İngilizce Çoğul Yapma Kuralları: Net Rehber

İngilizce Çoğul Yapma Kuralları Nedir?

İngilizcede tekil bir ismi çoğul yapmak, Türkçedeki -ler/-lar kadar tek tip değildir; kelimenin son sesi ve yazılışı sonucu belirler. En güvenli başlangıç formülü şudur: noun + plural ending. Yani önce ismin son harfine bakarsın, sonra uygun eki seçersin. Book kelimesi books olur çünkü düzenli bir isimdir; bus kelimesi buses olur çünkü s sesiyle biter; city kelimesi cities olur çünkü ünsüz + y kalıbındadır.

Bu yazı yalnızca başlıkta vaat edilen çoğul yapma biçimlerine odaklanır: -s, -es, -ies ve düzensiz çoğullar. Countable yani sayılabilen isimler çoğul ek alabilir; uncountable yani sayılamayan isimler ise genellikle çoğul yapılmaz. Bu ayrımın detayına burada girmiyoruz; ihtiyaç duyarsanCountable and uncountable farkırehberi çoğul eklerin hangi isimlerde kullanılabileceğini netleştirir.

Örneklerle düşünelim: I have two books cümlesinde books çoğuldur ve sayı olan two ile uyumludur. She bought three boxes cümlesinde boxes kullanılır çünkü box kelimesi x ile biter. The children are in the garden cümlesinde ise childs değil children gerekir; çünkü child düzensiz çoğuldur. Bu yüzden İngilizcede doğru çoğul yapmak hem yazım hem de cümle içi uyum açısından önemlidir.

-s, -es ve -ies Ne Zaman Kullanılır?

En yaygın kural -s ekidir. Çoğu isim herhangi bir yazım değişikliği olmadan sonuna -s alır: car cars, student students, table tables, phone phones. Bu kalıpta telaffuz değişebilir ama yazım değişmez. Örneğin One student is late tekildir; Three students are late çoğuldur. Burada dikkat edilmesi gereken ikinci nokta fiildir: çoğul özne çoğu zaman are, have, do gibi çoğul uyumlu fiillerle kullanılır.

-es eki, kelime sonunda ekstra heceye ihtiyaç olduğunda gelir. s, x, sh, ch ve çoğu z ile biten kelimelerde yalnızca -s eklemek telaffuzu zorlaştırır; bu nedenle -es kullanılır. Bus buses, box boxes, brush brushes, church churches ve quiz quizzes örnekleri bu gruptadır. The teacher has two brushes cümlesinde brushes doğru yazımdır; brushs yanlıştır çünkü sh sonundan sonra -es gerekir.

-ies kuralı ise ünsüz + y ile biten isimlerde çalışır. City cities, baby babies, story stories ve country countries örneklerinde y düşer, yerine -ies gelir. Ancak y harfinden önce sesli harf varsa y düşmez; yalnızca -s eklenir: toy toys, key keys, boy boys. Two babies are sleeping doğruyken two babys yanlıştır; fakat two toys are on the floor cümlesinde toys doğru yazımdır.

Düzensiz Çoğullar Nasıl Ezberlenir?

Düzensiz çoğullar, standart ek kurallarıyla tahmin edilemeyen isimlerdir. En bilinen örnekler child children, man men, woman women, person people, tooth teeth, foot feet, mouse mice ve goose geese şeklindedir. Bu kelimelerde childs, mans veya tooths gibi yazımlar kullanılmaz. The child is playing tekildir; The children are playing çoğuldur. One tooth hurts derken tekil kullanılır; Two teeth hurt derken çoğul biçim gerekir.

Ezberlemenin en verimli yolu, düzensizleri tek tek listelemekten çok küçük anlam gruplarıyla çalışmaktır. İnsanlar: man men, woman women, person people. Vücut parçaları: tooth teeth, foot feet. Hayvanlar: mouse mice, goose geese. Aynı kalanlar: sheep sheep, deer deer, fish fish. Bu gruplama, kelimeyi cümlede çağırmayı kolaylaştırır. Örneğin I saw three deer in the forest cümlesinde deers değil deer kullanılır.

Bazı f/fe bitişli kelimeler de yarı istisna gibi davranır. Knife knives, leaf leaves, wife wives, life lives örneklerinde f ya da fe düşer ve -ves gelir. Fakat roof roofs, belief beliefs ve chief chiefs gibi kelimeler sadece -s alır. Bu nedenle f/fe gördüğünde otomatik olarak -ves yazmak güvenli değildir; sık kullanılan kelimeleri örnek cümleyle öğrenmek gerekir: The leaves are yellow in autumn, ama The roofs are red.

Türklerin Yaptığı Tipik Çoğul Hataları Nelerdir?

Türkçe çoğul yapısı daha düzenli olduğu için İngilizcede en sık hata, her kelimeye doğrudan -s eklemektir. Bu strateji book books gibi örneklerde işe yarar ama city, box, child, sheep gibi kelimelerde hata üretir. Ayrıca Türkçede sayıdan sonra çoğul ek kullanmamak yaygındır; iki kitap deriz, iki kitaplar demeyiz. İngilizcede ise two books gerekir, two book çoğu bağlamda yanlıştır.

