İngiliz ve Amerikan İngilizcesi: 10 temel gramer farkı

Son Güncelleme: 28 Şubat 2026

İngiliz İngilizcesi ile Amerikan İngilizcesi arasındaki farklar sadece telaffuz ve kelime dağarcığıyla sınırlı değil; gramer kullanımında da günlük iletişimi etkileyen anlamlı ayrımlar var. Hangi varyantta nasıl konuşacağınızı bilmek, yazılı ve sözlü ifadelerinizin daha doğal ve güven verici olmasını sağlar. Lemon Academy olarak, ihtiyacınıza en uygun yönlendirmeyi yapmak ve hedeflediğiniz ülkede doğru dil kullanımını kazanmanız için uzman Yurtdışı Eğitim Danışmanlık desteği sunuyoruz.

Aşağıda, İngiliz (BrE) ve Amerikan İngilizcesi (AmE) arasındaki 10 temel gramer farkını örneklerle açıklıyoruz. Yazının sonunda pratik ipuçlarını, hızlı karşılaştırma tablosunu ve sıkça sorulan soruları da bulabilirsiniz.

İçindekiler

• Present Perfect mi Simple Past mı? “Just/Already/Yet” Kullanımı
• Sahiplik İfadesi: “Have got” mı “Have” mi?
• Topluluk İsimlerinde Tekil-Çoğul Uyumu
• “Got” ve “Gotten” Farkı Nasıl Kullanılır?
• Edat ve Zaman İfadeleri: “At the weekend” mi “On the weekend” mi?
• “Shall” Nerede Kullanılır, Alternatifi Nedir?
• Gereklilik ve Zorunluluk: “Needn’t” mi “Don’t need to” mu?
• Soru Eki (Tag Questions) Kullanımı Değişir mi?
• Dolaylı Nesne Yapısı: “Write me” mi “Write to me” mi?
• Zorunluluk/Öneri Cümlelerinde Subjunctive Farkı
• Örneklerle Hızlı Karşılaştırma Tablosu
• Pratik Hazırlık İpuçları
• Hangi Varyant Ne Zaman Tercih Edilmeli?
• BrE/AmE Varyantını Tutarlı Kullanma: Adım Adım

Bu rehber, BrE ve AmE arasında en çok karıştırılan gramer ayrımlarını pratik örneklerle netleştirir. Farkların resmi yazışmalara, akademik çalışmalara ve günlük konuşmaya nasıl yansıdığını vurgular; ayrıca uygun varyantı seçip tutarlı biçimde uygulamanız için adım adım bir yöntem sunar.

Present Perfect mi Simple Past mı? “Just/Already/Yet” Kullanımı

BrE’de “just/already/yet” ile Present Perfect çok yaygındır: “I’ve just finished,” “I’ve already seen it,” “Have you finished yet?” AmE’de ise bu zarflarla Simple Past sıkça kabul görür: “I just finished,” “I already saw it,” “Did you finish yet?” Her iki kullanım da doğru kabul edilse de, resmi yazışmalarda bulunduğunuz ülkenin normlarına uyum sağlamak önemlidir.

Güncel Not: AmE’de “yet” ile olumlu cümle (“I did it yet”) resmiyette genellikle tercih edilmez; “already” olumlu, “yet” soru/olumsuzda daha doğaldır. Resmi metinlerde BrE’de Present Perfect, AmE’de ise sıklıkla Past Simple öne çıkar; kurumun stil rehberi önceliklidir.

Sahiplik İfadesi: “Have got” mı “Have” mi?

BrE günlük dilde sahiplik için “have got” yapısını tercih eder: “I’ve got a car,” “Have you got time?” AmE’de ise yalın “have” daha doğaldır: “I have a car,” “Do you have time?” Olumsuz ve soru formlarında BrE “have got” ile, AmE “do” yardımcı fiiliyle ilerler. Bu fark e-postalarda, iş yazışmalarında ve konuşmada üslubu etkiler.

