Fransızca aile üyeleri: anne, baba, kardeş ve fazlası
Fransızcada aile “la famille” (la fa-miy) demektir; anne “la mère”, baba “le père”, erkek kardeş “le frère”, kız kardeş “la sœur” olur. Türkçeden en büyük farkı, amca ile dayının tek kelimeyle (l’oncle), hala ile teyzenin de tek kelimeyle (la tante) söylenmesi. Aşağıda çekirdek aileden evlilikle gelen akrabalara kadar bütün kelimeleri okunuşlarıyla bulacaksın.
Çekirdek aile
| Fransızca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| la famille | la fa-miy | aile |
| les parents | le pa-ran | anne-baba; akrabalar |
| le père / papa | lö per / pa-pa | baba |
| la mère / maman | la mer / ma-man | anne |
| le frère | lö frer | erkek kardeş |
| la sœur | la sör | kız kardeş |
| le grand frère | lö gran frer | ağabey |
| la grande sœur | la grand sör | abla |
| le petit frère | lö pö-ti frer | küçük erkek kardeş |
| la petite sœur | la pö-tit sör | küçük kız kardeş |
| l’enfant (m/f) | lan-fan | çocuk |
| le fils | lö fis | oğul |
| la fille | la fiy | kız evlat |
| le mari | lö ma-ri | koca |
| la femme | la fam | eş (kadın), karı |
| les jumeaux / les jumelles | le jü-mo / le jü-mel | ikizler (erkek / kız) |
“Fils” kelimesinin okunuşu şaşırtır: l okunmaz, s okunur, yani “fis”. “Fille” ise “fiy” okunur; aynı kelime hem “kız evlat” hem de genel olarak “kız” demektir: une petite fille (ün pö-tit fiy) – küçük bir kız.
Bir de “les parents” tuzağı var: çoğu zaman “anne-baba” anlamına gelir, ama bağlama göre genel olarak “akrabalar” da demektir. Akrabaları kastetmek için daha net olan kelime “la famille” ya da “les proches” (le proş) – yakınlardır.
Büyükanne, dede, kuzen ve yeğenler
| Fransızca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| le grand-père | lö gran-per | dede |
| la grand-mère | la gran-mer | babaanne, anneanne |
| les grands-parents | le gran-pa-ran | büyükanne ve büyükbaba |
| papi / mamie | pa-pi / ma-mi | dedeciğim / nineciğim (sevgi dolu) |
| le petit-fils | lö pö-ti-fis | erkek torun |
| la petite-fille | la pö-tit-fiy | kız torun |
| les petits-enfants | le pö-ti-zan-fan | torunlar |
| l’oncle (m) | lonkl | amca, dayı, enişte |
| la tante | la tant | hala, teyze, yenge |
| le cousin | lö ku-zen | erkek kuzen |
| la cousine | la ku-zin | kız kuzen |
| le neveu | lö nö-vö | erkek yeğen |
| la nièce | la ni-yes | kız yeğen |
Fransızca “babaanne” ile “anneanne”yi, “amca” ile “dayıyı” ayırmaz. Ayırman gerekirse “du côté de mon père” (dü ko-te dö mon per) – baba tarafından ya da “du côté de ma mère” (dü ko-te dö ma mer) – anne tarafından dersin: mon oncle du côté de ma mère – dayım.
Evlilikle gelen akrabalar
Burada Fransızca ilginç bir yol izler: “beau” ve “belle” (yakışıklı, güzel) önekiyle kayın akrabaları kurar. Aynı kelimeler üvey anne-baba için de kullanılır; hangisi olduğu bağlamdan anlaşılır.
| Fransızca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| le beau-père | lö bo-per | kayınpeder; üvey baba |
| la belle-mère | la bel-mer | kayınvalide; üvey anne |
| les beaux-parents | le bo-pa-ran | eşin anne-babası |
| le beau-frère | lö bo-frer | kayınbirader, enişte, bacanak |
| la belle-sœur | la bel-sör | görümce, baldız, yenge |
| le gendre | lö jandr | damat |
| la belle-fille | la bel-fiy | gelin; üvey kız |
| le demi-frère / la demi-sœur | lö dö-mi-frer / la dö-mi-sör | üvey ya da yarı kardeş |
Mon, ma, mes: “benim annem” demek
Aile kelimeleri neredeyse hep iyelik sıfatıyla kullanılır. Fransızcada iyelik sıfatı sahibine değil, sahip olunan şeyin cinsiyetine ve sayısına göre seçilir.
