Who’s ve Whose Kullanımı: Kısaltma mı, İyelik mi?

Who’s ve whose kullanımı nedir?
Who’s ve whose kullanımı, İngilizcede kulağa aynı gelen ama yazıda farklı anlam taşıyan iki yapıyı ayırma becerisidir. Who’s bir contraction yani kısaltmadır. Açılımı çoğu zaman who is, bazı cümlelerde ise who has olur. ÖrneğinWho’s your teacher?cümlesiWho is your teacher?anlamındadır. Burada bir kişiyi tanımlama, meslek sorma veya mevcut durumu öğrenme amacı vardır.
Whose ise possessive yani iyelik bildirir. Türkçedeki kimin sorusuna yakındır.Whose book is this?cümlesi Bu kitap kimin? anlamına gelir. Whose yalnızca soru cümlelerinde değil, relative clause denen sıfat cümleciklerinde de kullanılır:The student whose project won is in my class.Bu cümlede projesi kazanan öğrenciden söz edilir.
Karışıklığın ana nedeni telaffuzdur: who’s ve whose aynı şekilde okunur. Bu yüzden konuşurken problem yaşanmaz, fakat e-posta, sınav, akademik yazı veya iş yazışmasında yanlış kelime seçimi anlamı bozar. Pratik kural nettir: kelimeyi who is veya who has ile açınca cümle hâlâ doğruysa who’s; açınca cümle bozuluyorsa büyük ihtimalle whose gerekir.
Who’s ne zaman kullanılır?
Who’s, who is kısaltması olarak en sık kişi hakkında kim, kimdir, kim yapıyor gibi sorular sorarken kullanılır.Who’s at the door?kapıda kimin olduğunu sorar.Who’s responsible for this file?dosyadan kimin sorumlu olduğunu öğrenmek ister. Bu örneklerde who’s yerine who is koyduğunuzda cümle doğal ve gramatik kalır.
Who’s ayrıca present perfect tense ile who has anlamına gelebilir.Who’s finished the exercise?cümlesinde who’s, who has demektir ve Alıştırmayı kim bitirdi? anlamı verir. Benzer şekildeWho’s seen my phone?cümlesi Telefonumu kim gördü? anlamındadır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, who’s sonrasında fiilin üçüncü hâli gelmesidir: finished, seen, done, written gibi.
Resmî yazıda contraction kullanımı bağlama göre değişir. Günlük e-postalarda, diyaloglarda ve blog dilinde who’s doğaldır; akademik makale, resmî rapor veya sınav kompozisyonunda who is ya da who has açık yazılabilir. Yine de anlam kuralı değişmez: who’s hiçbir zaman kimin anlamında iyelik göstermez.
Whose nasıl kullanılır ve hangi yapılarla gelir?
Whose, bir şeyin kime ait olduğunu sormak için kullanılır ve çoğu zaman ardından bir isim gelir.Whose jacket is on the chair?cümlesinde jacket isimdir ve ceketin sahibini sorar. Aynı yapıWhose idea was this?,Whose keys are these?,Whose turn is it?gibi çok sık kullanılan kalıplarda da görülür.
Whose her zaman insanlarla sınırlı değildir. Modern İngilizcede kurumlar, ekipler, şirketler, şehirler ve bazen nesneler için de whose kullanılabilir.A company whose employees work remotelyifadesi çalışanları uzaktan çalışan bir şirket anlamına gelir. Özellikle relative clause yapılarında whose, of which yapısına göre daha akıcı ve doğal olabilir.
Whose tek başına da kullanılabilir. Bir masada kalem görüpWhose is this?dediğinizde Bu kimin? diye sorarsınız. Bu kullanımda ardından isim gelmez çünkü konuşma bağlamında nesne bellidir. Yani whose için temel mantık sahipliktir; isim açıkça yazılsa da yazılmasa da cümle bir sahibin kim olduğunu araştırır.
Who’s ile whose arasındaki fark nasıl hızlı anlaşılır?
En hızlı test, açılım testidir. Cümledeki kelimeyi who is veya who has ile değiştirin.Who’s calling?cümlesiWho is calling?olabilir; bu yüzden doğru yazım who’s olur. FakatWhose phone is ringing?cümlesiniWho is phone is ringing?yaparsanız cümle bozulur. Bu durumda sahiplik vardır ve whose gerekir.
İkinci test, hemen yanındaki kelimeye bakmaktır. Whose çoğu zaman bir isimle birlikte gelir: whose bag, whose car, whose responsibility, whose decision. Who’s ise genellikle sıfat, isim, fiil-ing veya fiilin üçüncü hâliyle devam eder: who’s ready, who’s the manager, who’s coming, who’s completed the task. Bu örüntüleri görmek hata oranını ciddi biçimde düşürür.
| Durum | Doğru Kullanım | Neden? |
|---|---|---|
| Kim geliyor? | Who’s coming? | Who is coming açılımı doğrudur. |
| Bu çanta kimin? | Whose bag is this? | Bag kelimesinin sahibi sorulur. |
| Kim hazır? | Who’s ready? | Who is ready anlamındadır. |
| Sırası kimin? | Whose turn is it? | Turn kelimesi sahiplik bildirir. |
| Ödevi kim bitirdi? | Who’s finished the homework? | Who has finished açılımı vardır. |
| Fikri kabul edilen kişi | The person whose idea was accepted | Idea kişinin fikridir. |
| Telefonda kim var? | Who’s on the phone? | Who is on the phone anlamındadır. |
| Kapıları kırmızı olan ev | The house whose doors are red | Doors evin parçası olarak sahiplik gösterir. |
En sık yapılan hatalar nelerdir?