Ek not: AmE konuşma dilinde “have got” yapılarına da rastlanır; ancak “I’ve got to…” zorunluluk ifade eder (“must/need to”) ve sahiplikten ayrıdır.

Topluluk İsimlerinde Tekil-Çoğul Uyumu

“Team, government, staff” gibi topluluk isimleri BrE’de tekil veya çoğul fiil alabilir: “The team are winning” (ekip üyeleri vurgu). AmE’de ise çoğunlukla tekil kabul edilir: “The team is winning.” Anlam vurgusuna göre BrE esnektir; AmE ise biçimsel tekilliği korur.

Ek nüans: AmE spor takımı adları çoğunlukla çoğul fiille gelir (“The Yankees are…”), ancak tekil takım adlarında (“The team is…”) tekil yaygındır. “Data” türü isimlerin tekil/çoğul kullanımı kurum kılavuzlarına göre değişebilir.

“Got” ve “Gotten” Farkı Nasıl Kullanılır?

BrE’de “get” fiilinin üçüncü hali çoğunlukla “got”tur: “He has got better.” AmE’de “gotten” yaygındır ve anlam ayrımı yaratır: “He has gotten better” (iyileşti), “He has got a car” (sahip). Yani AmE’de “got” genellikle sahipliği, “gotten” süreç/sonuç değişimini ifade eder.

İstisna: BrE’de “ill-gotten gains” gibi sabit kalıplarda “gotten” görülür; bunun dışında BrE standart kullanım “got”tur.

Edat ve Zaman İfadeleri: “At the weekend” mi “On the weekend” mi?

BrE: “at the weekend,” AmE: “on the weekend.” Benzer biçimde, BrE “Monday to Friday,” AmE “Monday through Friday” der. Kurumsal yazılarda tarihler ve zaman blokları netlik gerektirir; hedef pazara göre bu kısa kalıpları uyarlamak profesyonel izlenim yaratır. Ek bir ayrım: BrE’de “in hospital” (hasta/tedavi görmekteyken), AmE’de çoğu bağlamda “in the hospital.”

Ek örnek: BrE “at university/at college” yaygınken, AmE’de “in college/at college” doğal; “in university” AmE’de genellikle tercih edilmez. Bölgesel çeşitlilik (ör. Aus/NZ’de “on the weekend”) görülebilir.

“Shall” Nerede Kullanılır, Alternatifi Nedir?

BrE’de “shall” teklif ve önerilerde hâlâ duyulur: “Shall we start?” AmE’de neredeyse her zaman “should” veya “let’s / will” tercih edilir: “Should we start?” / “Let’s start.” Resmiyet derecesi yükseldikçe BrE’de “shall” kabul görür; AmE’de resmiyet dahi çoğu zaman “will/should” ile sağlanır.

Güncel Not: Hukuki/teknik belgelerde her iki varyantta da “shall” zorunluluk anlamında tanımlanmış olabilir; ancak birçok modern stil rehberi belirsizliği azaltmak için “must/will” gibi açık seçenekleri önerir. Kurumsal kılavuzlar değişkenlik gösterebilir.

Gereklilik ve Zorunluluk: “Needn’t” mi “Don’t need to” mu?

BrE’de “needn’t” doğal ve yaygındır: “You needn’t worry.” AmE’de “don’t need to” tercih edilir: “You don’t need to worry.” Anlam aynıdır; ancak AmE’de modal olarak “needn’t” günlük dilde arkaik duyulabilir. Kurumsal iletişimde okurun kulak aşinalığına göre seçim yapın.

İpucu: “Needn’t to” hatalıdır; “need to” olumsuzu AmE’de “don’t need to,” BrE’de hem “don’t need to” hem “needn’t” şeklinde gider.

Soru Eki (Tag Questions) Kullanımı Değişir mi?

