Relative Pronouns: who, which, that — Doğru kullanım rehberi

Son Güncelleme: 20 Mart 2026

İçindekiler

• İngilizce’de Relative Pronouns (who, which, that) Nedir?
• Hangi Durumda Which, Who, That Kullanılır?
• Nasıl Yazılır? Virgül, Resmi Dil ve Konuşma Dili Farkları
• Sık Yapılan Hatalar ve Doğruları
• Kısa Cümlelerle Pratik: 10 Örnek ve Çeviri
• İleri Seviye: Whom, Whose, Where, When ile Genişletme
• Sınav ve Mülakatlarda Relative Clause Nasıl Puan Kazandırır?
• Lemon Academy ile Nasıl Geliştirebilirsiniz? Adım Adım Yol Haritası
• Relative Clause Nasıl Kurulur? Adım Adım Uygulama
• Sonuç
• Sıkça Sorulan Sorular

Relative pronouns, İngilizce’de bilgi yoğun ama akıcı cümleler kurmanın en pratik yoludur. Bu rehberde who, which, that farklarını; virgül, stil ve sınav beklentileriyle birlikte güncel örneklerle anlatıyoruz. Yazarken ve konuşurken doğru seçimi refleks hâline getirecek ipuçları ve adım adım uygulama da var.

İngilizce’de Relative Pronouns (who, which, that) Nedir?

Relative pronouns; iki cümleyi doğal, akıcı ve bilgi dolu bir tek cümlede birleştirmenizi sağlayan bağlayıcı zamirlerdir. En çok kullanılanları who, which ve thattir. Bu zamirler, kendilerinden önce gelen ismi (antecedent) tanımlar, açıklar veya sınırlar. Böylece hem tekrarları azaltır hem de cümlenizi daha akademik ve profesyonel kılar.

Basitçe düşünün: İki cümleniz var ve ikinci cümle, ilk cümledeki bir ismi açıklıyor. Relative pronoun ile ikinci cümleyi ilkine bağlar, anlatımı tek nefeste tamamlamış olursunuz. Bu yapı İngilizce yazma ve konuşmada “doğallık” ve “netlik” için anahtardır.

Güncel Not: “Which” yalnızca bir ismi değil, bazen önceki tüm cümleyi de niteleyebilir: “She missed her flight, which was stressful.” Bu kullanım non-defining (virgüllü) yapılarla sınırlıdır; that bu işlevde kullanılmaz.

Hangi Durumda Which, Who, That Kullanılır?

Doğru zamiri seçmek, nitelendirdiğiniz varlığa ve verdiğiniz bilginin türüne bağlıdır:

• Who: İnsanlar için kullanılır. Özne ya da nesne olabilir. Örnek: “The engineer who designed the bridge…”
• Which: Hayvanlar ve nesneler için kullanılır. Örnek: “The laptop which I bought yesterday…”
• That: Hem insanlar hem de nesneler için kullanılabilir; özellikle tanımlayıcı (defining) cümlelerde yaygındır. Örnek: “The book that changed my mind…”

Aşağıda hızlı bir karşılaştırma tablosu bulabilirsiniz.

Güncel Not: Güncel yazım pratiğinde Amerikan İngilizcesi kısıtlayıcı (defining) yan cümlelerde “that” kullanımını, İngiliz İngilizcesi ise “which” kullanımını daha rahat karşılar. Kurumsal stil kılavuzuna göre değişebilir.

Nasıl Yazılır? Virgül, Resmi Dil ve Konuşma Dili Farkları

Tanımlayıcı (Defining) vs. Tanımlayıcı Olmayan (Non-defining)

Tanımlayıcı yan cümle (defining clause), ismi belirginleştirir; cümleden çıkarılırsa anlam bozulur. Bu türde virgül kullanılmaz ve that serbestçe kullanılabilir: “The company that offers remote work is hiring.”

Tanımlayıcı olmayan yan cümle (non-defining clause), ek bilgi verir; cümleden atılsa da ana anlam kalır. Bu yüzden yan cümle virgülle ayrılır ve that kullanılmaz. “My laptop, which I bought last year, still works perfectly.” Burada “which I bought last year” ek bilgidir; virgüllerle ayrılmıştır.

Who mu, That mi?

Konuşma dilinde that hem insanlar hem de nesneler için duyulur: “The people that live upstairs…”. Ancak yazılı ve resmi İngilizcede insanlar için who daha doğal kabul edilir: “The people who live upstairs…”. Akademik yazıyorsanız whoyu tercih edin.

Relative Pronoun’u Düşürmek

Tanımlayıcı yan cümlelerde, zamir nesne konumundaysa atılabilir: “The book (that) I read was inspiring.” Burada that düşse bile anlam korunur. Ancak zamir özne ise atılamaz: “The book that inspired me…” (burada that özne görevinde; atılamaz).

Özel Durumlar: Superlative ve “All/Everything/Anything”

“The best, the first, the only” gibi üstünlük belirten sözlerden sonra sıkça that kullanılır: “This is the best movie that I have seen.” Ayrıca “all, everything, anything, nothing” gibi belirsiz sözcüklerle de that doğal seçimdir: “Everything that matters is here.”

