Romanya, Avrupa’nın kalbinde yer alan tarihi zenginlikleri, doğal güzellikleri ve uygun yaşam maliyetleriyle dikkat çeken bir ülkedir. Vize süreçlerinden oturum izinlerine, eğitim olanaklarından günlük yaşama kadar Romanya hakkında bilmeniz gereken tüm bilgileri bu rehberde bulabilirsiniz.
Romanya, Güneydoğu Avrupa’da bulunan, Karpat Dağları ve Tuna Nehri ile çevrili, kültürel mirası zengin bir ülkedir. Başkenti Bükreş olan Romanya, Latin kökenli tek Doğu Avrupa ülkesidir ve Avrupa Birliği (AB) üyesidir. Tarihi kasabaları, ortaçağdan kalma kaleleri, UNESCO Dünya Mirası listesindeki yapıları ve doğal güzellikleri ile her yıl binlerce ziyaretçiyi kendine çeker. Romanya’da yaşam; güvenli, sakin ve genellikle ekonomik standartlarda ilerlemektedir. Hem öğrenciler hem de uzun süreli kalmayı düşünenler için cazip fırsatlar sunar. Yerel halk konukseverdir ve genç nüfusun büyük çoğunluğu İngilizce bilmektedir. Ulaşım, sağlık ve eğitim gibi temel hizmetler erişilebilir durumdadır. Ülke, son yıllarda teknolojik altyapısı ve üniversiteleriyle de adından söz ettirmekte, yabancı yatırımcı ve öğrencilerin ilgisini çekmektedir. Tarih, doğa ve modern yaşamın birleşimini arayanlar için Romanya ideal bir tercih olabilir.
Romanya’ya seyahat etmek isteyen yabancı uyruklular, seyahat nedenlerine göre farklı vize türlerine başvurabilir. En yaygın vize türleri arasında kısa süreli (C tipi) ve uzun süreli (D tipi) vizeler yer alır. Kısa süreli vizeler turistik amaçlı ziyaretler, aile ya da arkadaş ziyareti, iş seyahatleri gibi nedenlerle 90 güne kadar geçerlidir. Bu vizeler genellikle Schengen bölgesinde geçerli olmamakla birlikte, Romanya’nın kendi vize rejimine tabiidir. Uzun süreli vizeler ise çalışma, eğitim ya da aile birleşimi gibi amaçlarla alınır ve genellikle oturum iznine başvurulması şartıyla düzenlenir. Başvurular Romanya konsoloslukları aracılığıyla yapılmalıdır ve süreç, başvuru türüne göre 2 ila 6 hafta sürebilir. Belgeler arasında davetiye mektubu, finansal durum belgesi, sağlık sigortası ve konaklama kanıtı gibi evraklar bulunabilir. Romanya, AB vatandaşı olmayan bireylerin yasal olarak ülkede bulunabilmeleri için özenli bir belge süreci yürütür. Vize alım sürecinde eksik ya da yanlış bilgi vermek başvurunun reddedilmesine neden olabilir. Başvuru sahiplerinin süreci dikkatle takip etmeleri ve gerektiğinde uzman desteği almaları önerilmektedir.
Romanya’da 90 günden fazla kalmak isteyen kişiler, oturum izni almak zorundadır. Oturum izni başvuruları, Romanya’ya giriş yaptıktan sonra göç idaresi ofislerine doğrudan yapılabilir. Oturum izinleri, başvuru sahibinin statüsüne göre (öğrenci, çalışan, aile birleşimi vs.) farklılık gösterir. Eğitim için gelenler genellikle öğrenci oturum izni alır ve bu izin eğitim süresince geçerlidir. Çalışmak için gelenler ise iş sözleşmesi temelli bir oturum iznine başvurur. Aile birleşimi durumunda başvuruya evlilik belgeleri ve ilişkiyi ispatlayan diğer resmi evraklar eklenmelidir. Romanya’da oturum izni genellikle 1 yıllık verilir ve süresi sona ermeden önce uzatma başvurusu yapılabilir. Oturum izni başvurusu yaparken kimlik belgeleri, geçerli vize ya da giriş damgası, sağlık sigortası, konaklama kanıtı ve mali kaynakları gösteren belgeler istenir. Başvurunun değerlendirilme süresi ortalama 30 gündür. Belge eksikliği ya da yanlış beyanlar işlemleri geciktirebilir. Kalıcı oturum izni veya vatandaşlık başvuruları için ise genellikle en az 5 yıl yasal oturum şartı aranır. Bu süreç boyunca düzenli olarak ülkede bulunmak, gelir göstermek ve Romence dil bilgisine sahip olmak başlıca kriterler arasındadır.