BrE’de “have got” yapısı etikette de korunur: “You’ve got a pen, haven’t you?” AmE’de aynı fikir genellikle “do” ile kurulur: “You have a pen, don’t you?” Etiketlerde uyum (yardımcı fiil ve zaman) temel kuraldır; varyant farkı yardımcı fiilin seçimine yansır.

Güncel Not: AmE günlük konuşmada değişmez onaylayıcı etiketler (“right?”, “okay?”, “yeah?”) çok yaygındır; BrE’de klasik etiket yapıları görece daha üretken kullanılır. Resmi yazıda standart etiket kuralları geçerlidir.

Dolaylı Nesne Yapısı: “Write me” mi “Write to me” mi?

AmE’de bazı fiiller iki nesne alabilir: “Write me,” “Email me,” “Text me.” BrE’de çoğu zaman edat beklenir: “Write to me,” “Email me.” İş dünyasında e-posta çağrıları hazırlarken bu küçük farklar metnin doğal akışını güçlendirir.

Ek uyarı: “Explain me” her iki varyantta da hatalıdır; “Explain it to me” doğru biçimdir. “Call me” iki varyantta da doğaldır.

Zorunluluk/Öneri Cümlelerinde Subjunctive Farkı

AmE, öneri/istek/zorunluluk belirten isim veya sıfatlardan sonra yalın “subjunctive”i yaygın kullanır: “It is essential that he be here.” BrE’de “should” veya göstergesi (“is”) da kabul görür: “It is essential that he should be here” / “…that he is here.” Akademik ve hukuki metinlerde AmE subjunctive’i daha sık tercih eder.

Pratik: “recommend/insist/suggest/demand” gibi tetikleyicilerde AmE’de yalın biçim (“that he go”), BrE’de “should” destekli veya gösterge biçim (“that he should go/that he goes”) yaygın olarak kabul görür.

Örneklerle Hızlı Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki özet tablo, en çok karıştırılan kalıpları yan yana gösterir. Mobilde kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.

Pratik Hazırlık İpuçları

Hangi varyantı hedefliyorsanız, okuma ve dinleme materyallerinizi o yöne kaydırın. BBC, The Guardian (BrE) ve NPR, The New York Times (AmE) gibi kaynaklar doğal kalıpları yerinde gösterir.

Yazarken kurum veya üniversitenin stil rehberini kontrol edin. Örneğin ABD’de akademik metinler subjunctive’i (that he be) daha çok benimserken, Birleşik Krallık’ta “should” yapısını sık görürsünüz.

Günlük konuşmada karşınızdakine aynalama (mirroring) yapın. Size “Do you have…?” diye soran birine aynı yardımcı fiille yanıt vermek akıcılığı artırır.

Seviyenizi netleştirmek için ücretsiz olarak İngilizce Seviye Testi Çöz; sonuçlarınıza göre doğru varyantta egzersiz planı oluşturun.

Güncel Not: Son dönemde küresel ekipler, yayın platformları ve sosyal medya kaynaklı melez kullanımlar arttı. Bu nedenle tek doğruyu aramaktansa, hedef kurumun beklentisi ve metin türüne göre tutarlı bir varyant seçmek daha etkilidir.

Hangi Varyant Ne Zaman Tercih Edilmeli?

Üniversite kabulü, iş başvurusu veya sektör içi yazışmalarda hedef ülke hangi normu kullanıyorsa onu benimseyin. ABD odaklı bir teknoloji şirketine yazarken AmE kalıpları (“on the weekend”, “I already did”) daha doğal duyulur. Birleşik Krallık’ta akademik bir programa başvururken BrE tercihleri (“at the weekend”, “I’ve just done it”) daha uygundur.

Kararsız kaldığınızda tutarlılık ilkesini izleyin: Bir metin boyunca aynı varyantı koruyun. Bunun için kişisel bir stile rehberi hazırlamak ve eğitmen desteği almak, hataları en aza indirir. Lemon Academy’de Yurtdışında Dil Eğitimi planlarken bu nüansları ders içeriklerine entegre ediyor, hedef ülkenin akademik ve iş hayatı standartlarına hızla adapte olmanızı sağlıyoruz.

