Harvard, Stanford, MIT veya London Business School… Sınırların ötesinde, dünyanın en prestijli amfilerinde bir koltuk kapmak, sadece yüksek bir diploma notu (GPA) ile mümkün değildir. Küresel arenada rakiplerinizden sıyrılmak için uluslararası geçerliliği olan, analitik zekanızı ve dil yetkinliğinizi kanıtlayan “altın biletlere” ihtiyacınız vardır. Bu biletlerin üzerinde iki isim yazar: GRE ve GMAT. Yurt dışında Yüksek...
GRE ve GMAT Nedir? Yurt Dışında MBA İçin Rehber
Son Güncelleme: 27 Ocak 2026
Harvard, Stanford, MIT veya London Business School… Sınırların ötesinde, dünyanın en prestijli amfilerinde bir koltuk kapmak, sadece yüksek bir diploma notu (GPA) ile mümkün değildir. Küresel arenada rakiplerinizden sıyrılmak için uluslararası geçerliliği olan, analitik zekanızı ve dil yetkinliğinizi kanıtlayan “altın biletlere” ihtiyacınız vardır. Bu biletlerin üzerinde iki isim yazar: GRE ve GMAT.
Yurt dışında Yüksek Lisans (Master) veya İşletme Yönetimi (MBA) hedefleyen binlerce aday, her yıl bu iki dev sınav arasında sıkışıp kalıyor. Yanlış sınav seçimi, aylar süren hazırlık sürecini çöpe atabilirken; stratejik bir seçim, kabul şansınızı %40’a kadar artırabilir. Lemon Academy olarak hazırladığımız bu rehber, internetteki yüzeysel bilgileri bir kenara bırakıp, algoritmik puanlama sistemlerinden 2024 sonrası değişen sınav formatlarına kadar inen, Türkiye’nin en kapsamlı teknik incelemesidir.
İçindekiler: Adım Adım Zirveye
Bölüm 1: GRE (Graduate Record Examination) Nedir?
GRE (Graduate Record Examination), Educational Testing Service (ETS) tarafından yönetilen ve dünya genelinde lisansüstü programlara kabulde “standartlaştırılmış ölçüm” sağlayan bir sınavdır. Çoğu aday GRE’yi sadece bir “İngilizce ve Matematik sınavı” sanır. Oysa GRE, sizin karmaşık verileri analiz etme, eleştirel düşünme ve akademik argüman üretme kapasitenizi ölçer.
💡 Uzman Notu: GRE, sadece Mühendislik veya Sosyal Bilimler için değildir. Bugün Harvard Business School dahil olmak üzere MBA programlarının %90’ından fazlası GRE puanını, GMAT’e alternatif olarak kabul etmektedir. Bu durum, GRE’yi “Joker Sınav” konumuna yükseltmiştir.
GRE Sınavının Anatomisi ve Bölümleri
ETS, 2023 Eylül ayında yaptığı radikal değişiklikle GRE’yi “Daha Kısa, Daha Hızlı” bir formata dönüştürdü. Eski 4 saatlik maraton bitti; artık sınav toplamda 1 saat 58 dakika sürüyor. İşte sınavın 3 ana bileşeni:
1. Analytical Writing (Analitik Yazma) – 30 Dakika
Sınavın ilk bölümüdür ve tek bir görevden oluşur: “Analyze an Issue”.
- Görev: Size genel geçer bir iddia (örneğin: “Teknoloji insan yaratıcılığını öldürüyor”) verilir.
- Beklenti: Bu iddiaya katılıp katılmadığınızı, somut örnekler ve mantıksal gerekçelerle açıklamanız gerekir.
- Puanlama: 0 ile 6 arasında, 0.5 puanlık artışlarla değerlendirilir. İyi bir Master programı için hedef 4.0 ve üzeridir.
2. Verbal Reasoning (Sözel Akıl Yürütme) – 2 Bölüm (~41 Dakika)
Türk öğrencilerin en çok zorlandığı kısımdır çünkü sadece İngilizce bilmek yetmez; kelimelerin “nüanslarını” bilmek gerekir.
- Soru Tipleri:
- Text Completion: Bir paragrafta boş bırakılan 1, 2 veya 3 boşluğu, anlam bütünlüğünü sağlayacak en sofistike kelimelerle doldurma.
- Sentence Equivalence: Tek bir boşluğa, cümleye birebir aynı anlamı katacak iki farklı kelime seçme.
- Reading Comprehension: Ağır akademik metinleri (felsefe, biyoloji, tarih vb.) okuyup yazarın tonunu, ana fikrini ve çıkarımlarını analiz etme.
- Zorluk Faktörü: GRE Verbal bölümü, “Vocabulary” (Kelime Dağarcığı) odaklıdır. Esoteric, Lugubrious, Parsimonious gibi günlük hayatta az kullanılan kelimelerle karşılaşmaya hazır olun.
