İspanyolca Subjuntivo: Ne Zaman Kullanılır? Örnekler ve Test

Subjuntivo (dilek kipi), çoğunlukla bir isteği, duyguyu, şüpheyi ya da henüz gerçekleşmemiş bir durumu anlatan yan cümlede, genellikle que‘den sonra kullanılır: Quiero que vengas. (Gelmeni istiyorum.) Presente de subjuntivoda -ar fiilleri e’li, -er ve -ir fiilleri a’lı ekler alır (hable, coma, viva). Ana cümle bir bilgiyi ya da kesinliği bildiriyorsa yan cümlede genellikle bildirme kipi (indicativo) kalır: Sé que vienes. (Geleceğini biliyorum.)

Presente de subjuntivo nasıl çekilir?

Pratik yol şu: fiilin şimdiki zamandaki yo çekimini al, sondaki -o’yu at, “karşı” ekleri ekle. -ar fiilleri -e’li, -er ve -ir fiilleri -a’lı ekler alır.

Yo çekiminden yola çıkmanın faydası, şimdiki zamanda yo biçimi düzensiz olan fiillerde görülür: tener → tengo → tenga, hacer → hago → haga, decir → digo → diga, salir → salgo → salga, venir → vengo → venga, conocer → conozco → conozca. Bu biçimler tüm kişilerde korunur (tengamos, hagáis). Şimdiki zaman çekimini tazelemek istersen İspanyolca presente yazısına bakabilirsin.

Okunuşu korumak için yazımı değişen fiiller de var: buscar → busque (c → qu), llegar → llegue (g → gu), empezar → empiece (z → c), coger → coja (g → j).

Kök değişimi ve altı düzensiz fiil

Şimdiki zamanda kökü değişen fiiller subjuntivoda da değişir, ama gruba göre farklı davranır. -ar ve -er fiillerinde nosotros ve vosotros biçimleri kökü korur; e → ie / o → ue değişimi gösteren -ir fiillerinde bu iki biçimde kök e → i, o → u olur; pedir gibi e → i fiillerinde ise i tüm kişilerde kalır.

Yo çekimi -o ile bitmeyen fiiller ise kendi kalıbını izler. Bu altı fiil sık geçtiği için ayrı öğrenmek gerekir:

Dé, “-den / -in” anlamındaki de edatından ayrılmak için vurgu işareti taşır. Daha fazla düzensiz fiil için İspanyolca düzensiz fiiller yazısına bakabilirsin.

Subjuntivo ne zaman kullanılır?

Subjuntivoyu çoğunlukla ana cümledeki bir ifade “tetikler”. Önemli bir koşul: ana cümle ile yan cümlenin öznesi genellikle farklıdır. Özne aynıysa çoğunlukla mastar kullanılır: Quiero ir. (Gitmek istiyorum.) – Quiero que vayas. (Gitmeni istiyorum.)

Ojalá, Arapça kökenli bir sözcüktür ve Türkçedeki “inşallah / umarım” anlamına yakındır; bugün dinî bir çağrışım taşımadan kullanılır.

Indicativo mu, subjuntivo mu?

Aynı bağlaç ya da fiil, anlam değişince farklı kip alabilir. En sık karıştırılan üç çift:

Bu çiftler kesin kuraldan çok güçlü eğilimdir. Örneğin soru biçimindeki ¿No crees que…? cümlelerinde konuşan bir şeyi onaylatmaya çalışıyorsa indicativo da sık duyulur. Seçimi çoğunlukla konuşanın içeriği gerçek mi, şüpheli mi gördüğü belirler.

Örnek cümleler (okunuşlu)

Okunuşlar yaklaşıktır ve Latin Amerika telaffuzuyla verilmiştir. Ses notları: h okunmaz; v çoğunlukla b’ye yakın; z ve ce/ci Latin Amerika’da s, İspanya’nın büyük bölümünde İngilizce “think”teki th’ye benzer; j Türkçe h’den daha gırtlaktan, hırıltılı bir sestir; ll çoğu bölgede y’ye yakın, Arjantin ve Uruguay’da ş ya da j’ye yakın duyulur.