“Sentential which” ile Tüm Cümleyi Nitelemek

Bir cümle veya fikrin tamamına atıf yapmak istediğinizde non-defining bir yan cümleyle which kullanabilirsiniz: “He forgot the keys, which caused a delay.” Burada which önceki tüm cümleyi niteler. That bu işlevde kullanılmaz.

Güncel Not: Edat kullanımı iki yolla yapılır: “the person to whom I spoke” (resmi) veya “the person who I spoke to” (doğal/günlük). “To that I spoke” kalıbı güncel kullanımda kabul görmez.

Sık Yapılan Hatalar ve Doğruları

• Virgülle “that” kullanmak: Yanlış. “My car, that is red, is fast.” Doğrusu: “My car, which is red, is fast.”
• İnsanlar için “which” kullanmak: Resmi dilde doğal değil. “The teacher which…” yerine “The teacher who…”
• Zamir özne konumundayken düşürmek: Yanlış. “The man lives next door” (hatalı bağlama). Doğru: “The man who lives next door…”
• Gereksiz tekrar: “The book that that I read…” gibi ikilemeler yazım hatasıdır.
• Uyumsuz referans: Zamirin işaret ettiği isim net olmalı. Çift anlam yaratmayın; gerekirse cümleyi bölün.
• “That” önüne edat getirmek: Yanlış. “The person to that I spoke…” yerine “to whom” ya da “who…to” kullanın.
• Tüm cümleyi nitelemek için “that” kullanmak: Yanlış. “…, which …” yapısını tercih edin.

Kısa Cümlelerle Pratik: 10 Örnek ve Çeviri

1) The woman who called you is our client. — Seni arayan kadın bizim müşterimiz.

2) The device which saves energy is popular. — Enerji tasarrufu sağlayan cihaz popüler.

3) The article that you shared was insightful. — Paylaştığın makale ufuk açıcıydı.

4) The chef who won the award works here. — Ödülü kazanan şef burada çalışıyor.

5) The house which overlooks the sea is mine. — Denize bakan ev benim.

6) The team that we support won. — Desteklediğimiz takım kazandı.

7) Anyone who applies early gets a discount. — Erken başvuran herkes indirim alır.

8) The project that inspired me started in 2020. — Beni etkileyen proje 2020’de başladı.

9) The musician who you met is Turkish. — Tanıştığın müzisyen Türk.

10) The phone which I lost has been found. — Kaybettiğim telefon bulundu.

İleri Seviye: Whom, Whose, Where, When ile Genişletme

Who, which, that temeli oluşturur; ancak netliği artırmak için diğer relative öğeleri de bilmelisiniz:

• Whom: Nesne konumundaki insan için resmi/edebi kullanımdır. “The professor whom I contacted…” Günlük dilde “who” tercih edilir.
• Whose: Sahiplik bildirir, insan/nesne fark etmez. “The company whose values we share…”
• Where: Yer bildirir. “The city where I studied…” (alternatif: “in which”)
• When: Zaman bildirir. “The year when we met…” (alternatif: “in which”)
• Why: Sebep bildirir, özellikle “reason” ile. “The reason why I left…”
• Edat Konumu: Resmi tonda edat + whom/which (“the client with whom we spoke”); doğal tonda edat sonda (“the client who we spoke with”).
• Cümle Niteleyen Which: “…, which …” öncül fikri ya da cümleyi açıklar; “that” bu görevde kullanılmaz.

Bu öğeler, akademik yazıda okuyucunun bilgiye en kısa yoldan ulaşmasını sağlar. Özellikle “whose” ve “in which” yapıları, resmi tonda netlik kazandırır.

Sınav ve Mülakatlarda Relative Clause Nasıl Puan Kazandırır?

IELTS, TOEFL, PTE ya da üniversite yazma-mülakat süreçlerinde cümle çeşitliliği önemli bir ölçüttür. Relative clause kullanarak:

• Cümle uzunluğu ve varyasyonunu artırırsınız (complexity).
• Aynı kelimeyi tekrar etmeden bilgi eklersiniz (cohesion).
• Resmi ve güvenilir bir üslup oluşturursunuz (register).

Genellikle kısıtlayıcı/ek bilgi ayrımını doğru yapmak, uygun zamiri seçmek ve gereksiz tekrarları önlemek akıcılık ve doğruluğa olumlu yansır. Mülakatlarda ise kısa ve net tanımlamalar için birebirdir: “The internship that challenged me the most was…” gibi yapıların akıcı sunumu iyi bir izlenim bırakır.

Lemon Academy ile Nasıl Geliştirebilirsiniz? Adım Adım Yol Haritası

Lemon Academy’de yaklaşımımız, grameri “kural ezberlemek” yerine “iletişim kurmak” odağıyla öğretmek. Relative clauses da aynen böyle: önce bağlam, sonra yapı, ardından hedefli pratik.

Adım 1: Seviyeni Doğru Belirle

İlk adım, mevcut seviyeni görmek. Hızlı bir ölçüm için ücretsiz olarak İngilizce Seviye Testi Çöz. Sonuçlara göre relative clauses için hedefli kaynak öneriyoruz.

