “accurate”. “Form, kural, doğru-yanlış sorusu mu?” Evetse “correct”. “Uygun kişi/zaman/yer/tercih mi?” Evetse “right”.

Seviyenizi görmek ve hangi alanlarda gelişebileceğinizi netleştirmek için hemen İngilizce Seviye Testi Çöz. Sonuçlarınıza göre size uygun çalışma planını birlikte çıkarabiliriz. Eğer İngilizceyi doğal bağlamda deneyimlemek istiyorsanız, Yurtdışında Dil Eğitimi sayfamızdan programları inceleyebilir, ders içinde bu nüansları konuşma pratiğiyle pekiştirebilirsiniz.

Güncel Not: Son dönemde yazım denetleyicileri “correctly” ve “accurately” zarflarını açıkça ayırır; “rightly” daha edebî veya resmî bulunur. “right” zarfı çoğu zaman yön/zaman vurgusunda (“right now”, “right away”) kullanılır ve “correctly” ile değiştirilemez.

Right, Correct, Accurate: Doğru Kelimeyi Nasıl Seçersiniz?

1. Adım 1: Cümlenin bağlamını belirleyin (gündelik konuşma, sınav, resmî yazışma, teknik rapor, sunum vb.).
2. Adım 2: Odak noktasını seçin: uygunluk (right), kurala/hatasızlığa uyum (correct) ya da ölçülebilir kesinlik (accurate).
3. Adım 3: Sözcük türünü kontrol edin: sıfat mı (right/correct/accurate), zarf mı (correctly/accurately), fiil mi (to correct)?
4. Adım 4: Kolokasyonları doğrulayın: “right choice/fit/time”, “correct answer/procedure”, “accurate data/measurement/prediction”.
5. Adım 5: Resmîlik seviyesini ayarlayın: resmî/akademik metinde “correct”, veri-odaklı içerikte “accurate”, gündelikte “right”.
6. Adım 6: Sayısal içerik ve hata payını düşünün: marj, ölçüm, model varsa “accurate” tercih edin.
7. Adım 7: Son okuma yapın ve gerekiyorsa bir yazım/stil denetleyicisiyle seçiminizi doğrulayın.

Sonuç

“Right”, “correct” ve “accurate” aynı kapıya çıkmıyor; her biri farklı kapılara açılıyor. Uygunluk ve doğal akıcılık için “right”, kural ve hatasızlık için “correct”, ölçülebilir kesinlik için “accurate” odaklı düşünmek, İngilizce üretiminizi profesyonelce parlatır. Özellikle sınav, akademik yazı ve iş hayatında bu ince ayar, mesajınızın etkisini gözle görülür biçimde artırır.

Eğer yazma ve konuşma pratiğinizde bu ayrımı otomatikleştirmek istiyorsanız, Lemon Academy ekibi olarak hedeflerinize uygun bir çalışma rotası çizeriz. Danışmanlığımızla hem kelime seçimi nüanslarını oturtur hem de uluslararası ortamlarda daha ikna edici bir dil kullanırsınız.

Sıkça Sorulan Sorular

“Right answer” mı, “correct answer” mı daha doğru?
Gündelik kullanımda “right answer” yaygın ve doğal; sınav, akademik ya da resmî bağlamda “correct answer” tercih edilir.

“Accurate information” ile “correct information” arasında fark var mı?
Evet. “Correct information” hatasız/doğru bilgiyi; “accurate information” ise hem doğru hem de ölçülebilir olarak kesin ve güvenilir bilgiyi vurgular.

Karar ve tercih anlatırken hangisini kullanmalıyım?
“Right” genellikle daha uygundur: “the right decision/choice”. Bu, bağlam ve ihtiyaçlara uygunluğu ifade eder.

Form doldururken hangi kelime daha yerinde?
“Correct” kullanın: “Please provide the correct details.” Burada kurala ve hatasızlığa atıf vardır.

Teknik raporlarda neden “accurate” öne çıkıyor?
Çünkü “accurate” ölçüm, veri ve modelleme gibi alanlarda hata payının düşük ve sonuçların kesin olduğunu belirtir; bu, teknik metinlerin güvenilirliği için kritiktir.