Almanca düzensiz fiiller listesi: en sık 40 fiil
Almanca düzensiz fiiller (starke Verben), geçmiş zamanda kök ünlüsü değişen ve Perfekt halinde genelde -en ile biten fiillerdir: gehen – ging – gegangen, sprechen – sprach – gesprochen gibi. Günlük dilde en sık kullanılan fiillerin önemli bir kısmı bu gruptadır, bu yüzden önce aşağıdaki 40 fiili oturtmak sana büyük hız kazandırır. Tabloyu üç biçimiyle sesli okuyarak ve gruplar halinde çalışarak ezberlemek en kolay yol.
Düzensiz fiil ne demek?
Düzenli fiillerde geçmiş zaman bir kalıba göre kurulur: machen – machte – gemacht. Kökü alırsın, -te ya da ge-…-t eklersin, iş biter. Düzensiz fiillerde ise kökteki ünlü değişir ve Partizip II genellikle -en ile biter: finden – fand – gefunden.
Bir fiili öğrenirken üç biçimini birlikte ezberle: mastar (Infinitiv), geçmiş zaman (Präteritum) ve geçmiş zaman sıfatı (Partizip II). Tablodaki dördüncü sütun ise üçüncü tekil şahıstaki şimdiki zaman hali; çünkü birçok düzensiz fiil şimdiki zamanda da değişir.
Şimdiki zamanda da değişen fiiller
Bazı fiiller daha şimdiki zamanda, yalnızca “du” ve “er/sie/es” şahıslarında kök değiştirir. Üç ana kalıp var: e → i (sprechen → spricht), e → ie (lesen → liest), a → ä (fahren → fährt).
| Şahıs | sprechen (konuşmak) | fahren (gitmek, sürmek) | lesen (okumak) |
|---|---|---|---|
| ich | spreche | fahre | lese |
| du | sprichst | fährst | liest |
| er / sie / es | spricht | fährt | liest |
| wir | sprechen | fahren | lesen |
| ihr | sprecht | fahrt | lest |
| sie / Sie | sprechen | fahren | lesen |
Görüldüğü gibi ich, wir, ihr ve sie/Sie biçimleri düzenli kalıyor. Değişim yalnızca du ve er/sie/es’te. Bu da ezber yükünü epey hafifletiyor.
En sık 40 düzensiz fiil tablosu
Partizip II sütununda fiilin Perfekt’te haben mi sein mi aldığını da yazdık. Okunuş mastar hali içindir.
| Infinitiv (okunuş) | er/sie/es | Präteritum | Perfekt | Türkçe |
|---|---|---|---|---|
| sein (zayn) | ist | war | ist gewesen | olmak |
| haben (ha-bın) | hat | hatte | hat gehabt | sahip olmak |
| werden (veyr-dın) | wird | wurde | ist geworden | olmak, dönüşmek |
| gehen (gee-ın) | geht | ging | ist gegangen | gitmek (yürüyerek) |
| kommen (ko-mın) | kommt | kam | ist gekommen | gelmek |
| sehen (zee-ın) | sieht | sah | hat gesehen | görmek |
| geben (gee-bın) | gibt | gab | hat gegeben | vermek |
| nehmen (nee-mın) | nimmt | nahm | hat genommen | almak |
| essen (e-sın) | isst | aß | hat gegessen | yemek |
| trinken (trin-kın) | trinkt | trank | hat getrunken | içmek |
| sprechen (şpre-hın) | spricht | sprach | hat gesprochen | konuşmak |
| lesen (lee-zın) | liest | las | hat gelesen | okumak |
| schreiben (şray-bın) | schreibt | schrieb | hat geschrieben | yazmak |
| fahren (faa-rın) | fährt | fuhr | ist gefahren | gitmek (araçla), sürmek |
| laufen (lau-fın) | läuft | lief | ist gelaufen | koşmak, yürümek |
| schlafen (şlaa-fın) | schläft | schlief | hat geschlafen | uyumak |
| finden (fin-dın) | findet | fand | hat gefunden | bulmak |
| bleiben (blay-bın) | bleibt | blieb | ist geblieben | kalmak |
| stehen (ştee-ın) | steht | stand | hat gestanden | ayakta durmak |
| sitzen (zit-sın) | sitzt | saß | hat gesessen | oturmak |
| liegen (lii-gın) | liegt | lag | hat gelegen | yatmak, bulunmak |
| helfen (hel-fın) | hilft | half | hat geholfen | yardım etmek |
| treffen (tre-fın) | trifft | traf | hat getroffen | buluşmak |
| vergessen (fer-ge-sın) | vergisst | vergaß | hat vergessen | unutmak |
| verstehen (fer-ştee-ın) | versteht | verstand | hat verstanden | anlamak |
| beginnen (bı-gi-nın) | beginnt | begann | hat begonnen | başlamak |
| bringen (brin-gın) | bringt | brachte | hat gebracht | getirmek |
| denken (den-kın) | denkt | dachte | hat gedacht | düşünmek |
| wissen (vi-sın) | weiß | wusste | hat gewusst | bilmek |
| kennen (ke-nın) | kennt | kannte | hat gekannt | tanımak |
| rufen (ruu-fın) | ruft | rief | hat gerufen | seslenmek, çağırmak |
| fallen (fa-lın) | fällt | fiel | ist gefallen | düşmek |
| fliegen (flii-gın) | fliegt | flog | ist geflogen | uçmak |
| schwimmen (şvi-mın) | schwimmt | schwamm | ist geschwommen | yüzmek |
| singen (zin-gın) | singt | sang | hat gesungen | şarkı söylemek |
| tragen (traa-gın) | trägt | trug | hat getragen | taşımak, giymek |
| waschen (va-şın) | wäscht | wusch | hat gewaschen | yıkamak |
| halten (hal-tın) | hält | hielt | hat gehalten | tutmak, durmak |
| sterben (şter-bın) | stirbt | starb | ist gestorben | ölmek |
| gewinnen (gı-vi-nın) | gewinnt | gewann | hat gewonnen | kazanmak |
Not: stehen, sitzen ve liegen Güney Almanya, Avusturya ve İsviçre’de çoğu zaman sein ile kullanılır (ist gestanden). İkisi de doğru; standart sınavlarda haben biçimi güvenli seçim.
