İngilizce Adjective Clause ve Relative Clause Farkı: Tam Rehber

Adjective Clause Nedir?

Adjective clause, bir ismi veya zamiri tanımlayan yan cümledir. Türkçede çoğu zaman sıfat-fiil yapılarıyla karşılanır: gelen adam, aldığım kitap, yaşadığım şehir gibi. İngilizcede ise bu tanımlama genellikle who, which, that, where, when veya whose gibi relative pronoun ve relative adverblerle yapılır. Örneğin The woman who called you is my teacher cümlesinde who called you bölümü woman ismini açıklar.

Bu yapının temel görevi, cümledeki bir isme ek bilgi vermek ve o ismi diğerlerinden ayırmaktır. Yani adjective clause, tek başına ana cümle gibi davranmaz; bir isme bağlıdır. Bu nedenle öğrenirken ilk soru şu olmalıdır: Bu yan cümle hangi ismi açıklıyor? Eğer bir isim hakkında hangi, nasıl, kimin, nerede, ne zaman gibi bilgiler veriyorsa büyük ihtimalle adjective clause ile karşı karşıyasınız.

Relative Clause Nedir?

Relative clause, bir ana cümledeki isme bağlanan ve o isim hakkında bilgi veren yan cümledir. Tanım olarak adjective clause ile çok yakındır; hatta birçok dil bilgisi kaynağında adjective clause, relative clause türlerinden biri olarak anlatılır. Relative clause terimi daha genel bir isimdir; adjective clause ise bu yapının cümledeki işlevini, yani sıfat gibi davrandığını vurgular.

Örneğin The book that I bought yesterday is expensive cümlesinde that I bought yesterday bölümü hem relative clause hem de adjective clause olarak adlandırılabilir. Relative clause demek, yapının relative pronoun ile bağlandığını belirtir. Adjective clause demek ise bu yapının book ismini nitelediğini belirtir. Bu yüzden fark çoğu zaman anlam farkı değil, bakış açısı farkıdır.

Adjective Clause ve Relative Clause Arasındaki Temel Fark

Kısa cevap şudur: Günlük İngilizce öğreniminde adjective clause ve relative clause çoğu zaman aynı yapıyı ifade eder. Ancak teknik olarak relative clause daha geniş bir terimdir; adjective clause ise relative clause yapısının bir ismi niteleyen görevine odaklanır. Yani her adjective clause genellikle bir relative clause olur, fakat terimler farklı dil bilgisi geleneklerinde farklı vurgularla kullanılır.

Öğrenci açısından en pratik yaklaşım şudur: Cümlede bir ismi açıklayan who, which, that, whose, where veya when ile başlayan bir yan cümle görüyorsanız bunu relative clause olarak tanıyın; aynı zamanda bu yapının isim hakkında sıfat gibi bilgi verdiğini unutmayın. Böyle düşünmek hem sınav sorularında hem writing çalışmalarında hata oranını azaltır.

Önemli olan terim tartışmasından çok yapının cümlede zorunlu mu, ek bilgi mi verdiğini anlamaktır. Çünkü virgül kullanımı, that seçimi ve anlam farkı bu noktada başlar. The students who study regularly pass more easily cümlesi düzenli çalışan öğrencileri diğerlerinden ayırır. My brother, who studies medicine, lives in Ankara cümlesi ise kardeşim hakkında ek bilgi verir.

Defining ve Non-defining Relative Clauses: Anlamı Değiştiren Nokta

Defining relative clause, ismi tanımlamak için zorunlu bilgidir. Bu bilgi olmazsa hangi kişiden, nesneden veya yerden bahsedildiği belirsiz kalır. The man who is standing at the door is my uncle cümlesinde kapıda duran adam bilgisi gereklidir; çünkü hangi adamdan söz ettiğimizi belirler. Bu tür cümlelerde virgül kullanılmaz.

Non-defining relative clause ise zaten bilinen bir isim hakkında ek açıklama verir. My uncle, who lives in İzmir, is visiting us tomorrow cümlesinde amcam zaten belirli bir kişidir; İzmirde yaşaması ek bilgidir. Bu yapıda virgül kullanılır ve that genellikle kullanılmaz. Bu konu özellikle writing ve sınavlarda çok önemlidir; daha ayrıntılı anlatım içinNon-defining Relative Clauses – Virgülle Gelen Tanımlarrehberine de göz atabilirsiniz.

Bu ayrım anlamı doğrudan etkiler. My sister who lives in London is a doctor derseniz, birden fazla kız kardeşiniz var ve Londrada yaşayan olan doktordur anlamı çıkabilir. My sister, who lives in London, is a doctor derseniz, tek veya belirli bir kız kardeşinizden bahsedersiniz ve Londrada yaşaması sadece ek bilgidir.

Who, Which, That, Where, When ve Whose Nasıl Seçilir?

Relative clause kurarken doğru bağlayıcıyı seçmek için önce açıklanan isme bakmalısınız. Kişiler için who veya that, nesneler ve hayvanlar için which veya that, yerler için where, zaman ifadeleri için when, sahiplik için whose kullanılır. The student who answered the question was confident cümlesinde kişi açıklandığı için who doğaldır. The phone which I bought last year still works cümlesinde phone nesnedir.