BrE/AmE Varyantını Tutarlı Kullanma: Adım Adım

1. Hedefinizi belirleyin: Başvurduğunuz kurum/ülke ve metin türünü (akademik, iş, web) netleştirin; buna göre BrE veya AmE seçin.
2. Stil rehberi seçin: Kurumun kılavuzunu veya yaygın bir rehberi (örn. kuruma göre değişebilir) referans alın ve temel farkları işaretleyin.
3. Gramer-kalıp haritası çıkarın: Present perfect/past simple, have got/have, tag questions, edatlar gibi kritik noktaların tercihlerini listeleyin.
4. Metin şablonu oluşturun: E-posta ve özgeçmiş için BrE/AmE’ye uygun kısa kalıp bankası (tarih, saat, selamlama) hazırlayın.
5. Gözden geçirme araçları kullanın: Yazdıklarınızı seçtiğiniz varyanta göre kontrol edin; tutarsız kalıpları tek seferde düzeltin.
6. Geri bildirim alın ve aynalayın: Yerel içerikleri okuyup dinleyin; konuşmada muhatabın yardımcı fiil ve etiket yapılarını yansıtın.

Sonuç

İngiliz ve Amerikan İngilizcesi arasındaki temel gramer farkları; zaman kullanımı, yardımcı fiiller, topluluk isimlerinde uyum, edatlar ve subjunctive tercihleri gibi noktalarda yoğunlaşıyor. Bu farklar küçük görünse de, e-postalarınızın profesyonel algısını ve konuşmalarınızın doğallığını ciddi biçimde etkiler.

Hedeflediğiniz ülkeye göre uygun varyantı seçmek ve buna tutarlı biçimde hakim olmak, öğrenme sürecini hızlandırır. Lemon Academy’nin deneyimli eğitmenleri ve bireysel programları ile bu geçişi kolaylaştırabilir; kabul ve kariyer hedeflerinize daha emin adımlarla ilerleyebilirsiniz. Kişisel yol haritanız için uzmanlarımızla hemen iletişime geçin ve profesyonel Yurtdışı Eğitim Danışmanlık desteğinden yararlanın.

Sıkça Sorulan Sorular

“Just” ile Present Perfect mi Simple Past mı kullanmalıyım?

Birleşik Krallık İngilizcesinde Present Perfect (“I’ve just finished”) daha yaygın; Amerikan İngilizcesinde Simple Past (“I just finished”) da doğal kabul edilir. Hedef kitlenizin varyantına uyum sağlayın.

“Have got” ve “have” arasında anlam farkı var mı?

Genellikle yok; fark üslup ve yardımcı fiil kullanımında. BrE “I’ve got…/Have you got…?”, AmE “I have…/Do you have…?” kalıplarını tercih ediyor.

“Gotten” daima doğru mu?

“Gotten” AmE’de süreç/sonuç değişimini vurgulamak için yaygın (“has gotten better”). BrE’de ise büyük ölçüde “got” kullanılır; “gotten” istisnai ve sınırlı.

Topluluk isimleriyle hangi fiil uyumunu seçmeliyim?

AmE’de tekil (“The team is”), BrE’de bağlama göre tekil ya da çoğul (“The team are”). Resmi metinlerde hedef ülkeye uygun olanı kullanın.

Hafta sonu ifadesinde “at” mi “on” mu doğru?

BrE: “at the weekend”, AmE: “on the weekend”. Tutarlı kalmak için metin boyunca tek varyantı tercih edin.

Subjunctive kullanmak zorunlu mu?

AmE’de mandative subjunctive (“that he be”) güçlü bir tercih; BrE’de “should” veya normal çekim (“that he is”) da kabul görür. Akademik/kurumsal kural kitapçığınıza göre karar verin.