Perfekt’te haben mi, sein mi?
Fiillerin çoğu Perfekt’te haben alır. sein alanları tanımak için iki soru sor:
- Bir yerden bir yere hareket var mı? gehen, kommen, fahren, fliegen, laufen, schwimmen → sein. Wir sind nach München gefahren. (viir zint naah mün-hın gı-faa-rın) – Münih’e gittik. Ama her hareket fiili sein almaz: yer değiştirmeyen tanzen (dans etmek) haben alır, fahren de doğrudan nesne alınca haben ile kurulur: Ich habe das Auto gefahren. (ih haa-bı das au-to gı-faa-rın) – Arabayı ben sürdüm.
- Bir durum değişiyor mu? werden, sterben, einschlafen (uykuya dalmak), aufwachen (uyanmak) → sein. Er ist Arzt geworden. (eyr ist artst gı-vor-dın) – Doktor oldu.
- Bir de istisna olarak sein ve bleiben fiilleri, hareket ya da değişim olmasa da sein alır: Ich bin zu Hause geblieben. (ih bin tsu hau-zı gı-blii-bın) – Evde kaldım.
Karma fiiller: hem düzenli hem düzensiz
bringen, denken, wissen ve kennen gibi birkaç fiil ikisinin karışımıdır: kök ünlüsü değişir ama düzenli fiil gibi -te ve -t eki alır. brennen (yanmak) – brannte – gebrannt ve nennen (adlandırmak) – nannte – genannt da bu gruptan. Bu fiilleri ayrı bir kart destesinde toplamak işini kolaylaştırır, çünkü “gebrungen” gibi uydurma biçimler en çok bu grupta yapılır. Doğrusu: gebracht.
wissen ve kennen ikisi de “bilmek” gibi çevrilse de anlamları farklı: wissen bir bilgiyi, kennen bir kişiyi ya da yeri tanımayı anlatır. Ich weiß die Antwort. (ih vays di ant-vort) – Cevabı biliyorum. Ich kenne ihn. (ih ke-nı iin) – Onu tanıyorum.
Gruplar halinde ezberlemek
Düzensiz fiiller tamamen rastgele değil; aynı ünlü kalıbını izleyen aileler var. Fiili ailesiyle birlikte öğrenince birini hatırlamak ötekini de getirir.
- ei – ie – ie: bleiben – blieb – geblieben, schreiben – schrieb – geschrieben
- i – a – u: finden – fand – gefunden, trinken – trank – getrunken, singen – sang – gesungen
- e – a – o: helfen – half – geholfen, sprechen – sprach – gesprochen, sterben – starb – gestorben
- a – u – a: fahren – fuhr – gefahren, tragen – trug – getragen, waschen – wusch – gewaschen
- a – ie – a: schlafen – schlief – geschlafen, fallen – fiel – gefallen, halten – hielt – gehalten
Günde beş fiil, her biri için bir Perfekt cümlesi: bu tempoyla tabloyu iki haftada bitirirsin. Bu fiillerin pek çoğu en çok kullanılan 100 Almanca kelime listesinde de var; ikisini birlikte çalışmak iyi bir ikili.
Örnek cümleler
- Ich habe gestern einen Film gesehen. (ih ha-bı ges-tırn ay-nın film gı-zee-ın) – Dün bir film izledim.
- Hast du deinen Schlüssel vergessen? (hast du day-nın şlü-sıl fer-ge-sın) – Anahtarını mı unuttun?
- Sie hat mir sehr geholfen. (zi hat miir zeer gı-hol-fın) – Bana çok yardım etti.
- Der Kurs hat um neun Uhr begonnen. (deyr kurs hat um noyn uur bı-go-nın) – Kurs saat dokuzda başladı.
- Als ich klein war, schwamm ich jeden Sommer im Meer. (als ih klayn vaar, şvam ih yee-dın zo-mır im meer) – Küçükken her yaz denizde yüzerdim.
Son cümlede yazı dilinde sık görülen Präteritum kullanıldı. “als” ile “wenn” arasındaki farkı merak ediyorsan wenn ve als farkı yazımız tam bu konuda.
Sık sorulan sorular
Almancada kaç düzensiz fiil var?
Kaynağa göre değişen birkaç yüz fiilden söz edilir, ama birleşik fiiller (verstehen, bekommen, anfangen gibi) aynı kökten türediği için gerçekte ezberlemen gereken çekirdek çok daha küçük. Yukarıdaki 40 fiil başlangıç için sağlam bir taban.
Konuşmada Präteritum mu Perfekt mi kullanmalıyım?
Günlük konuşmada çoğunlukla Perfekt kullanılır: Ich habe gegessen. Präteritum daha çok yazı dilinde, hikâyelerde ve haberlerde görülür. sein, haben ve modal fiiller ise konuşmada da sık sık Präteritum’la söylenir: Ich war müde (yorgundum).
Bir fiilin düzensiz olup olmadığını nasıl anlarım?
Mastardan anlamak her zaman mümkün değil. Sözlükler düzensiz fiillerin üç biçimini ayrıca verir; yeni bir fiil öğrenirken her zaman bu biçimlere bak. Tüm Almanca dilbilgisi yazılarımız Almanca öğren sayfasında.
