Almanca selamlaşma: merhaba, günaydın ve hoşça kal

Almancada en yaygın selam Hallo (ha-lo – merhaba); günün saatine göre Guten Morgen (gu-tın mor-gın – günaydın), Guten Tag (gu-tın taak – iyi günler) ve Guten Abend (gu-tın aa-bınt – iyi akşamlar) denir. Vedalaşırken samimi ortamda Tschüss (tşüs), resmî ortamda Auf Wiedersehen (auf vii-dır-zee-ın) kullanılır. Doğru selamı seçmek için iki şeye bakarsın: günün saati ve karşındakiyle ne kadar samimi olduğun.

Günün saatine göre selamlar

Almanlar selamlaşmaya önem verir; markete, doktora, hatta asansöre girerken bile kısa bir selam beklenir. Saat aralıkları kesin kurallara bağlı değil, ama aşağıdaki tablo günlük kullanımı iyi yansıtır.

Dikkat: Gute Nacht karşılaşırken değil, yalnızca vedalaşırken ya da uyumadan önce söylenir. Akşam bir yere girerken “Guten Abend” demelisin. Kısaltmalar da çok yaygın: “Morgen!” (mor-gın), “Tag!” (taak), “’n Abend!” (naa-bınt) samimi ve hızlı selamlardır.

Bölgesel selamlar: Moin, Servus, Grüß Gott

Almanca konuşulan ülkelerde bölgeden bölgeye değişen selamlar var. Bunları bilmek hem anlamanı kolaylaştırır hem de yerel insanlarla aranda küçük bir sıcaklık yaratır.

• Moin (moyn) – Kuzey Almanya’da (Hamburg, Bremen, Kiel) günün her saatinde “merhaba”. Bazen “Moin moin” diye ikiler.
• Grüß Gott (grüüs got) – Bavyera ve Avusturya’da yaygın, nazik bir “merhaba”.
• Servus (zer-vus) – Güney Almanya ve Avusturya’da samimi bir selam; hem karşılaşırken hem ayrılırken kullanılır.
• Grüezi (grüü-ıt-si) – İsviçre’de resmî “merhaba”.
• Mahlzeit (maal-tsayt) – Birçok iş yerinde öğle saatlerinde koridorda selam yerine söylenir; kelime anlamı “yemek vakti”.

Hal hatır sormak ve cevaplamak

“Nasılsın?” Almancada Wie geht’s? (vi geyts) ya da tam haliyle Wie geht es dir? (vi geyt es diir). Resmî halinde Wie geht es Ihnen? (vi geyt es ii-nın) – Nasılsınız? Arkadaşlar arasında bir de Na? ya da Na, alles gut? (na, a-lıs guut – n’aber, işler yolunda mı?) duyarsın.

• Gut, danke. Und dir? (guut, dan-kı. unt diir) – İyiyim, teşekkürler. Ya sen?
• Sehr gut, danke. Und Ihnen? (zeer guut, dan-kı. unt ii-nın) – Çok iyiyim, teşekkürler. Ya siz?
• Es geht. (es geyt) – İdare eder.
• Nicht so gut. (niht zo guut) – Pek iyi değilim.
• Ich bin müde. (ih bin müü-dı) – Yorgunum.

Almanlar “Wie geht’s?” sorusunu çoğu zaman gerçekten merak ederek sorar. Bu yüzden yalnızca yakın çevreye sorulur; markette kasiyere “Wie geht’s?” demek biraz garip kaçabilir. Arkadaşın sorduğunda kısa bir “Gut!” yerine birkaç kelimeyle gününü anlatman, sohbeti başlatmanın en doğal yolu: “Gut, aber ich habe viel Arbeit.” (guut, a-bır ih ha-bı fiil ar-bayt – İyiyim ama çok işim var.)

Du mu, Sie mi? Samimi ve resmî hitap

Almancada karşındakine “sen” (du) ya da “siz” (Sie) diye hitap etmek selamlaşmayı da değiştirir. Genel kural: arkadaşlar, aile, çocuklar ve genellikle öğrenciler kendi aralarında du; yabancılar, iş ortamı, resmî daireler, yaşça büyük ve tanımadığın kişiler Sie.