3. Quantitative Reasoning (Sayısal Akıl Yürütme) – 2 Bölüm (~47 Dakika)
Mühendislik kökenli Türk öğrenciler için genellikle puan deposudur. Ancak dikkat: Sorular bilgi değil, “dikkat ve mantık” ölçer.
- Kapsam: Aritmetik, Cebir, Geometri ve Veri Analizi.
- Matematik Seviyesi: Lise 1-2 düzeyi (Türev, İntegral, Trigonometri YOKTUR).
- Araçlar: Ekran üzerinde basit bir hesap makinesi kullanabilirsiniz.
GRE’nin “Adaptif” Sırrı: Section-Level Adaptation
GRE’yi anlamak için algoritmasını çözmek gerekir. GRE, Bölüm Bazlı Adaptif bir sınavdır. Bu sistem şöyle çalışır:
- İlk Verbal veya Quant bölümünde ortalama zorlukta sorular gelir.
- Eğer ilk bölümde çok yüksek performans gösterirseniz, ikinci bölüm zorlaşır. Bu iyi bir şeydir! Çünkü zor bölümün tavan puanı 170’tir.
- Eğer ilk bölümde çok hata yaparsanız, ikinci bölüm kolaylaşır. Ancak dikkat: İkinci bölüm kolaysa, tüm soruları doğru yapsanız bile alabileceğiniz maksimum puan 170 değil, muhtemelen 150-155 bandında kalacaktır.
Strateji: İlk bölümler hayati önem taşır. İlk bölümde yapacağınız basit hatalar, sizi daha düşük bir puan ligine düşürür ve oradan yukarı çıkmak imkansızlaşır.
Bölüm 2: GMAT ve Yeni “Focus Edition” Devrimi
İşletme dünyası değişti; veriler, grafikler ve hızlı karar alma mekanizmaları her şeyin önüne geçti. Buna paralel olarak GMAC (Graduate Management Admission Council), 70 yıllık sınavını çöpe attı ve 2024 itibarıyla tamamen GMAT Focus Edition sistemine geçti. Eğer internette eski GMAT (AWA kompozisyonu olan, Geometri içeren) hakkında yazılar okuyorsanız, o sekmeleri hemen kapatın. Artık tek gerçek: Focus Edition.
GMAT Focus Edition: Neler Değişti?
Yeni GMAT, adayların korkulu rüyası olan bazı bölümleri atarken, iş dünyasının talep ettiği becerileri merkeze aldı. Toplam süre 2 saat 15 dakikaya indi (mola hariç). İşte radikal değişiklikler:
- 🚫 Geometri Kaldırıldı: Artık çemberler, üçgenler veya açılarla uğraşmanıza gerek yok. Sayısal bölüm tamamen Aritmetik ve Cebir odaklı.
- 🚫 Cümle Düzeltme (Sentence Correction) Kaldırıldı: “Hangi edat nereye gelir?” diye gramer ezberleme devri bitti. Sözel bölüm artık sadece okuduğunu anlama ve mantıksal çıkarım üzerine kurulu.
- ✅ Data Insights (Veri İçgörüleri) Eklendi: Bu, sınavın yeni yıldızı. Grafik okuma, tablo analizi ve çoklu kaynaklardan veri sentezleme yeteneğiniz ayrı bir puan türü olarak ölçülüyor.
GMAT Focus Bölüm Yapısı
Sınav 3 eşit bölümden oluşur (Her biri 45 Dakika):
1. Quantitative Reasoning (21 Soru)
Sadece “Problem Solving” formatındadır. Veri Yeterliliği (Data Sufficiency) soruları buradan çıkarılıp Data Insights bölümüne kaydırılmıştır.
Dikkat: Bu bölümde hesap makinesi kullanımı YASAKTIR. Tüm işlemleri zihinden veya kağıt üzerinde yapmalısınız.
2. Verbal Reasoning (23 Soru)
Sadece “Reading Comprehension” (Okuma) ve “Critical Reasoning” (Eleştirel Akıl Yürütme) soruları vardır. İngilizce gramer kurallarına değil, argümanların mantıksal tutarlılığına odaklanır.
3. Data Insights (20 Soru)
GMAT’in en ayırt edici bölümüdür. İş hayatında karşılaşacağınız Excel tablolarına, pazar araştırması grafiklerine benzer veriler sunulur.
Not: Bu bölümde ekran üzeri hesap makinesi serbesttir.
Algoritma Savaşı: Question-Adaptive (GMAT) vs Section-Adaptive (GRE)
GMAT ve GRE arasındaki en büyük psikolojik fark buradadır. GMAT, Soru Bazlı Adaptif (Question-Adaptive) bir sınavdır.