Romanya, Avrupa’daki birçok ülkeye kıyasla uygun maliyetli ve kaliteli eğitim imkânları sunmaktadır. Üniversiteler özellikle tıp, mühendislik, sosyal bilimler ve sanat alanlarında uluslararası öğrenciler için cazip programlara sahiptir. Bükreş, Cluj-Napoca, Timișoara ve Iași gibi şehirler, Romanya’nın önde gelen eğitim merkezleri arasında yer alır. Romanya’da birçok üniversite İngilizce veya Fransızca dilinde lisans ve yüksek lisans programları sunmaktadır. Özellikle Avrupa Birliği dışından gelen öğrenciler, başvuru sürecinde transkript, motivasyon mektubu, dil yeterliliği ve sağlık raporu gibi belgeleri sunmalıdır. Üniversiteler genellikle yıllık 2.000 ila 6.000 Euro arasında değişen ücretler talep eder. Konaklama ve yaşam giderlerinin uygun olması, Romanya’yı ekonomik bir seçenek haline getirmektedir. Ayrıca Romanya, Erasmus+ gibi çeşitli değişim ve burs programlarına da dâhildir. Öğrencilerin AB çerçevesinde uluslararası deneyim kazanmasını destekleyen bir birçok program mevcuttur. Akademik takvim genellikle Ekim ayında başlar ve Haziran ayında sona erer. Öğrenciler, eğitim süresince haftalık belirli saatlerle yarı zamanlı çalışma hakkına da sahip olabilir. Gelişmiş teknik altyapı, kültürel çeşitlilik ve öğrenci dostu ortamıyla Romanya, yükseköğretim hayatına yatırım yapmak isteyenler için öne çıkan bir destinasyondur.
Romanya’da yaşam, Avrupa genelinde hesaplı olarak nitelendirilir. Özellikle büyük şehirler dışındaki bölgelerde barınma, ulaşım ve gıda gibi temel ihtiyaçlar oldukça uygun maliyetlerle karşılanabilir. Bu durum, hem öğrenciler hem de uzun süre kalmayı planlayan yabancılar için avantajlıdır. Barınma maliyetleri şehir ve bölgeye göre farklılık gösterse de, paylaşımlı dairelerde aylık kira ücretleri ortalama 150 – 300 Euro arasında değişmektedir. Elektrik, su ve internet gibi yan giderler genellikle 50 – 100 Euro civarındadır. Ulaşım ise toplu taşıma ağı ile oldukça gelişmiş durumdadır; şehir içi otobüs ve metro fiyatları makul seviyelerdedir. Gıda ve diğer temel ihtiyaçlar da uygun fiyatlıdır. Roman pazarlardan taze meyve-sebze alışverişi yapmak ekonomik bir seçenektir. Restoranlarda ya da kafelerde yemek yemek de büyük Avrupa şehirlerine kıyasla daha ekonomiktir. Sağlık sistemi, kamu ve özel seçeneklerle hizmet verir; yabancılar için özel sağlık sigortası yaptırmak önerilir. Romanya, sade yaşamı, doğal ortamları ve güvenilir sosyal düzeniyle huzurlu bir ortam sunar. Kültürel etkinlikler, müzik festivalleri, müzeler ve tarihi alanlar sayesinde sosyal hayat oldukça aktiftir. Ayrıca AB vatandaşı olmayan yabancılar da düzenli çalıştıklarında sosyal güvenlik sistemine entegre olabilir. Romanya’da yaşam, sakin bir hayat arayanlar, kültürle iç içe olmak isteyenler ve Avrupa tecrübesi yaşarken bütçesini kontrol altında tutmak isteyenler için dengeli bir alternatif sunar.
Vize başvurusu dikkatli hazırlanmalı ve gerekli belgeler eksiksiz sunulmalıdır. Başvuru türüne göre süreç değişebilir. Belgeler doğru ve eksiksiz olduğu sürece olumlu sonuç alma olasılığı yüksektir.
Avrupa standartlarına göre Romanya yaşamak için uygun fiyatlı bir ülkedir. Özellikle konaklama, gıda ve ulaşım gibi temel giderler oldukça makuldür.
Genç nüfusun büyük çoğunluğu İngilizce bilmektedir. Turistik bölgeler ve büyük şehirlerde günlük yaşamda İngilizce ile iletişim mümkündür.
Kamu ve özel olmak üzere iki ana sağlık sistemi vardır. Özel sağlık hizmetleri daha hızlı ve yaygın olarak tercih edilir. Yabancılar için sağlık sigortası yaptırmak tavsiye edilir.
Uygun oturum izni alındığında Romanya’da yasal olarak çalışmak mümkündür. Özellikle AB dışından gelenler için iş sözleşmesi temel kriterdir.