Fransızca renkler: okunuşu, dişil hali ve deyimler

Fransızcada renkler sıfattır ve nitelediği ismin cinsiyetine ve sayısına uyar: un pull vert (yeşil bir kazak), une robe verte (yeşil bir elbise). Temel renkler rouge (kırmızı), bleu (mavi), vert (yeşil), jaune (sarı), noir (siyah) ve blanc (beyaz); hepsi genellikle ismin arkasına gelir. Marron ve orange gibi bazı renkler ise hiç değişmez.

Temel renkler: anlamı ve okunuşu

Aşağıdaki tabloda her rengin eril ve dişil halini birlikte verdik. Dişil halde sona eklenen -e, bir önceki sessiz harfi okunur hale getirir; o yüzden “vert” (ver) dişilde “verte” (vert) olur.

Saç ve göz rengi için ek olarak şunlar lazım olur: blond / blonde (blon / blond) – sarışın, brun / brune (brön / brün) – esmer, koyu saçlı, châtain (şa-ten) – kestane rengi saç, roux / rousse (ru / rus) – kızıl.

Renklerde cinsiyet ve çoğul uyumu

Renk sıfatı ismin cinsiyetine ve sayısına uyar. Dişilde genelde -e, çoğulda -s eklenir; çoğul -s okunmaz.

• un sac noir (ön sak nuar) – siyah bir çanta
• une voiture noire (ün vua-tür nuar) – siyah bir araba
• des chaussures noires (de şo-sür nuar) – siyah ayakkabılar
• une chemise blanche (ün şö-miz blanş) – beyaz bir gömlek
• des yeux bleus (de zyö blö) – mavi gözler

Sıra Türkçenin tersidir: Türkçede “kırmızı araba” deriz, Fransızcada “une voiture rouge” (araba kırmızı) denir. Renkler neredeyse her zaman ismin arkasına gelir. İsmin önündeki “une”, “la” gibi artikellerin nasıl seçildiğini Fransızca artikeller yazısında görebilirsin.

Hiç değişmeyen renkler: marron, orange ve diğerleri

Aslında bir meyvenin ya da nesnenin adı olan renkler sıfat olarak kullanıldığında değişmez. Marron “kestane”, orange “portakal” demektir; bu yüzden dişil ya da çoğul eki almazlar.

• des yeux marron (de zyö ma-ron) – kahverengi gözler (marrons değil)
• des robes orange (de rob o-ranj) – turuncu elbiseler
• une écharpe turquoise (ün e-şarp tür-kuaz) – turkuaz bir atkı

Bu kuralın bilinen istisnası “rose” (aslında “gül”): çoğulda -s alır. Des fleurs roses (de flör roz) – pembe çiçekler.

Açık, koyu ve bileşik renkler

Rengin tonunu söylemek için arkasına clair (açık) ya da foncé (koyu) eklenir. Önemli ayrıntı: iki kelimeden oluşan renkler hiç değişmez.

Örnek: une robe bleu clair (ün rob blö kler) – açık mavi bir elbise. “bleue claire” yazılmaz, çünkü renk iki kelimeden oluşuyor.

Renk sormak ve söylemek

• De quelle couleur est ta voiture ? (dö kel ku-lör e ta vua-tür) – Araban ne renk?
• Elle est grise. (el e griz) – Gri.
• Quelle est ta couleur préférée ? (kel e ta ku-lör pre-fe-re) – En sevdiğin renk ne?
• Ma couleur préférée, c’est le vert. (ma ku-lör pre-fe-re, se lö ver) – En sevdiğim renk yeşil.
• Vous l’avez en noir ? (vu la-ve an nuar) – Bunun siyahı var mı?
• J’ai les yeux marron et les cheveux noirs. (je le zyö ma-ron e le şö-vö nuar) – Gözlerim kahverengi, saçlarım siyah.

Dikkat: “couleur” (renk) dişil bir kelimedir (la couleur), ama renklerin kendisi isim olarak kullanıldığında erildir: le rouge, le bleu, le vert. “J’adore le rouge” (ja-dor lö ruj) – Kırmızıya bayılırım.

Son cümledeki “J’ai les yeux…” kalıbı, kendini tanıtırken dış görünüşünü anlatmanın en doğal yolu; devamını Fransızca kendini tanıtma yazısında bulabilirsin.

Renklerle kurulan Fransızca deyimler

Renkler Fransızcada çok sayıda deyimde geçer. Bunları bilmek dizi izlerken ya da sohbette anlamayı kolaylaştırır.

Renkleri diğer temel kelimelerle birlikte tekrar etmek istersen A1 kelimeler listesi iyi bir devam olur. Bütün yazılar Fransızca öğren sayfasında.

Sık sorulan sorular

Fransızcada “kahverengi” marron mu, brun mu?

Eşya ve göz rengi için günlük dilde çoğunlukla “marron” kullanılır: un sac marron. “Brun” daha çok saç ve ten için kullanılır: il est brun (il e brön) – esmer, koyu saçlı.

Renk ismin önüne gelebilir mi?

Normal kullanımda hayır; renk ismin arkasına gelir. Şiirde ya da edebî metinlerde vurgu için öne alındığı görülür ama günlük dilde “une voiture rouge” demelisin.

“Bleu” ve “bleue” okunuşta fark eder mi?

Hayır, ikisi de “blö” okunur. Aynı şekilde “noir” ve “noire” de aynı okunur. Fark yalnızca yazıda görünür; sessiz bir harfle biten renklerde (vert, blanc, gris) ise dişil hal okunuşu değiştirir.

“Rose” neden çoğul eki alıyor da “orange” almıyor?

Dilbilgisi kitaplarında rose, mauve ve birkaç renk, isimden gelmelerine rağmen sıfat gibi davranan istisnalar olarak geçer. Ezberlemesi en kolay yol: rose çoğul olur, marron ve orange hiç değişmez.