- Nasıl Çalışır? Çözdüğünüz 1. soru, 2. sorunun zorluğunu ve puan getirisini belirler. 2. soru, 3. soruyu belirler.
- Kritik Kural: GMAT’te bir soruyu boş bırakıp “sonra dönerim” diyemezsiniz. Cevabı işaretleyip (veya boş bırakıp) onayladığınız an, o soru sonsuza dek gider. Geri dönüş yoktur.
- İstisna: GMAT Focus Edition ile gelen tek esneklik; bölüm bittikten sonra kalan vaktiniz varsa, cevaplarınızdan sadece 3 tanesini değiştirmenize izin verilmesidir.
Bölüm 3: Büyük Karşılaştırma (GRE vs GMAT)
Aşağıdaki tablo, 2025-2026 başvuru dönemleri için en güncel parametrelerle hazırlanmıştır. Karar vermeden önce bu tabloyu dikkatle inceleyin.
| Özellik | GRE (General Test) | GMAT (Focus Edition) |
|---|---|---|
| Hedef Kitlesi | Tüm Yüksek Lisanslar + MBA | Sadece MBA ve İşletme Masterları |
| Sınav Algoritması | Bölüm Bazlı (Section-Adaptive) Bölüm içinde geri dönülebilir. | Soru Bazlı (Question-Adaptive) Geri dönüş yok (Sadece 3 düzeltme hakkı). |
| Matematik Kapsamı | Aritmetik, Cebir, Geometri, Veri Analizi | Aritmetik, Cebir (Geometri YOK) |
| Hesap Makinesi | Tüm Sayısal bölümde serbest. | Sadece Data Insights bölümünde serbest. Quant bölümünde YASAK. |
| Sözel Zorluğu | Kelime Ezberi: Ağır akademik kelimeler. | Mantık: Argüman analizi ve eleştirel okuma. |
| Puan Skalası | Verbal/Quant: 130-170 Writing: 0-6 | Toplam: 205-805 (Skorlar daima 5 ile biter) |
| Ücret (Tahmini) | ~$220 USD | ~$275 USD |
Karar Matrisi: Hangi Sınav Sizin İçin?
Lemon Academy olarak yüzlerce öğrencimizin profilini analiz ettik. İşte size “terzi işi” bir karar rehberi:
🧪 Profil A: “Akademisyen Ruhlu”
Aşağıdaki özellikler sizi tanımlıyorsa, GRE seçmelisiniz:
- Güçlü bir kelime hafızanız var, İngilizce kelime ezberlemekten sıkılmıyorsunuz.
- Zihinden matematik işlemi yaparken hata yapıyorsunuz, hesap makinesine güveniyorsunuz.
- Geometri (üçgenler, açılar) konusunda liseden kalan temelinize güveniyorsunuz.
- Sınav anında strese girince “bu soruyu geçeyim, sonra dönerim” deme lüksüne ihtiyacınız var.
- MBA dışında farklı Yüksek Lisans (Ekonomi, Veri Bilimi vb.) seçeneklerini de masada tutmak istiyorsunuz.
📊 Profil B: “Analist Ruhlu”
Aşağıdaki özellikler sizi tanımlıyorsa, GMAT Focus seçmelisiniz:
- Ezberden nefret ediyorsunuz; “bana veri verin, yorumlayayım” diyorsunuz.
- Grafikleri, tabloları okumak ve onlar üzerinden çıkarım yapmakta iyisiniz.
- Geometriden nefret ediyorsunuz.
- Zihinden işlem yapma yeteneğiniz (Mental Math) çok kuvvetli.
- Hedefiniz net olarak MBA veya Finans Master’ı. Özellikle “Top Tier” okullar (LBS, INSEAD, Wharton) için GMAT hala altın standarttır.
Adım Adım Sınav Başvurusu
Kararınızı verdiniz. Peki, başvuru sürecini hatasız nasıl yöneteceksiniz? Yanlış girilen bir harf bile sınav günü kapıdan dönmenize neden olabilir. İşte Lemon Academy prosedürü:
Adım 1: Resmi Hesap Oluşturma
GRE için: ets.org/gre adresine gidin.
GMAT için: mba.com adresine gidin.
⚠️ KRİTİK UYARI: Profil oluştururken adınızı ve soyadınızı, pasaportunuzda yazdığı şekliyle birebir aynı girmelisiniz. Türkçe karakterler (ş, ğ, ü) genellikle pasaportun altındaki MRZ (kodlu) kısımda “S, G, U” olarak yazar. Pasaportunuzdaki yazım neyse onu kullanın. Kimlik uyuşmazlığında sınava alınmazsınız ve para iadesi yapılmaz.