Adım 2: Amacını Netleştir

Akademik yazma mı, iş İngilizcesi mi, sınav hazırlığı mı? Amaca göre who/which/that kullanımına dair odak noktaları değişir. Örneğin akademik yazıda “which” ile non-defining kullanımı daha görünür olabilir.

Adım 3: Kontrollü Üretim ve Geribildirim

Her ders sonunda 3–5 cümlelik mini yazma egzersizi ile yapı pekişir. Eğitmen notları; virgül, zamir düşmesi ve üslup tercihlerine ilişkin kişisel geribildirim içerir.

Adım 4: Otantik Malzeme ile Pekiştir

Makale özetleri, ürün açıklamaları ve LinkedIn paylaşımları üzerinden gerçek kullanım çalışılır. Kısa süre içinde “hangi durumda which, who, that?” sorusu refleks hâline gelir.

Yurt dışı planınız varsa, dil + akademik hedefleriniz için kapsamlı bir yol haritasını Yurtdışı Eğitim Danışmanlık hizmetimizle birlikte tasarlıyoruz. Program seçerken ve ülke belirlerken İngilizce gelişiminizi merkeze alan çözümler öneriyoruz.

Daha yoğun pratik isteyenler için birebir ve grup seçenekleriyle Yurtdışında Dil Eğitimi programlarımız; sınıf içi üretim, yazma atölyesi ve konuşma kulüpleriyle relative clauses kullanımını otomatikleştirir.

Relative Clause Nasıl Kurulur? Adım Adım Uygulama

1. Adım 1: Niteleyeceğin ismi ve eklemek istediğin bilginin türünü belirle (kim/ne, nerede, ne zaman, neden?).
2. Adım 2: Bilginin zorunlu (defining) mı yoksa ek bilgi (non-defining) mi olduğuna karar ver ve buna göre virgül kullanımını planla.
3. Adım 3: Doğru zamiri seç: insanlar için who; nesne/hayvan için which; kısıtlayıcı yapılarda that (özellikle all/everything/anything/only/superlatives sonrası) doğal bir tercihtir.
4. Adım 4: Edat ve kelime dizilimini ayarla: resmi tonda edat + whom/which; günlük dilde edat sonda (who/which … to/with). “to that” gibi kalıplardan kaçın.
5. Adım 5: Zamirin konumunu kontrol et: nesne konumundaysa (that/which/who) düşebilir; özne konumunda asla düşmez.
6. Adım 6: Üslup ve akıcılık denetimi yap: özel adlarla who kullan; tüm cümleyi niteliyorsan “, which …” kur; metni yüksek sesle okuyarak kopukluk ve gereksiz tekrarları düzelt.

Sonuç

Who, which, that; İngilizceyi anlaşılır, doğal ve etkileyici kılan üç kilit araçtır. Hangi ismi nitelediğinizi düşünün, cümlenin ek bilgi mi yoksa zorunlu bilgi mi verdiğini belirleyin, ardından virgül ve üslup tercihini doğru yapın. Konuşma dilinde esneklik (that), yazı dilinde netlik (who/which) kuralı ile çoğu durumda doğru sonuca ulaşırsınız.

Düzenli pratik ve doğru geribildirimle relative clauses kısa sürede otomatikleşir. Lemon Academy olarak, seviyenize ve hedefinize uygun kişiselleştirilmiş bir planla bu süreci hızlandırmaya hazırız.

Sıkça Sorulan Sorular

Who ile that arasında stil farkı var mı? — Evet. Konuşma dilinde “that” yaygındır; yazılı ve resmi dilde insanlar için “who” daha doğaldır.

Which ne zaman virgülle kullanılır? — Ek bilgi veren (non-defining) yan cümlelerde “which” virgüller arasında kullanılır. Tanımlayıcı bilgilendirmede virgül olmaz.

That virgülle kullanılabilir mi? — Hayır. “That” yalnızca tanımlayıcı (defining) yan cümlelerde, virgülsüz kullanılır.

Relative pronoun’u her zaman yazmak zorunda mıyım? — Nesne konumunda ve tanımlayıcı cümlelerde atılabilir: “The book (that) I read…”. Özne konumunda atılamaz.

İnsanlar için which kullanmak hatalı mı? — Günlük dilde duyulabilir; ancak resmi ve doğru kullanım “who”dur. Akademik yazıda “which” insanlarla kullanılmaz.

Whom kullanmalı mıyım? — Resmi/edebi tonda, özellikle yazılı İngilizcede nesne konumundaki insanlar için tercih edilir. Günlük kullanımda “who” daha yaygındır.

Whose yalnızca insanlar için mi? — Hayır. Sahiplik bildirir ve insanlar/nesneler/hayvanlar için kullanılabilir: “the company whose policy…” gibi.

Sınavlarda puan katkısı nedir? — Cümle çeşitliliğini, bağlaşıklığı ve akademik tınıyı artırdığı için yazma puanına olumlu katkı yapar; mülakatlarda da akıcılığı güçlendirir.