Bir diğer hata, çoğul isimle fiil uyumunu unutmak olur. The boxes is heavy yanlıştır; çünkü boxes çoğuldur ve are ister. Doğru cümle The boxes are heavy şeklindedir. Aynı mantık düzensiz çoğullarda da geçerlidir: The children is noisy değil, The children are noisy denir. Çoğul ekini doğru yazmak tek başına yetmez; cümledeki fiil de çoğula göre seçilmelidir.

• Yanlış:three citys →Doğru:three cities →Neden:city, ünsüz + y ile biter; y düşer ve -ies gelir.
• Yanlış:two boxs →Doğru:two boxes →Neden:x ile biten isimlere -es eklenir.
• Yanlış:five childs →Doğru:five children →Neden:child düzensiz çoğuldur.
• Yanlış:many sheeps →Doğru:many sheep →Neden:sheep tekilde ve çoğulda aynı kalır.
• Yanlış:two babys →Doğru:two babies →Neden:baby, ünsüz + y kalıbındadır.
• Yanlış:three brushs →Doğru:three brushes →Neden:sh ile biten isimlere -es gelir.

Mini Pratik: Çoğul Hâli Seç

Aşağıdaki alıştırmayı yaparken yalnızca kelimenin anlamına değil, son harfine ve istisna durumuna da bak. Önce hangi kuralın çalıştığını söyle, sonra çoğul biçimi yaz. Bu yöntem sınavlarda ve yazma çalışmalarında hatayı azaltır çünkü tahmin yerine kontrol listesiyle ilerlersin: son harf nedir, y öncesi sesli mi ünsüz mü, kelime düzensiz mi, aynı kalan bir isim mi?

Her sorunun altında cevabı hemen göreceksin; yine de önce kendin denemen daha faydalıdır. Cümle içinde kullanarak pekiştir: I need two … veya There are many … gibi kalıplar çoğul ismi hızlıca test etmeni sağlar. Özellikle child, person, sheep ve knife gibi kelimeleri ayrı not etmek iyi olur çünkü bu kelimeler başlangıç seviyesinde sık karşına çıkar.

1. book kelimesinin çoğulu nedir?
2. box kelimesinin çoğulu nedir?
3. baby kelimesinin çoğulu nedir?
4. toy kelimesinin çoğulu nedir?
5. child kelimesinin çoğulu nedir?
6. knife kelimesinin çoğulu nedir?
7. sheep kelimesinin çoğulu nedir?
8. person kelimesinin çoğulu nedir?

Cevaplar

1. books: genel düzenli çoğul olduğu için -s alır. 2. boxes: x ile bittiği için -es alır. 3. babies: ünsüz + y olduğu için y düşer ve -ies gelir. 4. toys: y harfinden önce sesli harf olduğu için sadece -s gelir. 5. children: düzensiz çoğuldur. 6. knives: f/fe grubunda f sesi değişir ve -ves gelir. 7. sheep: tekil ve çoğul biçimi aynıdır. 8. people: person kelimesinin yaygın çoğul karşılığıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu bölüm, İngilizce çoğul yapma kuralları hakkında aramalarda en sık görülen kısa sorulara net cevap verir. Cevapları tablo ve örneklerle birlikte düşünürsen hangi ekin neden geldiğini daha hızlı ayırt edebilirsin.

İngilizcede çoğul yapmak için her zaman -s mi eklenir?

Hayır. Düzenli isimlerin çoğunda -s kullanılır, ancak s, x, sh, ch ve z ile biten isimlerde -es; ünsüz + y ile bitenlerde -ies; bazı isimlerde ise child children gibi düzensiz çoğul kullanılır.

Box çoğulu boxs mı boxes mı?

Doğru çoğul boxes şeklindedir. Box kelimesi x ile bittiği için yalnızca -s eklenmez; telaffuzu ve yazımı doğru yapmak için -es eklenir.

Baby çoğulu neden babys değil babies?

Baby kelimesinde y harfinden önce ünsüz olan b sesi vardır. İngilizcede ünsüz + y ile biten isimlerde y düşer ve -ies gelir; bu yüzden doğru yazım babies olur.

Child çoğulu childs olabilir mi?

Hayır. Child düzensiz çoğul yapan bir isimdir ve çoğul biçimi children olarak kullanılır. Five childs yerine five children denmelidir.

Sheep kelimesinin çoğulu nedir?

Sheep kelimesi tekilde ve çoğulda aynı kalır. One sheep ve ten sheep doğru kullanımlardır; sheeps standart İngilizcede doğru kabul edilmez.

İngilizcede f ile biten her kelime -ves mi alır?

Hayır. Knife knives ve leaf leaves gibi bazı kelimelerde f veya fe değişip -ves olur, fakat roof roofs ve belief beliefs gibi kelimeler sadece -s alır.

Çoğul kurallarını öğrenirken en iyi sonraki adım, her kuralı kısa cümlelerle yazıp kontrol etmektir; böylece sadece eki değil, özne-fiil uyumunu da oturtursun. Daha sistemli ilerlemek istersen Lemon Academy Online’dakiseviyeli gramer kurslarıile bu konuyu diğer temel gramer başlıklarıyla birlikte adım adım pekiştirebilirsin.