| Kimin? | Eril tekil | Dişil tekil | Çoğul |
|---|---|---|---|
| benim | mon père (mon per) | ma mère (ma mer) | mes parents (me pa-ran) |
| senin | ton frère (ton frer) | ta sœur (ta sör) | tes cousins (te ku-zen) |
| onun | son oncle (son nonkl) | sa tante (sa tant) | ses enfants (se zan-fan) |
| bizim | notre fils (notr fis) | notre fille (notr fiy) | nos enfants (no zan-fan) |
| sizin | votre mari (votr ma-ri) | votre femme (votr fam) | vos parents (vo pa-ran) |
| onların | leur père (lör per) | leur mère (lör mer) | leurs enfants (lör zan-fan) |
“Son père” hem “onun (erkeğin) babası” hem de “onun (kadının) babası” demektir. Dişil bir kelime ünlüyle başlıyorsa “ma” yerine “mon” gelir: mon amie (mo na-mi) – kız arkadaşım.
Ailen hakkında konuşmak: örnek cümleler
- Tu as des frères et sœurs ? (tü a de frer e sör) – Kardeşin var mı?
- J’ai deux frères et une sœur. (je dö frer e ün sör) – İki erkek kardeşim ve bir kız kardeşim var.
- Je suis fils unique / fille unique. (jö süi fis ü-nik / fiy ü-nik) – Tek çocuğum.
- Je suis l’aîné de la famille. (jö süi le-ne dö la fa-miy) – Ailenin en büyüğüyüm. Kadınsan: l’aînée.
- Mon père s’appelle Ahmet. (mon per sa-pel ah-met) – Babamın adı Ahmet.
- Ma grand-mère habite à Izmir. (ma gran-mer a-bit a iz-mir) – Anneannem İzmir’de oturuyor.
- Nous sommes une famille nombreuse. (nu som ün fa-miy nom-bröz) – Biz kalabalık bir aileyiz.
- Je suis marié(e) et j’ai un enfant. (jö süi ma-ri-ye e je ön nan-fan) – Evliyim ve bir çocuğum var.
“J’ai deux frères” cümlesindeki “avoir” fiilinin çekimi için être ve avoir yazısına, aileni de içine kattığın kısa bir tanıtım metni yazmak için Fransızca kendini tanıtma yazısına bakabilirsin.
Medeni hal ve aile hayatı kelimeleri
| Fransızca | Okunuş | Türkçe |
|---|---|---|
| célibataire | se-li-ba-ter | bekâr |
| marié / mariée | ma-ri-ye | evli |
| fiancé / fiancée | fi-yan-se | nişanlı |
| divorcé / divorcée | di-vor-se | boşanmış |
| le copain / la copine | lö ko-pen / la ko-pin | erkek / kız arkadaş (sevgili) |
| le mariage | lö ma-ri-yaj | düğün, evlilik |
| la naissance | la ne-sans | doğum |
Bu kelimeleri temel kelime listesiyle birlikte tekrar etmek istersen A1 kelimeler yazısına geç; diğer konular Fransızca öğren sayfasında.
Sık sorulan sorular
Fransızcada amca ve dayı nasıl ayrılır?
Tek kelime vardır: l’oncle. Ayırmak gerekirse “mon oncle paternel” (baba tarafı, amca) ya da “mon oncle maternel” (anne tarafı, dayı) denir; konuşmada daha çok “du côté de mon père / de ma mère” kalıbı kullanılır.
“Belle-mère” kayınvalide mi, üvey anne mi?
İkisi de olabilir. Evli biri söylüyorsa çoğunlukla kayınvalide, anne-babası ayrılmış biri söylüyorsa çoğunlukla üvey annedir. Bağlam her zaman netleştirir.
“Ma femme” kaba bir ifade mi?
Hayır. “Ma femme” (ma fam) – eşim, karım; Fransızcada tamamen normal ve yaygındır. Resmî yazıda “mon épouse” (mo ne-puz) da kullanılır. Erkek için karşılığı “mon mari” ya da resmî olarak “mon époux”.
Copain ile ami arasında fark var mı?
“Un ami” arkadaş demektir. “Mon copain / ma copine” ise bağlama göre hem yakın arkadaş hem de sevgili anlamına gelir; “mon petit ami / ma petite amie” ise açıkça sevgili demektir.