That hem kişiler hem nesneler için defining relative clause içinde sık kullanılır. Ancak non-defining yapılarda that tercih edilmez. Ayrıca edatlı yapılarda whom veya which daha resmi bir kullanım oluşturabilir: The colleague with whom I worked was very helpful. Günlük dilde ise The colleague I worked with was very helpful daha yaygındır.

Relative Pronoun Ne Zaman Düşürülebilir?

İngilizcede bazı relative pronounlar cümleden çıkarılabilir. Buna zero relative clause denir. Temel kural şudur: Relative pronoun yan cümlenin nesnesiyse düşebilir; öznesiyse düşemez. The book that I bought is expensive cümlesinde that nesne görevindedir, bu yüzden The book I bought is expensive diyebilirsiniz.

Ancak The man who called you is here cümlesinde who özne görevindedir; çünkü arayan kişi odur. Bu durumda The man called you is here demek farklı ve hatalı bir anlama kayabilir. Bu yüzden bağlayıcıyı düşürmeden önce yan cümlede fiili kimin yaptığını kontrol etmek gerekir. Eğer bağlayıcıdan sonra doğrudan fiil geliyorsa çoğu zaman düşürülmez.

• Doğru: The song I listened to was beautiful.
• Doğru: The teacher who helped me was patient.
• Yanlış: The teacher helped me was patient.
• Doğru: The city where I was born is small.
• Alternatif: The city I was born in is small.

En Sık Yapılan Hatalar ve Doğru Kullanım Stratejisi

En yaygın hata, Türkçeden birebir çeviri yapmaktır. Türkçede aldığım kitap dediğimizde fiil ismin önüne gelir; İngilizcede ise the book that I bought şeklinde isim önce, açıklama sonra gelir. Bu sıralama farkı öğrenilmeden adjective clause kurmak zorlaşır. Bu nedenle önce ana ismi söyleyin, sonra o ismi açıklayan yan cümleyi ekleyin.

İkinci hata virgül kullanımıdır. Öğrenciler çoğu zaman her relative clause öncesine virgül koyar veya hiçbirinde koymaz. Oysa virgül anlamla ilgilidir. Bilgi ismi belirlemek için gerekliyse virgül yoktur. Bilgi sadece ek açıklamaysa virgül vardır. Üçüncü hata ise that kelimesini her yerde kullanmaktır. That defining yapılarda çok kullanışlıdır ama non-defining yapılarda doğru seçenek değildir.

1. Önce açıklanan ismi bulun.
2. Bu ismin kişi, nesne, yer, zaman veya sahiplik olup olmadığını belirleyin.
3. Bilginin zorunlu mu ek bilgi mi olduğunu kontrol edin.
4. Defining ise virgül kullanmayın; non-defining ise virgül kullanın.
5. Bağlayıcının özne mi nesne mi olduğunu test edin; nesneyse düşebilir.

Mini Pratik: Kendinizi Test Edin

Aşağıdaki sorular adjective clause ve relative clause farkını pekiştirmek için hazırlanmıştır. Cevaplamadan önce her cümlede açıklanan ismi bulun ve bilginin zorunlu mu ek bilgi mi olduğunu düşünün.

1. The woman ___ lives next door is a doctor. Boşluğa who, which veya where hangisi gelir?
2. The laptop ___ I bought yesterday is very fast. Relative pronoun düşürülebilir mi?
3. My father, ___ is retired, loves gardening. Who mu that mi daha doğrudur?
4. This is the restaurant ___ we had dinner last week. Where mi which mi kullanılır?
5. The student ___ homework was excellent got a prize. Hangi bağlayıcı sahiplik bildirir?
6. The city, ___ attracts millions of tourists, is famous for its history. Which mi that mi uygundur?

Cevaplar: 1 who, 2 that veya which kullanılabilir ve düşürülebilir, 3 who, 4 where, 5 whose, 6 which. Özellikle 3 ve 6 numaralı sorularda virgül olduğu için that kullanılmamalıdır.

FAQ: Sık Sorulan Sorular

1. Adjective clause ve relative clause aynı şey mi?
Evet, İngilizce öğreniminde çoğu zaman aynı yapıyı ifade ederler. Relative clause yapının bağlanma biçimini, adjective clause ise ismi niteleme görevini vurgular.

2. That ve which arasındaki fark nedir?
Defining relative clause içinde ikisi de nesneler için kullanılabilir. Ancak non-defining relative clause içinde virgülle ek bilgi verirken which kullanılır, that kullanılmaz.

3. Who yerine that kullanabilir miyim?
Defining yapılarda kişiler için who yerine that kullanılabilir. Fakat daha doğal ve özellikle yazılı dilde daha net seçenek çoğu zaman who olur.

4. Relative pronoun her zaman gerekli mi?
Hayır. Eğer relative pronoun yan cümlenin nesnesiyse düşürülebilir: The book I read. Ancak özneyse düşürülemez: The man who called.

5. Virgül anlamı gerçekten değiştirir mi?
Evet. Virgül, bilginin ek açıklama olduğunu gösterir. Virgül yoksa bilgi ismi tanımlamak için zorunludur ve cümlenin anlamı daralır.

6. Where yerine in which kullanılır mı?
Evet. The house where I grew up ve The house in which I grew up benzer anlam verir. In which daha resmi ve yazılı bir tondadır.