Birinci yaygın hata, apostrophe gördüğünde otomatik olarak iyelik anlamı vermektir. İngilizcedeJohn’s carörneğinde apostrophe iyelik gösterir; fakat who’s içinde apostrophe iyelik değil kısaltma işaretidir. Bu nedenleWho’s book is this?yazmak yanlıştır. DoğrusuWhose book is this?olmalıdır.
İkinci hata, whose kelimesini yalnızca soru kelimesi sanmaktır. Whose, sıfat cümleciklerinde çok işlevseldir:I met a designer whose portfolio is impressive.Bu cümlede designer hakkında ek bilgi verilir. Türkçeye portfolyosu etkileyici olan bir tasarımcıyla tanıştım şeklinde çevrilebilir. Bu yapı özellikle B1 ve üzeri seviyelerde yazıyı daha akıcı hâle getirir.
Üçüncü hata, benzer görünen kelimelerdeki mantığı ezberlemeden kullanmaktır. İngilizcede küçük biçim farkları anlamı değiştirir; as ve like gibi benzetme yapılarında da aynı durum görülür. Bu tür ince ayrımları pekiştirmek isterseniz“As” ve “Like” Arasındaki İnce Çizgi Benzetme Yaparken Yapılan En Yaygın Hatalaryazısı, karşılaştırmalı düşünme alışkanlığı kazanmanıza yardımcı olur.
- Who’s = who is veya who has açılımı varsa kullanılır.
- Whose = kimin, kime ait, kimin …-i anlamı varsa kullanılır.
- Whose genellikle ardından isim alır: whose laptop, whose plan, whose address.
- Who’s sonrasında çoğu zaman fiil, sıfat veya isim gelir: who’s waiting, who’s absent, who’s the owner.
- Apostrophe her zaman iyelik değildir; who’s içindeki apostrophe kısaltmadır.
Mini Pratik: Who’s mı, Whose mu?
Aşağıdaki cümlelerde boşluğu doldururken önce açılım testini uygulayın. Boşluğa who is veya who has koyduğunuzda cümle anlamlı oluyorsa who’s seçin. Eğer cümle bir eşyanın, fikrin, görevin veya kişinin kime ait olduğunu soruyorsa whose seçin.
Yanıtları hemen alta koyduk, ancak önce kendi cevabınızı yazmanız daha verimli olur. Özellikle 3 ve 5 numaralı sorularda bağlamı iyi okuyun; çünkü biri present perfect yapısı, diğeri net bir sahiplik sorusudur.
- _____ jacket is on the sofa?
- _____ going to present first?
- _____ already completed the report?
- The author _____ book became popular is from Canada.
- _____ responsibility is it to lock the office?
- Do you know _____ at the reception desk?
Cevaplar
1. Whose jacket is on the sofa? Çünkü ceketin sahibi soruluyor. 2. Who’s going to present first? Çünkü who is going açılımı doğru. 3. Who’s already completed the report? Çünkü who has completed anlamı var. 4. The author whose book became popular is from Canada. Çünkü kitap yazara ait. 5. Whose responsibility is it to lock the office? Çünkü sorumluluğun kime ait olduğu soruluyor. 6. Do you know who’s at the reception desk? Çünkü who is at the reception desk anlamındadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu bölümde who’s ve whose farkı hakkında Google’da en sık aranan soruları kısa ama net cevaplarla topladık. Her cevap, yukarıdaki kuralları gerçek cümlelerle pekiştirecek şekilde hazırlanmıştır.
Who’s neyin kısaltmasıdır?
Who’s, who is veya who has ifadesinin kısaltmasıdır. Who’s ready? cümlesi Who is ready? anlamına gelir; who’s finished? ise bağlama göre Who has finished? anlamı taşır.
Whose ne demek?
Whose, kimin veya kime ait anlamına gelir. Whose phone is this? cümlesi Bu telefon kimin? demektir ve bir nesnenin sahibini sorar.
Whose sadece insanlar için mi kullanılır?
Whose çoğunlukla insanlar için kullanılır, ancak şirket, kurum, ülke, ekip ve bazen nesneler için de kullanılabilir. A company whose values are clear ifadesi değerleri net olan bir şirket anlamına gelir.
Who’s ile whose nasıl ayırt edilir?
Kelimeyi who is veya who has ile değiştirin. Cümle hâlâ doğruysa who’s kullanılır; cümle bozuluyor ve sahiplik anlamı varsa whose kullanılır.
Whose’dan sonra isim gelmek zorunda mı?
Whose’dan sonra çoğu zaman isim gelir, ancak bağlam belliyse tek başına da kullanılabilir. Whose is this? cümlesinde nesne görüldüğü için isim tekrar edilmez.
Who’s ve whose kullanımı birkaç net testle hızlıca oturur: açılım yap, sahipliği kontrol et, ardından gelen kelimeye bak. İngilizce yazarken bu ayrımı doğru kurmak; e-posta, sınav ve konuşma notlarında daha temiz bir anlatım sağlar. Daha fazla örnekle ilerlemek istiyorsanız Lemon Academy Online içeriklerinde benzer karıştırılan yapıları adım adım çalışabilirsiniz.