• Quiero que vengas a mi fiesta. (kie-ro ke ben-gas a mi fies-ta) – Partime gelmeni istiyorum.
• Espero que tengas un buen viaje. (es-pe-ro ke ten-gas un buen bia-he) – Umarım iyi bir yolculuk geçirirsin. (j: gırtlaktan h)
• Ojalá no llueva mañana. (o-ha-la no yue-ba ma-nya-na) – Umarım yarın yağmur yağmaz. (ll: çoğu bölgede y)
• No creo que sea tan difícil. (no kre-o ke se-a tan di-fi-sil) – O kadar zor olduğunu sanmıyorum. (ci: Latin Amerika’da s)
• Es importante que practiques todos los días. (es im-por-tan-te ke prak-ti-kes to-dos los di-as) – Her gün pratik yapman önemli.
• Te lo explico para que lo entiendas. (te lo eks-pli-ko pa-ra ke lo en-tien-das) – Anlaman için sana açıklıyorum.
• Cuando llegues a Madrid, llámame. (kuan-do ye-ges a ma-drid, ya-ma-me) – Madrid’e varınca beni ara.
• Me alegra que estés aquí. (me a-le-gra ke es-tes a-ki) – Burada olmana sevindim.
• Dudo que ellos sepan la respuesta. (du-do ke e-yos se-pan la res-pues-ta) – Cevabı bildiklerinden şüpheliyim.

Mini test: 8 soru

Parantezdeki fiili uygun kipte çek. Dikkat: bir soruda subjuntivo gerekmiyor.

1. Quiero que tú ___ (hablar) con ella.
2. Espero que vosotros ___ (comer) bien.
3. No creo que él ___ (tener) razón.
4. Es necesario que nosotros ___ (salir) temprano.
5. Ojalá ___ (hacer) buen tiempo el sábado.
6. Te llamo cuando yo ___ (llegar) a casa.
7. Dudo que ellas ___ (ser) hermanas.
8. Creo que el restaurante ___ (estar) cerrado.

Cevaplar: 1. hables · 2. comáis · 3. tenga · 4. salgamos · 5. haga · 6. llegue · 7. sean · 8. está (creo que bir kanaati bildirdiği için indicativo)

Subjuntivonun diğer zamanlarla ilişkisini İspanyolca zamanlar tablosu yazısında görebilirsin. Tüm konular İspanyolca öğren sayfasında.

Sık sorulan sorular

Subjuntivo hangi seviyede öğrenilir?

Birçok ders programında presente de subjuntivo B1 seviyesinde ayrıntılı işlenir; quiero que ve ojalá gibi kalıplarla A2 sonunda tanışmak da yaygındır. Sıralama ders kitabına ve programa göre değişir.

Ojalá’dan sonra hep subjuntivo mu gelir?

Standart kullanımda evet. Gerçekleşmesi mümkün görülen dileklerde presente (Ojalá venga. – Umarım gelir), gerçekleşmesi zor ya da imkânsız görülen dileklerde imperfecto de subjuntivo kullanılır (Ojalá tuviera más tiempo. – Keşke daha çok vaktim olsa).

Subjuntivonun başka zamanları var mı?

Var: imperfecto de subjuntivo (hablara / hablase), pretérito perfecto de subjuntivo (haya hablado) ve pluscuamperfecto de subjuntivo (hubiera / hubiese hablado). Futuro de subjuntivo (hablare) bugün çoğunlukla hukuki metinlerde ve kalıp sözlerde görülür.

“Quiero que” mı, “quiero” + mastar mı?

Özneye bak. İsteyen ve yapan aynı kişiyse mastar gelir: Quiero aprender (Öğrenmek istiyorum). Farklı kişilerse que + subjuntivo gelir: Quiero que aprendas (Öğrenmeni istiyorum).