Emin olmadığın durumda Sie ile başla. Karşındaki “Wir können uns duzen” (viir kö-nın uns duu-tsın – senli benli konuşabiliriz) derse du’ya geçersin. Tersi, yani izinsiz du kullanmak, bazı ortamlarda kaba bulunabilir.

Vedalaşma ifadeleri

• Tschüss! (tşüs) – Hoşça kal! (samimi, çok yaygın)
• Auf Wiedersehen! (auf vii-dır-zee-ın) – Görüşmek üzere! (resmî)
• Auf Wiederhören! (auf vii-dır-höö-rın) – Telefonda “görüşmek üzere”
• Bis bald! (bis balt) – Yakında görüşürüz!
• Bis später! (bis şpee-tır) – Sonra görüşürüz!
• Bis morgen! (bis mor-gın) – Yarın görüşürüz!
• Mach’s gut! (mahs guut) – Kendine iyi bak!
• Schönen Tag noch! (şöö-nın taak noh) – İyi günler! (ayrılırken)
• Schönes Wochenende! (şöö-nıs vo-hın-en-dı) – İyi hafta sonları!

Kasada, fırında ya da bir dükkândan çıkarken “Schönen Tag noch!” duyarsan cevabın basit: Danke, Ihnen auch! (dan-kı, ii-nın auh – Teşekkürler, size de!) ya da samimi ortamda Danke, dir auch!

İki örnek diyalog

Resmî – bir ofiste:

• A: Guten Tag, Frau Weber! (gu-tın taak, frau vee-bır) – İyi günler Weber Hanım!
• B: Guten Tag! Wie geht es Ihnen? (gu-tın taak! vi geyt es ii-nın) – İyi günler! Nasılsınız?
• A: Danke, gut. Und Ihnen? (dan-kı, guut. unt ii-nın) – Teşekkürler, iyiyim. Ya siz?
• B: Auch gut, danke. (auh guut, dan-kı) – Ben de iyiyim, teşekkürler.

Samimi – arkadaşlar arasında:

• A: Hey Lena! Na, wie geht’s? (hey lee-na! na, vi geyts) – Selam Lena! N’aber, nasılsın?
• B: Ganz gut! Und dir? (gants guut! unt diir) – Gayet iyi! Ya sen?
• A: Es geht, ich bin ein bisschen müde. (es geyt, ih bin ayn bis-hın müü-dı) – İdare eder, biraz yorgunum.
• B: Okay, bis später! Tschüss! (o-key, bis şpee-tır! tşüs) – Tamam, sonra görüşürüz! Hoşça kal!

Selamlaştıktan sonraki doğal adım kendini tanıtmak. Hazır cümleler için Almanca kendini tanıtma yazısına göz at; bu kelimelerin çoğu en çok kullanılan 100 Almanca kelime listesinde de geçiyor.

Sık sorulan sorular

Almanca “hoş geldin” nasıl denir?

Willkommen! (vil-ko-mın) ya da daha sıcak haliyle Herzlich willkommen! (herts-lih vil-ko-mın – Hoş geldiniz!). Türkçedeki “hoş bulduk” gibi kalıplaşmış bir cevabı yok; “Danke!” demen yeterli.

“Memnun oldum” Almanca ne demek?

Samimi ortamda Freut mich! (froyt mih), daha resmî ortamda Sehr erfreut (zeer er-froyt) ya da Schön, Sie kennenzulernen (şöön, zi ke-nın-tsu-ler-nın – Sizinle tanışmak güzel).

Tschüss resmî ortamda kaba mı?

Kaba sayılmaz; günlük hayatta, dükkânlarda bile çok yaygın. Yine de iş görüşmesi ya da resmî bir randevu sonunda “Auf Wiedersehen” daha uygun olur.

Restoranda garsona nasıl selam veririm?

“Guten Tag” ya da akşamsa “Guten Abend” yeterli. Sipariş ve hesap için gereken cümleleri Almanca restoranda sipariş yazısında bulabilirsin. Diğer konular Almanca öğren sayfasında.