Adım 2: Test Merkezi vs Online Sınav
Her iki sınav da “At Home” (Evden) seçeneği sunar. Ancak biz şiddetle Test Merkezini öneriyoruz. Neden?
- Evde internet koparsa sorumluluk sizdedir.
- Gözetmenler kameradan odanızı izler; ekrandan gözünüzü ayırmanız veya dudak oynatmanız “kopya girişimi” sayılıp sınavınız iptal edilebilir.
- Test merkezi, odaklanmış profesyonel bir ortam sunar.
Adım 3: Tarih Planlaması
Hedeflediğiniz okulun son başvuru tarihinden (Deadline) en az 21 gün önce sınava girmiş olun. İdeal senaryo, başvurudan 3 ay önce girmektir; böylece puanınız düşük gelirse tekrar deneme (Retake) şansınız olur.
3 Aylık Hazırlık Master Planı
Sıfırdan başlayan bir aday için en optimize edilmiş çalışma takvimi şöyledir:
1. Ay: Temeller ve Tanı
İlk 3 Gün: Hiç çalışmadan bir tane “Diagnostic Test” (Seviye Belirleme Sınavı) çözün. Skorunuz moralinizi bozmasın, bu sizin başlangıç haritanızdır.
Odak: Sayısal temelleri (Üslü sayılar, Oran-Orantı, İstatistik) hatırlayın. Sözel için her gün 20 yeni kelime (GRE) ezberlemeye başlayın.
2. Ay: Strateji ve Hata Defteri
Hata Defteri (Error Log): Bu sürecin en önemli aracıdır. Yanlış yaptığınız her soruyu bir Excel tablosuna işleyin: “Neden yanlış yaptım? Bilgi eksikliği mi, dikkatsizlik mi, süre mi yetmedi?”
Odak: Soru tiplerine özel taktikler geliştirin. Zamanlı setler çözmeye başlayın.
3. Ay: Simülasyon ve Kondisyon
Tam Denemeler (CAT): Haftada en az 1 tam uzunlukta deneme çözün. Sınavınız sabah 09:00’da ise, denemeyi de o saatte yapın.
Son Hafta: Yeni konu öğrenmeyi bırakın. Sadece formül tekrarı yapın ve zihninizi dinlendirin.
Sınav Günü Stratejileri
- Pasaport: Yanınızda geçerli pasaportunuz olmadan asla gitmeyin. Ehliyet veya TC Kimlik Kartı genellikle kabul edilmez (Test merkezi politikasına göre değişebilir ama risk almayın).
- Giyim: Test merkezleri çok soğuk (klima) veya sıcak olabilir. “Katmanlı” giyinin.
- Mola: İsteğe bağlı molaları mutlaka kullanın. Bir yudum su ve glikoz (çikolata) beyin performansınızı sıfırlar.
- Panik Yönetimi: Çok zor bir soruyla karşılaştığınızda derin nefes alın. Unutmayın, o soru “Puanlanmayan Deneme Sorusu” (Experimental Question) olabilir. Takılıp kalmak sınavı kaybettirir, tahmin edip geçmek sınavı kurtarır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
MBA için GRE mi GMAT mi daha avantajlı?
Artık her ikisi de kabul görüyor. Harvard, Stanford gibi okullar ayrım yapmıyor. Ancak, geçmişinizde sayısal dersler yoksa ve analitik gücünüzü kanıtlamak istiyorsanız, yüksek bir GMAT skoru hala işverenler ve okullar gözünde “bir adım önde” algısı yaratabilir.
Sınav ücretleri ne kadar? (2025)
Türkiye’den girişlerde GRE General Test ücreti yaklaşık 220 USD, GMAT Focus Edition ücreti ise yaklaşık 275 USD civarındadır. Fiyatlar bölgesel politikalara göre değişebilir.
Skorlar kaç yıl geçerli?
Hem GRE hem de GMAT skorları, sınav tarihinden itibaren 5 yıl boyunca geçerlidir. Üniversite son sınıfta sınava girip, iş tecrübesi edindikten sonra 3 yıl sonra bu skorla MBA başvurusu yapabilirsiniz.
Sınav sonucumu hemen öğrenebilir miyim?
Evet. Sınav bittiği an ekranda “Unofficial Score” (Resmi Olmayan Skor) olarak Sözel ve Sayısal puanlarınızı anında görürsünüz. Resmi rapor (Writing dahil) genellikle 3-15 gün içinde erişime açılır.
Geleceğinizi Şansa Bırakmayın
GRE ve GMAT, yurt dışı hayallerinizin önündeki son büyük engeldir. Hangi sınava gireceğinizden, hangi okullara başvuracağınıza kadar stratejik bir yol haritasına ihtiyacınız varsa, Lemon Academy‘nin deneyimli danışmanları yanınızda.