Almanca aile üyeleri: anne, baba, kardeş ve fazlası

Almancada aile die Familie (di fa-mii-li-ı) demektir; anne die Mutter, baba der Vater, kardeşler ise tek kelimeyle die Geschwister. Türkçedeki amca, dayı ve enişte Almancada çoğu zaman tek kelimeye, der Onkel‘e iner; teyze, hala ve yenge de die Tante olur. Aşağıda tüm aile kelimelerini artikel, çoğul ve okunuşlarıyla, ardından aileni anlatmak için hazır cümleleri bulacaksın.

Çekirdek aile: anne, baba, kardeşler

Bu kelimeler A1’de kendini tanıtırken mutlaka geçer. Çoğul hallerine özellikle dikkat et; bazıları umlaut alıyor (Bruder → Brüder).

Günlük konuşmada Mama (ma-ma) ve Papa (pa-pa) çok yaygın. Almancada ağabey ve abla için ayrı kelime yok: “mein älterer Bruder” (mayn el-tı-rır bru-dır – büyük erkek kardeşim) ya da “meine jüngere Schwester” (may-nı yün-gı-rı şves-tır – küçük kız kardeşim) dersin.

Büyük aile: dede, nine, amca, teyze

Türkçedeki ayrımı yapmak istersen tarif edersin: der Bruder meines Vaters (deyr bru-dır may-nıs fa-tırs) – babamın erkek kardeşi, yani amcam; die Schwester meiner Mutter (di şves-tır may-nır mu-tır) – annemin kız kardeşi, yani teyzem.

Evlilikle gelen akrabalar

Evlilikle gelen akrabalar Almancada çoğunlukla Schwieger- (şvii-gır) önekiyle kurulur. Bu öneki bir kez öğrenince dört kelimeyi birden çözersin.

• der Ehemann (deyr ee-ı-man) – koca, eş · die Ehefrau (di ee-ı-frau) – karı, eş
• der Schwiegervater (deyr şvii-gır-fa-tır) – kayınpeder
• die Schwiegermutter (di şvii-gır-mu-tır) – kayınvalide
• der Schwiegersohn (deyr şvii-gır-zoon) – damat
• die Schwiegertochter (di şvii-gır-toh-tır) – gelin
• der Schwager (deyr şvaa-gır) – kayınbirader, enişte, bacanak
• die Schwägerin (di şvee-gı-rin) – görümce, baldız, yenge
• der Stiefvater / die Stiefmutter (deyr ştiif-fa-tır / di ştiif-mu-tır) – üvey baba / üvey anne

Medeni durum için üç sıfat yeter: verheiratet (fer-hay-ra-tıt) – evli, ledig (lee-dih) – bekâr, geschieden (gı-şii-dın) – boşanmış. Resmî formlarda bu kelimeler karşına çok çıkar.

“Benim annem”: iyelik kelimeleri

Aileni anlatırken hep “benim, senin, onun” diyeceksin. Almancada bu kelimeler de artikele göre küçük bir ek alır. Dişil ve çoğul isimlerde sona -e gelir.

“Bir erkek kardeşim var” derken Akkusativ devreye girer: Ich habe einen Bruder. (ih ha-bı ay-nın bru-dır). Eril isimlerde “ein” “einen” olur; dişil ve nötrde değişmez: Ich habe eine Schwester. Ich habe ein Kind.

Aileni anlatmak için hazır cümleler

• Ich habe einen Bruder und zwei Schwestern. (ih ha-bı ay-nın bru-dır unt tsvay şves-tırn) – Bir erkek, iki kız kardeşim var.
• Ich habe keine Geschwister. Ich bin Einzelkind. (ih ha-bı kay-nı gı-şvis-tır. ih bin ayn-tsıl-kint) – Kardeşim yok. Tek çocuğum.
• Wie viele Geschwister hast du? (vi fii-lı gı-şvis-tır hast du) – Kaç kardeşin var?
• Mein Vater heißt Mehmet. Er ist Lehrer. (mayn fa-tır hayst meh-met. eyr ist lee-rır) – Babamın adı Mehmet. Öğretmen.
• Meine Schwester ist älter als ich. (may-nı şves-tır ist el-tır als ih) – Kız kardeşim benden büyük.
• Meine Großeltern wohnen in Izmir. (may-nı groos-el-tırn voo-nın in iz-mir) – Büyükannemle büyükbabam İzmir’de oturuyor.
• Bist du verheiratet? – Nein, ich bin ledig. (bist du fer-hay-ra-tıt? nayn, ih bin lee-dih) – Evli misin? – Hayır, bekârım.

Yaşları söylemek için sayılara ihtiyacın olacak: “Mein Bruder ist fünfundzwanzig Jahre alt” (Erkek kardeşim 25 yaşında). Sayıların mantığını Almanca sayılar yazısında anlattık.

Örnek metin: Meine Familie

Aşağıdaki kısa metin A1 sınavlarında ve derslerde istenen “aileni anlat” görevine güzel bir örnek. Kendi bilgilerinle değiştirip sesli oku.

Meine Familie ist nicht sehr groß. Ich wohne mit meinen Eltern in Ankara. Mein Vater ist Ingenieur und meine Mutter ist Ärztin. Ich habe eine Schwester. Sie heißt Elif und sie ist zwanzig Jahre alt. Sie studiert in Istanbul. Am Wochenende besuchen wir oft meine Großeltern.

Türkçesi: Ailem çok kalabalık değil. Annem ve babamla Ankara’da oturuyorum. Babam mühendis, annem doktor. Bir kız kardeşim var. Adı Elif, yirmi yaşında. İstanbul’da üniversite okuyor. Hafta sonları sık sık büyükannemle büyükbabamı ziyaret ediyoruz.

“mit meinen Eltern” kısmına dikkat: mit edatından sonra Dativ gelir ve çoğulda “meine” “meinen” olur. Bu metni kendini tanıtırken de kullanabilirsin; devamı için Almanca kendini tanıtma yazısına göz at.

Sık sorulan sorular

Almancada amca ve dayı farkı var mı?

Hayır, ikisi de der Onkel. Ayrım gerekiyorsa “der Bruder meines Vaters” (amca) ya da “der Bruder meiner Mutter” (dayı) diye tarif edersin.

Geschwister tekil kullanılabilir mi?

Günlük dilde neredeyse hep çoğul kullanılır: Ich habe drei Geschwister. Tek bir kardeşten söz ederken Bruder ya da Schwester demek daha doğal.

Oma ve Opa resmî mi, samimi mi?

Samimi ama her yaştan insan kullanır. Resmî yazılarda Großmutter ve Großvater tercih edilir.

Aile kelimelerinden sonra ne çalışmalıyım?

Meslek ve ev kelimeleri iyi bir devam olur. Temel kelime setinin tamamı için Almanca A1 kelimeler listesine, diğer konular için Almanca öğren sayfasına bakabilirsin.